Σε μια ιστορική ομιλία του, όπως χαρακτηρίστηκε από όσους βρέθηκαν χθες στην κατάμεστη αίθουσα της Ολομέλειας της Βουλής για να ακούσουν τον Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, εξέπεμψε μηνύματα με πανανθρώπινη διάσταση για την ειρήνη, τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, κατά του θρησκευτικού φανατισμού και της μισαλλοδοξίας.
Σε έναν κόσμο ταραγμένο υπό το βάρος των πολεμικών συγκρούσεων, των μεταναστευτικών ροών, της ανατροπής των μεταπολεμικών κανόνων ασφαλείας, της διεύρυνσης της φτώχειας και των κοινωνικών ανισοτήτων και της οικολογικής κρίσης, δίνοντας μάλιστα ιδιαίτερη έμφαση στο «οικοφιλικό μήνυμα του Χριστιανισμού».
Oπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η οικονομική δραστηριότητα η οποία δεν σέβεται «τον οίκο της ζωής, το φυσικό περιβάλλον, δεν είναι οικονομία αλλά οικο-ανομία», τονίζοντας πως δεν έχουμε μέλλον χωρίς την ολική στροφή προς μια «οικολογική οικονομία». «Η οικονομική ζωή και οι κοινωνικοί αγώνες οφείλουν να υπηρετούν τον άνθρωπο και τις ζωτικές ανάγκες του και την ακεραιότητας της δημιουργίας, στόχους, οι οποίοι δύνανται να επιτευχθούν μόνον εις περιβάλλον ειρήνης και σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου», υπογράμμισε.
Ο λόγος του συγκέντρωσε το μεγάλο ενδιαφέρον των παρισταμένων, μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κώστας Τασούλας, όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί (πλην του Κυριάκου Βελόπουλου της Ελληνικής Λύσης), βουλευτές, διπλωμάτες, εκπρόσωποι της Εκκλησίας της Ελλάδος και άλλων θρησκευτικών δογμάτων. Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης (ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης βρισκόταν εν πτήσει προς Αμπου Ντάμπι) και η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, ενώ ο «οικοδεσπότης» Πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, καλωσόρισε τον Οικουμενικό Πατριάρχη με μια επιβλητική φράση του Ιερού Αυγουστίνου: «Ο Θεός δίνει τον άνεμο. Ο άνθρωπος όμως πρέπει να σηκώσει το πανί», είπε, τιμώντας «την πολύτιμη προσφορά του Οικουμενικού Πατριαρχείου στα πέρατα του κόσμου και του χρόνου», ενώ απένειμε στον Βαρθολομαίο το Χρυσό Μετάλλιο της Βουλής των Ελλήνων.
Η Realpolitik υπερισχύει του δικαίου
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε εκτενώς στο διεθνές περιβάλλον επισημαίνοντας πως ο δημόσιος λόγος κυριαρχείται διεθνώς από θεωρήσεις γεωπολιτικών και γεωοικονομικών στο πλαίσιο του λεγόμενου «συσχετισμού των δυνάμεων»: «Είναι γεγονός ότι η σύγχρονος εκδοχή της λεγομένης Realpolitik έχει κατισχύσει πλήρως του Διεθνούς Δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος διέπεται υπό της γενικής αρχής τής ειρηνικής επιλύσεως των διαφορών», σημείωσε. Υπό το πρίσμα αυτό, διακήρυξε ότι η ανθρωπότητα «έχει ανάγκη μιας σταθεράς συναινέσεως επί ενός κορμού κοινών θεμελιωδών αξιών, η οποία θα λειτουργεί, παρά τις πολιτικές, κοινωνικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές διαφοροποιήσεις και εντάσεις, ως βάση για τη συμβίωση και τη σύμπραξη των ανθρώπων για το κοινό καλό».
Μάλιστα, όπως υπογράμμισε, αυτός ο κορμός παγκοσμίων αξιών έχει αποτυπωθεί ως «το κοινό ιδανικό, στο οποίο πρέπει να κατατείνουν όλοι οι λαοί και όλα τα έθνη», στα 30 άρθρα της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948.
Επισήμανε ακόμα ότι ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας η ειρήνη δεν υπήρξε «αυτονόητη κατάσταση, αλλά ήταν πάντοτε κατάκτηση, αποτέλεσμα εμπνευσμένων πρωτοβουλιών, γενναιότητας και αυτοθυσίας, απόρριψης της βίας ως μέσου λύσεως διαφορών, διαρκής αγώνας για τη δικαιοσύνη και την προστασία της ιερότητας του ανθρωπίνου προσώπου», ενώ τόνισε πως στη βάση αυτή ασκείται σήμερα κριτική στις θρησκείες, επειδή, αντί να λειτουργούν ως δυνάμεις ειρηνοποιίας, «τροφοδοτούν τον φανατισμό και την βία “εν ονόματι του Θεού”».
«Η ειρήνη των λαών και των πολιτισμών είναι ανέφικτη άνευ της ειρήνης μεταξύ των θρησκειών και της ευρύτερης συμβολής τους εις τον παγκόσμιο αγώνα διά την ειρήνη», τόνισε, χαρακτηρίζοντας τον φονταμεταλισμό «έκπτωση του θρησκευτικού βιώματος» και διακηρύσσοντας πως η γνήσια πίστη είναι «ο αυστηρότερος κριτής του θρησκευτικού φανατισμού και της μισαλλοδοξίας».
