Ακριβώς δύο εβδομάδες μετά την ανοιχτή σύγκρουση Μαξίμου – Αντώνη Σαμαρά στο μέτωπο της ενεργειακής πολιτικής, ο πρώην πρωθυπουργός επέλεξε αυτή τη φορά το θεσμικό τερέν της Βουλής για οξύτατη επίθεση στον νυν. Από την Ολομέλεια, όπου συζητήθηκαν και ψηφίζονται σήμερα οι συμφωνίες με τη Chevron για τις έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου, ο Σαμαράς σήκωσε το γάντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη για τους «επαγγελματίες ανησυχούντες» – τη φράση με την οποία ο Πρωθυπουργός είχε σηκώσει το γάντι στον Μεσσήνιο για τον δημόσιο προβληματισμό του περί «δυνητικής εκχώρησης κυριαρχικών δικαιωμάτων» πίσω από ρήτρες της «τελευταίας στιγμής» στη σύμβαση με τον αμερικανικό κολοσσό.
Ο Αντώνης Σαμαράς ωστόσο δεν στάθηκε μόνο εκεί, αλλά κλιμάκωσε τη ρητορική του με ευρύτερη τοποθέτηση, η οποία έφτασε μέχρι και την υπόθεση των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων. Υστερα από τη 12λεπτη παρέμβαση, σηκώθηκαν παρασκηνιακές συζητήσεις – και ανάμεσα σε γαλάζια στελέχη – σε δύο κατευθύνσεις.
- Πρώτον, κάποιοι διέκριναν την παρέμβασή του ως προπομπό του επόμενου πολιτικού βήματος – της δημιουργίας κόμματος –, κάτι που ο ίδιος εξακολουθεί να το σταθμίζει, σύμφωνα με το περιβάλλον του. Ανεξάρτητα από το τι ζυγίζει ενόψει των εκλογών, πυκνώνει διαρκώς τις παρεμβάσεις του, προτάσσοντας τη δική του «πλατφόρμα» – δηλαδή με σαφώς οριοθετημένη ατζέντα. Εξού και στα πρώτα δευτερόλεπτα της χθεσινής ομιλίας του εξαπέλυσε βολές – εξπρές για 10 θέματα, με την επισήμανση ωστόσο ότι «σήμερα δεν σκοπεύω να εκφράσω τις ανησυχίες μου» για «ακρίβεια», «διαφθορά», «πληρωμένα τρολ», «Αγροτικό», «παράνομους μετανάστες», «κοινωνία της κόπωσης» κ.λπ. Κι αυτό εκλήφθηκε ως προαναγγελία ότι οι επόμενες δημόσιες παρεμβάσεις δεν θα αργήσουν.
- Δεύτερον, αρκετοί εκτίμησαν ότι οι αναφορές του στη διαφθορά («που καταγγέλλεται πια και με τη βούλα και της Ευρωπαϊκής Ενωσης») καθώς και στις υποκλοπές («αφορούν και μένα προσωπικά») σηματοδοτούν μια σημαντική αλλαγή στάσης: ότι εντάσσει και αυτά τα θέματα πλέον στα πεδία της σφοδρής κριτικής του.
Αιχμηρή προειδοποίηση για τη σύμβαση
Ο πρόλογος και ο επίλογος του Σαμαρά αφορούσαν πάντως την πρόσφατη αποστροφή του Μητσοτάκη «επαγγελματίες ανησυχούντες» – ιδίως την πρώτη λέξη. Η έντονη ενόχληση του πρώην πρωθυπουργού φάνηκε στα πρώτα λεπτά της ομιλίας του, στην αρχικά ειρωνική διάθεσή του και γρήγορα στους αυστηρούς τόνους. Ετσι επέστρεψε ουσιαστικά τη μομφή στον νυν Πρωθυπουργό. «Τι να εννοεί; Οτι κάποιοι ανησυχούν για οικονομικά οφέλη; Ποιους εννοεί;», είπε. Και τελικά έστειλε αιχμηρή προειδοποίηση: «Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι ειδικά ο κ. Μητσοτάκης κατηγορεί τους δύο πρώην πρωθυπουργούς της Ελλάδας και προέδρους της παράταξης ότι έχουμε ως “επάγγελμα” την έκφραση εθνικών ανησυχιών. Εάν όμως έχουν δίκιο τα “παπαγαλάκια” του, τότε το πράγμα αλλάζει. Γιατί τότε ο κ. Μητσοτάκης θα πρέπει να ανησυχεί. Και μένω εδώ». Ομως στο κλείσιμο της παρέμβασής του, αφότου χαρακτήρισε την ανησυχία του «πράξη συνείδησης» και όχι «επιλογή», επανήλθε με την αποστροφή «δεν υπάρχουν “επαγγελματίες ανησυχούντες”, ερασιτέχνες εφησυχασμένοι υπάρχουν».
