Καύσωνας στη Γαλλία: Ο πόλεμος των κλιματιστικών – Το νέο πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης Ακροδεξιάς και αριστερών, οικολόγων

«Ασφυκτιούμε στους δρόμους, στο μετρό, ακόμη και στο διαμέρισμα που νοικιάσαμε», είπε χθες στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP ένας αμερικανός τουρίστας στο Παρίσι, απηυδισμένος από τη ζέστη, προσθέτοντας ότι θα μετακομίσουν με τη γυναίκα του σε κλιματιζόμενο δωμάτιο ξενοδοχείου.

Το νέο, μακρύ και ακραίο για την εποχή κύμα καύσωνα, που πλήττει κυρίως τη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη, έχει βρει ακόμη και τις πιο ανεπτυγμένες χώρες απροετοίμαστες για αυτό το ανυπόφορο, φονικό κοκτέιλ ιστορικά υψηλών θερμοκρασιών (έως και 45 βαθμούς Κελσίου σε Γαλλία και Ισπανία) και υγρασίας. Οι νεκροί είναι δεκάδες, όχι τόσο από θερμοπληξία, όσο κυρίως από πνιγμούς σε λίμνες και ποτάμια (τουλάχιστον 48 μόνο στη Γαλλία), όπου ο κόσμος προσπαθεί να δροσιστεί, καθώς είναι αποπνικτική η ατμόσφαιρα την ημέρα και τροπικές οι νύχτες.

Υπάρχουν τρεις λόγοι για τους οποίους «η Ευρώπη δεν μπορεί να σταματήσει να ιδρώνει αυτή την εβδομάδα», γράφει το «Politico»: η κλιματική αλλαγή, οι κακές υποδομές και η υποχώρηση της περιβαλλοντικής πολιτικής στη λίστα των πολιτικών προτεραιοτήτων. Ομως ο καύσωνας, συνδυαστικά με ένα κύμα λαϊκισμού, έχει ανεβάσει τώρα στο «κόκκινο» το πολιτικό θερμόμετρο στη Γαλλία. Ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, έχει ξεσπάσει πόλεμος για τα air condition.

«Αν εκλεγώ πρόεδρος, θα εφαρμόσω ένα πρόγραμμα μαζικής εγκατάστασης κλιματιστικών, ξεκινώντας από τους χώρους όπου βρίσκονται οι πιο ευάλωτοι πολίτες – νοσοκομεία, οίκοι ευγηρίας και σχολεία», διακήρυξε η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν, που κατά τα λοιπά χαρακτηρίζει υπερβολές τις πράσινες πολιτικές του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και της ΕΕ. Τώρα κατηγορεί την κυβέρνηση ότι αφήνει τους απλούς πολίτες «να υποφέρουν από τη ζέστη», σε αντίθεση με «τη λεγόμενη γαλλική ελίτ», εξαπολύοντας μύδρους στα αριστερά κόμματα και τους οικολόγους ότι αντιτίθενται ιδεολογικά στη χρήση air condition εις βάρος της δημόσιας υγείας.

«Αποκλείεται. Η εγκατάσταση κλιματιστικών παντού θα σήμαινε απλώς μεγαλύτερη επιβάρυνση», απάντησε ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ζαν – Λικ Μελανσόν, αναφερόμενος στον κίνδυνο αύξησης των εκπομπών ρύπων. Η επικεφαλής των Πρασίνων και επίσης προεδρική υποψήφια Μαρίν Τοντελιέ χλεύασε το ξαφνικό ενδιαφέρον της γαλλικής Ακροδεξιάς για το κλίμα, κατηγόρησε τη Λεπέν για περιβαλλοντική πολιτική που περιορίζεται στην «αγορά κλιματιστικών» και αντέτεινε την ανάγκη αύξησης των χώρων πρασίνου και σωστής θερμομόνωσης των κτιρίων. Οσο για την κυβέρνηση; Απέρριψε τις εξαγγελίες της Ακροδεξιάς ως ένδειξη «άγνοιας» και «ανικανότητας» απέναντι στην κλιματική κρίση.

«Το να δροσιστεί κανείς ή να μη δροσιστεί έχει εξελιχθεί σε ακόμη ένα πεδίο των πολιτισμικών πολέμων στη Γαλλία, ένα πρίσμα μέσα από το οποίο πολιτικοί, επιστήμονες και περιβαλλοντολόγοι συγκρούονται για το πώς μπορεί να περιοριστεί η κλιματική αλλαγή και να μετριαστούν οι άμεσες επιπτώσεις της ανόδου της θερμοκρασίας», παρατηρούν οι «Financial Times».

Θέμα στα τηλεοπτικά πάνελ

Το θέμα κυριαρχεί πια στα τηλεοπτικά πάνελ, με πολιτικούς να καλούνται να πάρουν θέση και ειδικούς να προειδοποιούν ότι η παγκόσμια εξάπλωση της χρήσης κλιματιστικών θα αυξήσει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας (ήδη αναφέρονται διακοπές στην ηλεκτροδότηση στη Γαλλία και την Ιταλία) και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Σήμερα, περίπου τα δύο τρίτα των εταιρικών γραφείων στη Γαλλία διαθέτουν κλιματισμό, αλλά μόνο το 40% των μονάδων υγειονομικής περίθαλψης, το 14% των σχολείων και το 7% των μέσων μαζικής μεταφοράς.

Η χρήση κλιματιστικών στα γαλλικά νοικοκυριά αυξήθηκε στο 25% το 2020, από 14% που ήταν το 2016, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της περιβαλλοντικής υπηρεσίας Ademe. Παραμένει σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με τη Νότια Ευρώπη ή τις ΗΠΑ, όπου το ποσοστό ξεπερνά το 70%.

Σε δημοσκόπηση της Ipsos, το 84% των Γάλλων χαρακτηρίζει τώρα τον κλιματισμό ως το πιο αποτελεσματικό μέσο αντιμετώπισης της ζέστης, αν και το 78% τονίζει ότι δεν είναι φιλικός προς το περιβάλλον. Οι πωλήσεις ανεμιστήρων και κλιματιστικών έχουν εκτοξευθεί στα ύψη. Η εταιρεία Carrefour ανέφερε τη Δευτέρα ότι πούλησε 30.000 συσκευές μέχρι το απόγευμα, «χίλιες φορές περισσότερες από ό,τι σε μια κανονική μέρα», σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλό της.