Μικρότερης διάρκειας διακοπές αλλά με αυξημένη ημερήσια δαπάνη πραγματοποιούν πλέον οι ξένοι τουρίστες στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα συμπεράσματα νέας μελέτης του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) με τίτλο «Η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα, 2015-2024».
Τα στοιχεία, που βασίζονται στην Ερευνα Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος και αφορούν το σύνολο του εισερχόμενου τουρισμού πλην κρουαζιέρας, αποτυπώνουν μια ουσιαστική μεταβολή στο προφίλ των ταξιδιών την τελευταία δεκαετία.
Συγκεκριμένα, την περίοδο 2015-2024 η Μέση Δαπάνη ανά Διανυκτέρευση αυξήθηκε κατά 20,6%, φτάνοντας τα 89,1 ευρώ το 2024 από 73,9 ευρώ το 2015. Ωστόσο, η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη των ξένων επισκεπτών παρουσίασε οριακή μείωση κατά 1,2%, υποχωρώντας από 579,6 ευρώ σε 572,8 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται αποκλειστικά στη μείωση της Μέσης Διάρκειας Παραμονής, η οποία περιορίστηκε κατά 1,4 διανυκτερεύσεις, από 7,8 το 2015 σε 6,4 το 2024. Οπως επισημαίνεται στη μελέτη, τα ποσά αφορούν μόνο τη δαπάνη που πραγματοποιείται εντός της χώρας και δεν περιλαμβάνουν εισιτήρια μεταφοράς ή προμήθειες ενδιάμεσων επιχειρήσεων με έδρα στο εξωτερικό. Συνεπώς, η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη δεν αποτυπώνει το συνολικό κόστος του ταξιδιού για τον επισκέπτη. Η δεκαετία χωρίζεται σε τρεις διακριτές φάσεις με διαφορετικές εικόνες:
1 Στην προ πανδημίας περίοδο (2015-2019), όπου καταγράφεται μείωση της διάρκειας παραμονής, από 7,8 σε 7,4 διανυκτερεύσεις, γεγονός που οδήγησε σε υποχώρηση της Μέσης κατά Κεφαλή Δαπάνης, παρά τη μικρή αύξηση της ημερήσιας δαπάνης. Σημαντικό ρόλο έπαιξε η ενίσχυση του τουρισμού πόλης, με την Αθήνα να εξελίσσεται σε διεθνή προορισμό city break.
2 Κατά την οξεία φάση της πανδημίας (2020-2021), η εικόνα αντιστράφηκε. Με σαφώς λιγότερους επισκέπτες, όλοι οι δείκτες κινήθηκαν ανοδικά: η Μέση Διάρκεια Παραμονής αυξήθηκε στις 8,9 διανυκτερεύσεις το 2021, η ημερήσια δαπάνη έφτασε τα 78,6 ευρώ και η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη εκτινάχθηκε στα 702,4 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με το επιτυχημένο άνοιγμα της χώρας και το αίσθημα ασφάλειας που καλλιεργήθηκε διεθνώς.
3 Από το 2022 και μετά, με την ομαλοποίηση της ταξιδιωτικής δραστηριότητας, επανήλθαν οι προ πανδημίας τάσεις.
Παρά τη σημαντική αύξηση της ημερήσιας δαπάνης, η περαιτέρω μείωση της διάρκειας παραμονής οδήγησε σε πτώση της Μέσης κατά Κεφαλή Δαπάνης κατά 18,5% σε σχέση με το 2021.
Οι βασικές αιτίες
Μεταξύ των βασικών αιτιών συγκαταλέγονται η μείωση του μεριδίου των παραδοσιακών αγορών υψηλής δαπάνης (όπως Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία), η αύξηση των αφίξεων από όμορες βαλκανικές και ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, η ενίσχυση των σύντομων ταξιδιών τύπου city break και οι πληθωριστικές πιέσεις που περιορίζουν κυρίως τη διάρκεια – και όχι την πρόθεση – των διακοπών.
Ενδεικτικό είναι ότι το 2024 η Μέση Διάρκεια Παραμονής διαμορφώθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της Ερευνας Συνόρων το 2005.
Σε περιφερειακό επίπεδο, η Αττική ξεχωρίζει, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αύξηση στο μερίδιο επισκέψεων (από 16% το 2019 σε 22% το 2024) και στη Μέση Δαπάνη ανά Επίσκεψη, που ενισχύθηκε κατά 103 ευρώ.
