Βιώνουν άραγε οι τεχνολογικοί κολοσσοί, οι περίφημες Big Tech, τη δική τους «στιγμή Big Tobacco», αναρωτιούνται σχεδόν εν χορώ αμερικανικά ΜΜΕ. Παραλληλίζουν το βάρος της απόφασης-ορόσημο δικαστηρίου του Λος Αντζελες κατά της Meta και της Google για σκόπιμα εθιστικό σχεδιασμό των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης με το κύμα δικαστικών προσφυγών κατά της καπνοβιομηχανίας τη δεκαετία του 1990. Τότε, οδήγησε τις επιχειρήσεις του κλάδου σε αναμόρφωση και στην καταβολή δισεκατομμυρίων σε αποζημιώσεις για τα καπνικά προϊόντα τους, που ήταν εθιστικά και επιβλαβή. Το ίδιο εκτιμάται ότι μπορεί να συμβεί και τώρα με τη δικαστική απόφαση της Τετάρτης. Οπως επισημαίνει το περιοδικό «The Atlantic», «μπορεί να αλλάξει τα social media».
Το δικαστήριο του Λος Αντζελες έκρινε τη Meta και την Google υπεύθυνες για την κατάθλιψη και αυτοκτονικές σκέψεις της ενάγουσας, σήμερα 20 ετών, η οποία μήνυσε τους δύο τεχνολογικούς κολοσσούς για τον εθισμό της στο Instagram και το YouTube από την παιδική της ηλικία. Οι ένορκοι διαπίστωσαν ότι οι δύο εταιρείες γνώριζαν πως ο σχεδιασμός ή η λειτουργία των πλατφορμών τους ήταν επικίνδυνος ή πιθανώς επικίνδυνος για ανηλίκους, χωρίς να προειδοποιούν για τους κινδύνους εθισμού. Η Meta θεωρήθηκε ότι φέρει το 70% της ευθύνης και το YouTube της Google το υπόλοιπο 30%. Διατάχθηκαν να πληρώσουν συνολικά 6 εκατ. δολάρια ως αποζημίωση. Αλλοι δύο τεχνολογικοί κολοσσοί, το TikTok και η Snap Inc, ιδιοκτήτρια του Snapchat, που είχαν επίσης κατονομαστεί ως κατηγορούμενοι στην αγωγή, κατέληξαν σε εξωδικαστικούς συμβιβασμούς πριν από τη δίκη.
Ενα 24ωρο νωρίτερα εν τω μεταξύ, σε ξεχωριστή δίκη στο Νέο Μεξικό, οι ένορκοι διέταξαν τη Meta να πληρώσει πρόστιμο 375 εκατ. δολαρίων για παραπλάνηση ως προς την ασφάλεια των ανηλίκων, εκθέτοντάς τους σε άσεμνο περιεχόμενο και σε επαφές με σεξουαλικούς παραβάτες. Πρόκειται για τις δύο πρώτες δίκες στις ΗΠΑ στο φόντο ενός κύματος ανάλογων αγωγών κατά των τεχνολογικών κολοσσών. Αν και τα μέχρι στιγμής πρόστιμα «αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος των τεράστιων κερδών τους, οι ευρύτερες επιπτώσεις είναι κάθε άλλο παρά σαφείς», τονίζουν οι «New York Times».
Η Meta, η Google και οι μητρικές εταιρείες του Snapchat και του TikTok είναι ήδη αντιμέτωπες με χιλιάδες αγωγές σε πολιτειακό και σε ομοσπονδιακό επίπεδο στις ΗΠΑ, με ενάγοντες εφήβους, σχολικές περιφέρειες και γενικούς εισαγγελείς. Στο φόντο προστίθενται οι αλυσιδωτές αποφάσεις κυβερνήσεων – από την Αυστραλία μέχρι την Ευρώπη – για απαγόρευση της πρόσβασης παιδιών και εφήβων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στην περίπτωση των ΗΠΑ, εξηγεί το πρακτορείο Reuters, oι δικαστικές αποφάσεις «διαπερνούν μια νομική ασπίδα που οι ενάγοντες πασχίζουν εδώ και καιρό να ξεπεράσουν: το Αρθρο 230 του Νόμου περί Ευπρέπειας στις Επικοινωνίες του 1996, που γενικά προστατεύει τις διαδικτυακές πλατφόρμες από την ευθύνη για περιεχόμενο που δημιουργείται από χρήστες. Και στις δύο περιπτώσεις, οι ενάγοντες παρέκαμψαν αυτό το εμπόδιο υποστηρίζοντας ότι οι εταιρείες έβλαψαν τους νεαρούς χρήστες μέσω των αποφάσεων που έλαβαν για τον σχεδιασμό των πλατφορμών και όχι μέσω του ίδιου του περιεχομένου».
«Αυτό ενδέχεται να έχει μεγάλες επιπτώσεις και σε άλλους τομείς της τεχνολογίας, στην τεχνητή νοημοσύνη και πέραν αυτής» δήλωσε στη «Wall Street Journal» η Τζέσικα Ναλ, δικηγόρος στο Σαν Φρανσίσκο που εκπροσωπεί τεχνολογικές εταιρείες και στελέχη τους. «Ο ασκός του Αιόλου έχει ήδη ανοίξει». Η Meta και η Google αρνούνται τις κατηγορίες και ανακοίνωσαν πως θα ασκήσουν έφεση, με την υπόθεση να εικάζεται ότι μπορεί να φτάσει μέχρι και το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
