Οι κρίσεις κι η κατρακύλα

Οταν το 2013 αποκαλύφθηκε η παρακολούθηση της καγκελαρίου Μέρκελ από την NSA, η Γερμανία συγκρότησε μια κοινοβουλευτική επιτροπή με ισχυρή εντολή και ισχύ, η Ομοσπονδιακή Εισαγγελία ξεκίνησε ποινική έρευνα και ο σταθμάρχης της CIA απελάθηκε. Ετσι λειτουργούν οι χώρες που θωρακίζουν τη Δημοκρατία τους.

Στην Ισπανία, το 2022, με το σκάνδαλο Pegasus, το Ανώτατο Δικαστήριο κινήθηκε ακαριαία, η επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών καρατομήθηκε και ο Συνήγορος του Πολίτη έκανε αυτεπάγγελτο έλεγχο.

Αλλά και η Ιταλία, «καμένη» από υποθέσεις όπως το Exodus, αντέδρασε. Οι εισαγγελίες κατέσχεσαν διακομιστές και η Βουλή ψήφισε ένα από τα αυστηρότερα νομοθετικά πλαίσια στην Ευρώπη για τα spyware.

Στην Ελλάδα σήμερα βαίνει προς παραγραφή η παρακολούθηση με το Predator του διευθυντή Ασφαλείας της ΕΥΠ. Εκ της θέσεώς του και μόνο καταλαβαίνουμε πως δεν πρόκειται για απλή «παραβίαση απορρήτου». Είτε ένας παρακρατικός μηχανισμός παρακολουθούσε το κράτος είτε ιδιώτες διέπραξαν κατασκοπεία. Εναλλακτικό σενάριο απλώς δεν υπάρχει.

Η υπόθεση αυτή, μαζί με όλες τις υπόλοιπες στοχοποιήσεις, βρίσκεται στα χέρια ενός αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Στο συρτάρι του βρίσκονται επίσης εδώ και βδομάδες οι αιτήσεις ανάσυρσης της υπόθεσης Predator από το αρχείο, φορτωμένες με νέα, βαριά στοιχεία. Αυτός ο αντεισαγγελέας αναμένεται να προταθεί σήμερα από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την προαγωγή στη θέση του εισαγγελέα του ανωτάτου δικαστηρίου, με επιχείρημα και τη στήριξη των συναδέλφων του. Ετσι είναι οι συμπτώσεις στην Ελλάδα. Μεγαλειώδεις και ολίγον τι θεατρικές.

Δεν είναι να απορεί κανείς, λοιπόν, που οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν την εμπεδωμένη απιστία των πολιτών απέναντι στους θεσμούς. Και καλό θα ήταν, μιας και είναι σε εξέλιξη η διαδικασία κρίσεων στα ανώτατα δικαστήρια, οι λειτουργοί τους να συναισθανθούν το βάρος των δικών τους ευθυνών. Διότι η εμπιστοσύνη δεν γκρεμίζεται επειδή το θέλουν οι «κακοπροαίρετοι» ή η αντιπολίτευση, αλλά από τις πράξεις και παραλείψεις αυτών που είναι επιφορτισμένοι με το καθήκον της απόδοσης δικαίου στο όνομα του ελληνικού λαού, όπως ρητώς ορίζει το Σύνταγμα. Η ανεξαρτησία, βλέπετε, δεν είναι απλώς ένα συνταγματικό προνόμιο για να οχυρώνεται κανείς στην αδράνεια και τον συντεχνιασμό. Η ανεξαρτησία είναι πράξη, καθημερινή και άβολη. Αν δεν το καταλάβουν, η καχυποψία της κοινωνίας θα είναι το μικρότερο από τα προβλήματά μας.