Παράξενες εικόνες ενταγμένες σε ταινίες που κινούν την περιέργεια, χωρίς όμως να ενθουσιάζουν, φτιάχνουν την ευρύτερη εικόνα μιας κινηματογραφικής διοργάνωσης φεστιβάλ που στις πρώτες τουλάχιστον ημέρες διεξαγωγής του δεν δείχνει να ανήκει σε αυτά που θα αποκαλούσες αξέχαστα. Ωστόσο, παρουσιάζει ενδιαφέρον και βέβαια η νέα εβδομάδα που αρχίζει από σήμερα (το φεστιβάλ ολοκληρώνεται την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου) ενδέχεται να επιφυλάσσει εκπλήξεις.
Σήμερα Δευτέρα προβάλλεται εντός συναγωνισμού η τελευταία ταινία του Ούγγρου Κορνέλ Μουντρούτζο «Στη θάλασσα» (At the sea) στην οποία πρωταγωνιστεί η Εϊμι Ανταμς, ενώ αργότερα έρχεται η σειρά της Ζιλιέτ Μπινός που στη «Βασίλισσα της θάλασσας» του Λανς Χάμερ υποδύεται μια γυναίκα πάσχουσα από άνοια, η οποία δέχεται την υποστήριξη του δεύτερου συζύγου της (Τομ Κόρτνεϊ) και της κόρης της.
Σε κάθε περίπτωση η οικογένεια δείχνει να είναι ένα θέμα που απασχολεί πολύ. Αρκετές ταινίες από εκείνες που ως σήμερα προβλήθηκαν στο διαγωνιστικό τμήμα της 76ης Μπερλινάλε, και όχι μόνο, πραγματεύονται ζητήματα που προκύπτουν μέσα από οικογενειακές ιστορίες κάπως «λοξές», καθώς το θέμα της οικογένειας είναι ανεξάντλητο, και ποικιλόμορφο.
Απαγωγή μωρού
Η απόκτηση ενός μωρού δίνει την αφορμή για να ξεδιπλωθεί η ιστορία της ταινίας «Un hijo propio» που βασίζεται σε αληθινά περιστατικά, τα οποία συνέβησαν το 2000, όταν μια παντρεμένη νεαρή κοπέλα, που παρίστανε την έγκυο στους δικούς της, πήρε για δικό της το μωρό μιας άλλης γυναίκας από το μαιευτήριο στο οποίο η πρώτη εργαζόταν. Υποτίθεται ότι οι δυο γυναίκες είχαν συμφωνήσει να δοθεί το μωρό στην πρώτη από τη βιολογική μητέρα που δεν το ήθελε. Ωστόσο, η «απαγωγέας» τελικά συνελήφθη και καταδικάστηκε σε πολυετή φυλάκιση. Η σκηνοθέτρια Μάιτε Αλμπέρντι κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα μείξη ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας και δείχνει πώς ένα απλό ψέμα μπορεί να μετατραπεί σε μια περίπλοκη φάρσα με πολύ δυσάρεστες συνέπειες. Η Αλμπέρντι όμως δουλεύει πολύ καλά το υλικό της, φέρνοντας μάλιστα στο ίδιο κάδρο τόσο τους ηθοποιούς που υποδύονται τα αληθινά πρόσωπα όσο τα ίδια τα αληθινά πρόσωπα (που έχουν πλέον μεγαλώσει).
Παιδί-τέρας
Η γέννηση ενός μωρού όμως είναι η σπίθα που ανάβει τη φωτιά στην ιστορία του «Nightborn» της φινλανδής σκηνοθέτριας Χάνα Μπέργκχολμ. Το μωρό που γεννιέται συμπεριφέρεται αλλόκοτα και, παρότι δεν το βλέπουμε ποτέ, καταλαβαίνουμε από την έκφραση της μητέρας (Σέιντι Χάαρλα) ότι είναι τέρας. Ομως είναι η μόνη που το βλέπει ως τέρας και αυτό θα φέρει την ίδια στο στόχαστρο του περίγυρού της. Αναγκάζεται να ταΐζει το μωρό με αίμα και γάλα και ωμό κρέας για να προστατέψει τον εαυτό της από τη βίαιη, κανιβαλιστική συμπεριφορά του προς την ίδια. Ο πατέρας από την άλλη πλευρά (τον οποίο υποδύεται ο Ρούπερτ Γκριντ, γνωστός από τις ταινίες «Χάρι Πότερ») δείχνει να αγαπά τον γιο του και εναντιώνεται στη γυναίκα του, κατηγορώντας την ότι εκείνη δεν χειρίζεται σωστά τον ρόλο της μητέρας. Ολα αυτά συμβαίνουν στην εξοχή, μέσα σε ένα απομονωμένο σπίτι, από το πάτωμα του οποίου εμφανίζονται δέντρα, μια ταινία τρόμου από μόνο του. Κλασική περίπτωση ταινίας που μπορεί ή να αποδοκιμαστεί ως κάτι απόκοσμο και ενοχλητικά εκκεντρικό ή να δώσει την αφορμή για ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις κυρίως σε θέματα φοβίας στη μητρότητα.
Σκιά «Κυνόδοντα»
Στο «Rosebush pruning» του Βραζιλιάνου Καρίμ Αϊνούζ σεναριογράφος είναι ο Ευθύμης Φιλίππου – κάτι που διακρίνεις αμέσως αν γνωρίζεις προηγούμενες δουλειές του. Η σκιά του «Κυνόδοντα» του Γιώργου Λάνθιμου, ταινία που ο Φιλίππου υπογράφει ως συν-σεναριογράφος, είναι έντονη και σε αυτή την ιστορία, όπου παρακολουθούμε τα μέλη μιας παμπλουτης οικογένειας Αμερικανών (Κάλουμ Τέρνερ, Ράιλι Κέο, Λούκας Γκέιτζ, Τζέιμι Μπελ τα παιδιά, Τρέισι Λετς, Πάμελα Αντερσον, οι γονείς), που δεν κάνουν απολύτως τίποτα στη ζωή τους πέρα από το να σπαταλούν τα χρήματά τους και να αλληλοτρώγονται, τελικά, μεταξύ τους.
Οπως έχουμε δει να συμβαίνει στις περισσότερες ταινίες που βασίζονται σε σενάρια του Φιλίππου, κάποια πράγματα απλώς… συμβαίνουν και το μόνο ερώτημα είναι πώς θα «περάσουν» στην οθόνη. Η ματιά του Αϊνούζ σε μια ταινία αμυδρά εμπνευσμένη από την κλασική ταινία του Μάρκο Μπελόκιο «Γροθιές στη τσέπη» είναι άκρως κινηματογραφική, το αποτέλεσμα είναι διασκεδαστικό, στενόχωρο αλλά όχι αξέχαστο. Μνεία θα πρέπει να γίνει και στις ρανίδες χιούμορ που έχουν γίνει διά χειρός Φιλίππου και αφορούν το ελληνικό στοιχείο. Η φωνή του Γιάννη Πουλόπουλου στο τραγούδι «Επεσε βαθιά σιωπή» κατέκλυσε την Μπερλινάλε Πάλαστ την ώρα που γινόταν αναφορά στα πέη των ελλήνων ανδρών, που απ’ ό,τι φαίνεται είναι πολύ μεγάλα, όπως ακούμε (και βλέπουμε) στην ταινία.
Περί… ανδρισμού
Αν και με τον έναν ή τον άλλο τρόπο το ανδρικό πέος ανέκαθεν απασχολούσε τον κινηματογράφο, η εικονογράφησή του σε διάφορες ταινίες της φετινής Μπερλινάλε εντυπωσιάζει. Στη γερμανοαυστριακή συμπαραγωγή «Ρόζα» του Μάρκους Σλάιντσερ (επίσημο Διαγωνιστικό), η Σάντρα Χούλερ υποδύεται την ηρωίδα του τίτλου, μια γυναίκα που παριστάνει τον άνδρα στη γερμανική επαρχία του 17ου αιώνα και άθελά της γίνεται κάτι σαν προφήτης της γυναικείας απελευθέρωσης που θα ακολουθούσε αιώνες αργότερα. Μάλιστα, σε μια σκηνή της ταινίας, η Ρόουζ ωρύεται προς τους άνδρες της κοινότητας στην οποία έχει ενταχθεί ζητώντας τους να να βγάλουν έξω τα πέη τους.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, στην ταινία «Truly naked» της Μιριέλ Ντ’ Ανσεμπούργκ θα δούμε ως και μονομαχία α λα ξιφασκία με πλαστικά πέη ανάμεσα σε έναν πατέρα (Αντριου Χάουαρντ) και τον γιο του (Κάολαν Ο’Γκόργκαν)! Το πράγμα χειροτερεύει καθώς ο μπαμπάς είναι επαγγελματίας πορνοστάρ και ο γιος του ένας συνεσταλμένος και πανέξυπνος φοιτητής, ο οποίος παρά τη θέλησή του έχει καταλήξει να είναι ο… οπερατέρ των κατορθωμάτων του πρώτου στο κρεβάτι. Οσο ακραία μπορεί να ακούγονται όλα αυτά, η αλήθεια είναι ότι η ταινία της Ντ’ Ανσεμπούργκ έχει αρκετό συναίσθημα και δεν εξετάζει αυτή την ασυνήθιστη κατάσταση επιδερμικά αλλά πολύ ανθρώπινα.
