Προσηνής, χαμογελαστός, ευγενικός. Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος είναι ο 28ος προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου, ο οποίος ανέλαβε τον αρχιεπισκοπικό θώκο το 2023. Είναι γνωστός για τον εκσυγχρονισμό των διοικητικών δομών της Εκκλησίας αλλά και για τις παρεμβάσεις του σε κοινωνικά θέματα και για το πολιτικό ζήτημα που μαστίζει το νησί εδώ και 52 χρόνια.
Επαναλαμβάνει σθεναρά το αίτημα «να σταματήσουμε να συζητούμε στη βάση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας» καθώς, όπως λέει, το πρόβλημα της Κύπρου είναι «πρόβλημα εισβολής και κατοχής» ενώ ταυτόχρονα εκφράζει εντόνως το παράπονό του προς τις ελληνικές κυβερνήσεις γιατί δίνουν περισσότερο βάρος στις «λυκοφιλίες με την Τουρκκυία». Την ίδια ώρα κατακεραυνώνει την εκλογή του Φειδία Παναγιώτου χαρακτηρίζοντάς την «κατάντημα» και ζητεί την παραίτησή του από οποιοδήποτε αξίωμα και από οποιαδήποτε διεκδίκηση.
Σας έχω ακούσει συχνά να τοποθετείστε για το κυπριακό ζήτημα. Πώς πιστεύετε ότι πρέπει να προχωρήσουμε σε σχέση με τις διαπραγματεύσεις;
Είναι λανθασμένο το αίτημα της Κύπρου για επανέναρξη των συνομιλιών χωρίς να έχουμε μια βάση. Η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία είναι τουρκικών προδιαγραφών και ζητούμε να ξεκινήσουμε από εκεί όπου μείναμε – που δεν έχουμε μείνει πουθενά –, εκεί υλοποιούνται οι σχέσεις της Τουρκίας σιγά σιγά. Η θέση της Εκκλησίας είναι να τοποθετηθεί ξανά το θέμα μας στις σωστές του διαστάσεις. Είναι πρόβλημα εισβολής και κατοχής και εμείς πάμε και λέμε ότι θέλουμε να κάνουμε διακοινοτικές διαπραγματεύσεις.
Η Κύπρος ήταν ένα ανεξάρτητο κράτος που υπέστη εισβολή και κατοχή και πρέπει να αντικριστεί ως τέτοιο, δηλαδή πρόβλημα «εισβολής και κατοχής». Με την είσοδο της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία έγινε με πολλές θυσίες από τον λαό, μας «επιτρέπει» να απαιτήσουμε και εμείς με τη σειρά μας τις ελευθερίες που μπορούμε ως χώρα – μέλος.
Δηλαδή την ελεύθερη διακίνηση, ελεύθερη απόκτηση περιουσίας – θέλουμε να έχουμε ως κράτος – μέλος ελεύθερη διακίνηση και αξιοποίηση περιουσίας στα Κατεχόμενα όπως έχουν όλοι οι ευρωπαίοι πολίτες. Αυτό είναι η λύση που θα πρέπει να επιδιώξουμε – λύση ανθρωπίνων δικαιωμάτων ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Αλλά δεχόμαστε να διαπραγματευόμαστε τα δικαιώματά μας δίνοντας το τέλειο άλλοθι στους Ευρωπαίους να τα βρουν μεταξύ τους και εμείς παρουσιαζόμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε ό,τι οι άλλοι αποφασίσουν.
Αρα πιστεύετε ότι πρέπει ο εκάστοτε ηγέτης της Κυπριακής Δημοκρατίας να αμφισβητεί τα ψηφίσματα του ΟΗΕ στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας;
Το ψήφισμα του ΟΗΕ για τη διζωνική ψηφίστηκε επί προεδρίας Γιώργου Βασιλείου και έγινε μια προσπάθεια να κάνουμε υποχωρήσεις για να βρεθεί μια υποφερτή λύση, αυτό εδώ και 52 χρόνια δεν έχει τελεσφορήσει και πάμε από το κακό στο χειρότερο. Ο,τι ζητεί η Τουρκία – με το Σύνταγμα του ’60 το έχουμε δεχτεί. Ζητούν αριθμητική ισότητα – γίνεται αυτό;
Απειλείται ο Κυπριακός Ελληνισμός πληθυσμιακά. Παρουσία μου το 2007 ο τότε ειδικός αντιπρόσωπος του ΟΗΕ στην Κύπρο εκτιμούσε ότι ο πληθυσμός των Κατεχομένων ανερχόταν στις 500.000 – φανταστείτε σήμερα ποιος είναι αριθμός. Επομένως πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος του έθνους μας.
Οταν μας καλούν να ψηφίσουμε κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία γιατί δεν βάλαμε ως προϋπόθεση και κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας;
Αυτό ποιος έπρεπε να το επιβάλει;
Οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου. Η Ελλάδα πρέπει να καταλάβει ότι η Κύπρος είναι το τελευταίο ανάχωμα προτού η Τουρκία φτάσει στην Ελλάδα. Δε θα κορεστούν οι ορέξεις της Τουρκίας με το να καταλάβει την Κύπρο ολόκληρη. Θέλει το Αιγαίο, τη Θράκη και όχι μόνο. Το πρόβλημα των δύο χωρών μας είναι ότι δεν δείχνουμε σθεναρή αντίσταση απέναντι στην Τουρκία.
