Η αναζήτηση του Made in Europe

Η συζήτηση που έχει ανοίξει το τελευταίο διάστημα στους κόλπους της ΕE γύρω από την έννοια του Made in Europe, αποτυπώνει μια βαθύτερη προσέγγιση, αλλά και μια φιλοδοξία για την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παραγωγής, σε έναν κόσμο αυξανόμενου ανταγωνισμού, γεωπολιτικών εντάσεων και αβεβαιότητας στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η Γαλλία πιο συγκεκριμένα, με έντονη πολιτική και οικονομική βαρύτητα, έχει προωθήσει δυναμικά την ιδέα ενός πιο ισχυρού ευρωπαϊκού παραγωγικού μοντέλου, ικανού να μειώσει την εξάρτηση από τρίτες χώρες σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνολογία και η βιομηχανία.

Ωστόσο, η απάντηση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνει ότι η κατεύθυνση που επιδιώκεται δεν είναι ένας κλασικός οικονομικός προστατευτισμός. Αντίθετα, προτάσσεται η δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου, γνωστού ως EU Inc, το οποίο θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να ιδρύονται και να δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την Ενωση με απλούστερες και ενιαίες διαδικασίες.

Πρόκειται για μια προσπάθεια να αρθούν τα διοικητικά και νομικά εμπόδια που εξακολουθούν να κατακερματίζουν την ευρωπαϊκή αγορά, παρά την ύπαρξη της ενιαίας αγοράς εδώ και δεκαετίες. Η λογική πίσω από αυτή την πρωτοβουλία είναι ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας θα έρθει μέσω της εμβάθυνσης της εσωτερικής ολοκλήρωσης.

Την ίδια στιγμή, αναπτύσσονται παράλληλες συνεργασίες μεταξύ επιμέρους κρατών, όπως η λεγόμενη E6, που ενισχύουν τη βιομηχανική και τεχνολογική σύμπραξη. Αν και τέτοιες πρωτοβουλίες μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός ταχύτερης προόδου, ενισχύεται ο φόβος ότι ενδέχεται να οδηγήσουν σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων, όπου τα πιο ισχυρά κράτη προχωρούν μπροστά, αφήνοντας πίσω οικονομίες με μικρότερη παραγωγική βάση.

Με βάση τα παραπάνω, η πρόκληση πλέον είναι να προωθηθεί το Made in Europe χωρίς να υιοθετηθούν πολιτικές που θα περιορίζουν την ευρωπαϊκή αγορά. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από επενδύσεις στην καινοτομία, την πράσινη μετάβαση, την ψηφιοποίηση και την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, παρά μέσα από δασμούς και περιορισμούς.

Αυτό σημαίνει πως η ΕΕ μπορεί να γίνει πιο αυτάρκης και ισχυρή χωρίς να αποκοπεί από το διεθνές εμπόριο, εφόσον επενδύσει σε ποιότητα, τεχνογνωσία και στρατηγικές αλυσίδες αξίας.

Για την Ελλάδα τώρα, η συγκυρία αυτή δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες. Η απλούστευση των διαδικασιών μέσω ενός ενιαίου ευρωπαϊκού επιχειρηματικού πλαισίου μπορεί να επιτρέψει σε ελληνικές επιχειρήσεις να δραστηριοποιηθούν ευκολότερα σε άλλες χώρες, να προσελκύσουν επενδύσεις και να ενταχθούν σε ευρωπαϊκά παραγωγικά δίκτυα, αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητά τους και ενισχύοντας την ελληνική οικονομία.

Συμπερασματικά, η συζήτηση για το Made in Europe δεν αφορά μόνο την παραγωγή προϊόντων, αλλά το μέλλον της ίδιας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αν η ΕΕ καταφέρει να συνδυάσει ενίσχυση της παραγωγικής της βάσης με ανοιχτή οικονομία και κοινά επιχειρηματικά πρότυπα, τότε και η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστικό και πιο ανταγωνιστικό παίκτη στο νέο ευρωπαϊκό μοντέλο ανάπτυξης.

Ο Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος