Οταν η Ευρωπαϊκή Ενωση ανέλαβε τη δέσμευσή της το 2020 να επιτύχει μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα μέχρι τα μέσα του αιώνα, υπήρξε ένα κύμα ενθουσιασμού σχετικά με το τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για την πιο ρομαντική μορφή ταξιδιού της ηπείρου. Η χρυσή εποχή των νυχτερινών τρένων φαινόταν να έχει παρέλθει οριστικά λόγω των πτήσεων χαμηλού κόστους σε κοντινές αποστάσεις. Αλλά οι νέες περιβαλλοντικές επιταγές υπέδειξαν ότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα λαμπερό μέρος ενός πιο πράσινου μέλλοντος, με αντίκτυπο στο κλίμα που θα ήταν 28 φορές μικρότερος από τις πτήσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντόπισε με ενθουσιασμό μια πληθώρα πιθανών νέων διαδρομών που έκρινε ότι θα μπορούσαν να είναι οικονομικά βιώσιμες.
Δυστυχώς, λόγω μιας σειράς προκλήσεων που οι Βρυξέλλες και οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν κάνει ελάχιστα για να αντιμετωπίσουν, η αναγέννηση φαίνεται να καθυστερεί. Τον περασμένο μήνα νυχτερινή υπηρεσία που συνέδεε το Παρίσι με τη Βιέννη και το Βερολίνο καταργήθηκε μετά την κατάργηση των κρατικών επιδοτήσεων. Η γαλλική εταιρεία, SNCF, ισχυρίστηκε ότι χωρίς οικονομική βοήθεια, το συγκεκριμένο κόστος που σχετίζεται με τη λειτουργία ενός νυχτερινού τρένου είναι απλώς πολύ υψηλό. Εν τω μεταξύ, ξεκίνησε μάταια προσπάθεια για τη διάσωση της νέας διαδρομής Βασιλεία – Κοπεγχάγη – Μάλμε, η οποία επρόκειτο να ξεκινήσει τον Απρίλιο, αλλά έχει επίσης εκτροχιαστεί από την απόσυρση της κρατικής χρηματοδότησης.
Η ζήτηση δεν είναι το πρόβλημα. Η διαδρομή Παρίσι – Βιέννη είχε ποσοστό πληρότητας 70% και τα στοιχεία δείχνουν σταθερά ότι το ευρωπαϊκό κοινό θα υποστήριζε ένα διευρυμένο, οικονομικά προσιτό και εκσυγχρονισμένο δίκτυο. Μια έρευνα της YouGov διαπίστωσε ότι στη Γερμανία, την Πολωνία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ολλανδία, το 69% ήταν πρόθυμο να χρησιμοποιήσει νυχτερινά τρένα.
Πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα για να αναπτυχθεί μια επιλογή ταξιδιού που οι άνθρωποι σαφώς επιθυμούν και η οποία τους επιτρέπει να μειώσουν το αποτύπωμα άνθρακα όταν βρίσκονται εν κινήσει. Ο ΦΠΑ πρέπει να ρυθμιστεί και τα τέλη πρόσβασης στις γραμμές επίσης να μειωθούν ριζικά ή να ανασταλούν, αντανακλώντας το περιβαλλοντικό όφελος που θα προσφέρει ένα βελτιωμένο δίκτυο νυχτερινών τρένων. Εχοντας εντοπίσει τις δυνατότητες μιας αναβίωσης, η ΕΕ πρέπει να βρει την οικονομική υποστήριξη και τη στρατηγική σκέψη που θα ενθαρρύνει τους επενδυτές που αποθαρρύνονται από τις βραχυπρόθεσμες αβεβαιότητες μιας αναδυόμενης και εύθραυστης αγοράς.
Θα υπάρξει λαϊκή υποστήριξη για τέτοιες κινήσεις. Περίπου 75.000 άνθρωποι υπέγραψαν αίτηση για να προσπαθήσουν να διατηρήσουν το βραδινό Paris Nightjet προς Βερολίνο και Βιέννη, ενώ τον περασμένο μήνα οι ακτιβιστές διοργάνωσαν διαμαρτυρίες σε μια προσπάθεια να επιστήσουν την προσοχή στην καθυστερημένη αναβίωση των νυχτερινών τρένων. Το μυστήριο και η γοητεία ενός νυχτερινού ταξιδιού στην ήπειρο εξακολουθεί να ασκεί επιρροή στη φαντασία εκατομμυρίων Ευρωπαίων. Στις Βρυξέλλες και σε άλλες πρωτεύουσες, η πρόκληση είναι τώρα να μετατραπεί αυτός ο ενθουσιασμός σε απτά περιβαλλοντικά οφέλη, παρέχοντας στο κοινό αυτό που θέλει.
