Οι εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας έχουν ουσιαστικά παγώσει τις τελευταίες ημέρες, έπειτα από τη σύλληψη και απομάκρυνση του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, σύμφωνα με πηγές της αγοράς και στοιχεία από ναυτιλιακούς παράγοντες που επικαλείται το Reuters.
Οπως αναφέρει το διεθνές πρακτορείο, επί του παρόντος δεν αναχωρούν φορτία αργού πετρελαίου ή διυλισμένων καυσίμων από τα λιμάνια της Βενεζουέλας, με τα δεξαμενόπλοια να είναι αγκυροβολημένα ανοικτά των ακτών ή να μην μπορούν να εξασφαλίσουν άδεια φόρτωσης. Η παράλυση αποδίδεται σε έναν συνδυασμό αυξημένων κινδύνων ασφαλείας, αβεβαιότητας εντός της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας PDVSA και συνεχιζόμενων διεθνών κυρώσεων που έχουν αποτρέψει τις ναυτιλιακές εταιρείες και τους αγοραστές.
Πριν από τις τελευταίες εξελίξεις, οι εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας ήταν ήδη υπό πίεση λόγω της επιβολής κυρώσεων και των λογιστικών εμποδίων. Η σύλληψη του Μαδούρο έχει αποσταθεροποιήσει περαιτέρω τη λήψη αποφάσεων στον τομέα του πετρελαίου, επιδεινώνοντας τις καθυστερήσεις και αναγκάζοντας την επιβράδυνση της παραγωγής, καθώς οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης πλησιάζουν τα όρια χωρητικότητάς τους.
Η διακοπή δεν έχει κηρυχθεί επισήμως, ωστόσο στην πράξη πρόκειται για μια «λειτουργική παύση» εξαγωγών. Οι αναλυτές τονίζουν σύμφωνα με το Reuters, ότι πρόκειται για αποτέλεσμα κρίσης και όχι για μόνιμη εξέλιξη, με την επανεκκίνηση των ροών να εξαρτάται άμεσα από τις πολιτικές εξελίξεις στο Καράκας, τη στάση της Ουάσιγκτον και την αποκατάσταση ενός ελάχιστου βαθμού επιχειρησιακής κανονικότητας.
Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας βρισκόταν ήδη υπό έντονη πίεση πριν από τις τελευταίες εξελίξεις. Οι πολυετείς αμερικανικές κυρώσεις, η έλλειψη επενδύσεων, τα τεχνικά προβλήματα και τα χρόνια προβλήματα διακυβέρνησης είχαν περιορίσει την παραγωγή σε περίπου 900.000 βαρέλια ημερησίως το 2024 – 2025, λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας προσφοράς.
Ωστόσο η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, άνω των 300 δισ. βαρελιών, σύμφωνα με τον ΟΠΕΚ, το CIA World Factbook. Αλλά για τις αγορές ενέργειας και ναυτιλίας, το μέγεθος των αποθεμάτων έχει μικρότερη σημασία από τη δυνατότητα παραγωγής, διύλισης και εξαγωγής. Για τις θαλάσσιες μεταφορές και τις αγορές δεξαμενόπλοιων, οποιαδήποτε διαρκής αύξηση της παραγωγής της Βενεζουέλας θα μεταφραζόταν σε μεταφορές περισσότερων φορτίων αργού πετρελαίου και προϊόντων, μεταβάλλοντας τη ζήτηση στις κατηγορίες δεξαμενόπλοιων VLCC, Suezmax και Aframax. Η άνοδος του εμπορίου με τις ΗΠΑ ευνοεί τα Αframax. Σημειώνεται ότι η Chevron, η μόνη αμερικανική εταιρεία πετρελαιοειδών που μετέφερε με άδεια αργό από την Βενεζουέλα, χρησιμοποιεί πλοία κυρίως Aframax. Από την άλλη οι εξαγωγές προς την Κίνα πραγματοποιούνται σε μεγάλο βαθμό με VLCC που έχουν υποστεί κυρώσεις από τον σκιώδη στόλο.
Σύμφωνα με τον οίκο Poten τούς τελευταίους μήνες περίπου 800.000 βαρέλια την ημέρα εξαγωγές από το Καράκας πραγματοποιούνταν με υπερδεξαμενόπλοια (VLCC) με κατεύθυνση κυρίως την Κίνα, και περίπου 150.000 βαρέλια την ημέρα με Αframax, τα οποία εξυπηρετούσαν κυρίως τις εισαγωγές των ΗΠΑ.
Τα σενάρια
Η ανατροπή του Μαδούρο από τις ΗΠΑ αναμένεται να οδηγήσει, εφόσον παγιωθεί, σε ταχεία ανακατεύθυνση των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και μακριά από την Κίνα, σύμφωνα με σενάρια των αναλυτών. .
Το Πεκίνο είχε εξελιχθεί στον βασικό αγοραστή βενεζουελανικού αργού μετά το 2019, απορροφώντας πάνω από το 50% των εξαγωγών, κυρίως μέσω ανεξάρτητων διυλιστηρίων τύπου «teapot», πρόθυμων να αγοράζουν φορτία με μεγάλες εκπτώσεις και να παρακάμπτουν τις κυρώσεις.
Η άρση των κυρώσεων, όμως, θα εξαλείψει αυτό το πλεονέκτημα, καθώς το πετρέλαιο θα πωλείται σε διεθνείς τιμές. Επιπλέον, σημαντικό μέρος των εξαγωγών προς την Κίνα αφορά αποπληρωμή παλαιών χρεών, συχνά σε τιμές κοντά στο κόστος παραγωγής.
Αντίθετα, οι ΗΠΑ αποτελούν «φυσική αγορά» για τη Βενεζουέλα: γεωγραφικά εγγύτερη, με χαμηλότερο κόστος μεταφοράς και με διυλιστήρια ειδικά σχεδιασμένα για βαρύ αργό. Εκτιμήσεις του Reuters αναφέρουν ότι οι αμερικανικές εισαγωγές θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περισσότερα από 200.000 βαρέλια ημερησίως μέσα σε λίγους μήνες, εφόσον ανακατευθυνθούν οι ροές από την Ασία. Επίσης για τη ναυτιλία σημαίνει ότι οι αλλαγές αυτές θα εξυπηρετηθούν από τον νόμιμο και όχι των σκιώδη στόλο, που σημαίνει αύξηση της ζήτησης δεξαμενόπλοιων.