Σε περίπτωση λύσης οι δύο λαοί μπορούν σήμερα να ζήσουν μαζί;
Μπορώ να σου πω, πως Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι μπορούν να ζήσουν μαζί. Στο χωριό μου στην Πάφο δεν είχαμε Τουρκοκύπριους, είχαμε στα γύρω χωριά. Μετά την εισβολή έστελναν ακόμα δώρα στους Ελληνοκύπριους. Ο Αρχιεπίσκοπος με τον Μουφτή (των Κατεχομένων) είχαν άριστες σχέσεις. Η Τουρκία είναι το εμπόδιο και όχι οι Τουρκοκύπριοι.
Πώς λοιπόν θα αλλάξει αυτό;
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να ασχοληθεί πιο σθεναρά με την Κύπρο. Οι ελλαδικές κυβερνήσεις βλέπουν μέχρι την πλατεία Συντάγματος. Πρέπει να δουν πιο μακριά. Πρέπει να κάνουμε ένα κοινό μέτωπο οι απανταχού Ελληνες. Δεν είναι υποτιμητέος ο ρόλος της πατρίδας μας – η γεωγραφική μας θέση είναι πολύ σημαντική. Πρέπει να ξυπνήσουμε. Επίσης πιστεύω ότι οι νέοι πρέπει να γίνουν περισσότερο φιλοπάτριδες. Πρέπει να τους εκπαιδεύσουμε κατάλληλα, μιλώντας τη γλώσσα τους για να καταλάβουν ότι κινδυνεύει ο Κυπριακός Ελληνισμός. Γιατί η νεολαία έχει αγνά χαρακτηριστικά και εμείς τους αφήνουμε χωρίς περιεχόμενο και άγονται και φέρονται.
Ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου. Μια μερίδα του πληθυσμού της Κύπρου τον ψηφίζει, άλλη τον παρακολουθεί, υπάρχουν και αυτοί που τον αποδοκιμάζουν. Εσείς πώς βλέπετε τον νεαρό ευρωβουλευτή που τώρα μέσω του κινήματός του διεκδικεί θέσεις και στο κοινοβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας;
Είναι ένα κατάντημα – το ότι ψήφισαν κάποιοι τον Φειδία. Πρέπει η κοινωνία να καταβάλει κάθε προσπάθεια για να ανακόψει τη φόρα του συγκεκριμένου νεαρού.
Δεν έχει δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι;
Ποια είναι η θέση του στο Κυπριακό, ποια είναι η θέση του σε συγκεκριμένα κοινωνικά ζητήματα; Λέει ότι δεν ξέρει τίποτα και ότι θα τα μάθει. Εκθειάζει την Τουρκία και λέει ότι κάνει λάθη η Κυπριακή Δημοκρατία. Είναι επικίνδυνος.
Αν τον είχατε μπροστά σας τι θα του λέγατε;
Θα του έλεγα να αποσυρθεί και μάλιστα να βρεθεί τρόπος να αποζημιωθεί. Θα έπρεπε να έχει την προσωπική ευθιξία να παραιτηθεί. Εύχομαι ο κόσμος τώρα που είδε αυτό το «κατάντημα» να μην ξαναπέσει στο ίδιο λάθος.
Μιλήσατε για τους χριστιανούς της Μέσης Ανατολής. Ανησυχείτε για το μέλλον τους;
Παντού διώκεται ο Χριστιανισμός και πρέπει η Ευρώπη και η Ρωσία να βοηθήσουν να διασωθεί. Αλλά ο ηγέτης της Ρωσίας δεν αγαπάει τους χριστιανούς – τους εκμεταλλεύεται για πολιτικούς λόγους. Δεν γίνεται ένας ορθόδοξος λαός να έκανε τόσες ακρότητες σε έναν άλλο ορθόδοξο λαό – την Ουκρανία.
Με αφορμή της λειτουργία κάποιων σχολών του ΕΚΠΑ στην Κύπρο ήρθατε στην Αθήνα να τιμήσετε τον πρύτανη.
Ηρθαμε για να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας προς το Πανεπιστήμιο Αθηνών που κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας ήταν και το μόνο πανεπιστήμιο στην Ελλάδα που δεχόταν όλους τους κυπρίους φοιτητές χωρίς εξετάσεις, χωρίς αριθμητικό περιορισμό και χωρίς περιορισμό στον βαθμό του πτυχίου τους. Και αυτή η κίνηση ήταν πάρα πολύ σημαντική την ίδια ώρα που αποικιοκράτες Αγγλοι έδιναν κίνητρα στους Κυπρίους να πάνε για σπουδές στην Αγγλία, έτσι θα είχαμε μάθει το αγγλικό ήθος και αυτό ήταν μέσα στα σχέδια αφελληνισμού της Κύπρου. Οπότε με την κίνηση του ΕΚΠΑ κρατήθηκε ζωντανή η εθνική αυτοσυνειδησία μας. Η ελληνική παιδεία λειτουργούσε πάντα προς αυτή την κατεύθυνση.