Αφού καταλόγισε σε Μαξίμου και υπουργείο Εξωτερικών «επικοινωνιακά show-offs» και όχι διορατικότητα, έκανε λόγο για «το δόγμα τού “όπου φυσάει ο άνεμος”, δηλαδή το δόγμα του ρηχού και του βραχυπρόθεσμου». Αποτροπή, όπως είπε, «χρειαζόμαστε έναντι της Τουρκίας που μας απειλεί συνεχώς κι όχι έναντι του μακρινού Ιράν που μας απείλησε για 15 μέρες». Εξάλλου αναγνώρισε ως αυτονόητες και θετικές κινήσεις την αποστολή φρεγατών και F-16 στην Κύπρο και συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο καθώς και τη συμφωνία με τη Βουλγαρία: για την Κύπρο τόνισε ότι «η μόνιμη συστάθμευση στο νησί ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι επιβεβλημένη (…) Θα αποδυνάμωνε στην πράξη τη “Γαλάζια Πατρίδα” του Ερντογάν». Αμέσως όμως εκτόξευσε ευθείες βολές στην κυβέρνηση ότι δεν αντέδρασε στην Κάσο («που, για να μην ξεχνιόμαστε, κείται εγγύτερα από την Κύπρο»), ενώ η τουρκική ΝAVTEX «που χωρίζει το Αιγαίο στη μέση εξακολουθεί να ισχύει». Οπως είπε, «οι κινήσεις που κάνουμε δεν πρέπει να εξελιχθούν σε χειρονομίες εντυπωσιασμού».
Για την παράγραφο 3 του άρθρου 30 στη σύμβαση με τη Chevron ο Σαμαράς άσκησε εκ νέου κριτική, θέτοντας ερωτήματα για κίνδυνο δυνητικής απομείωσης των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων σε μια μελλοντική συμφωνία για την ΑΟΖ νοτίως και δυτικά της Κρήτης. «Με αυτόν τον όρο, ανοίγει η “κερκόπορτα” για το Τουρκολιβυκό», εκτίμησε. Ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, άλλοτε στενός συνεργάτης του Σαμαρά, εξού και ο προσωπικός τόνος στην απάντησή του («σε κρίσιμες στιγμές για την πατρίδα μας αγωνιστήκαμε μαζί και κάναμε τα αδύνατα δυνατά», είπε, με τον Μεσσήνιο να έχει ήδη αποχωρήσει από την αίθουσα), επέμεινε για την ενδυνάμωση της ελληνικής θέσης και την αποδυνάμωση της τουρκικής. Ο Παπασταύρου παρέπεμψε σε λόγια του ιδρυτή της ΝΔ Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1976: «Προκειμένου να γνωρίζουμε ποιο είναι το μέλλον αυτού του τόπου, πρέπει να γνωρίσουμε ποιος είναι ο πλούτος του».
Παπασταύρου: «Δεν έχετε τη σωστή ενημέρωση»
Ο υπουργός Ενέργειας επανέλαβε ότι «δεν εκχωρούνται κυριαρχικά δικαιώματα» [«δεν έχετε τη σωστή ενημέρωση (…) μην αδικείτε τον εαυτό σας (…) δεν μπορεί να βλέπουμε σκιές εκεί όπου υπάρχει φως», σημείωσε μεταξύ άλλων] και λίγα λεπτά μετά συνεργάτες του Σαμαρά ανέπτυσσαν την επιχειρηματολογία τους («είναι προφανές ότι η σύμβαση δεν ακυρώνει το – παράνομο – τουρκολιβυκό μνημόνιο, όπως έλεγε η κυβέρνηση», είπαν, π.χ.) με την αιχμή ότι «κάποιος άλλος κάνει λάθος…». Κυβερνητικά στελέχη έλεγαν ότι «η πολιτική μας έχει τα εντελώς αντίθετα αποτελέσματα» από όσα υποστηρίζει ο πρώην πρωθυπουργός – «τον διαψεύδει η πραγματικότητα», τόνιζαν, σκληραίνοντας τους τόνους από την πρώτη δημόσια αντίδραση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη ότι «είναι λυπηρό, δεν είναι ευχάριστο, γιατί ο κ. Σαμαράς έχει τη διαδρομή που έχει. Αλλά αυτό το αξιολογούν οι πολίτες, οι ψηφοφόροι, τα μέλη της παράταξης».
