Απολογισμός του 2025: Η σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου την 19η Μαρτίου 2025 και η προφυλάκισή του με βαρείες αλλά αστήρικτες κατηγορίες υπήρξε το κορυφαίο πολιτικό γεγονός στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο της Τουρκίας κατά το 2025. Η προφυλάκιση του δημάρχου της Κωνσταντινουπόλεως υπήρξε ορόσημο και στην επιτάχυνση της πορείας της Τουρκίας προς τον αυταρχισμό. Η προσδοκία ότι η προφυλάκιση Ιμάμογλου θα οδηγούσε και σε πολιτική περιθωριοποίησή του εντός του CHP δεν επαληθεύθηκε μέχρι στιγμής, καθώς ο πρόεδρος του κόμματος Οζγκιούρ Οζέλ δεν παρεξέκλινε των όρων της πολιτικής συνεργασίας του με τον Ιμάμογλου.
Η απόπειρα πολιτικής εξουδετερώσεως του δημάρχου της Κωνσταντινουπόλεως συνοδεύθηκε και από δικαστικές παρεμβάσεις στα εσωτερικά του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (Cumhuriyet Halk Partisi – CHP). Η απόπειρα να αμφισβητηθούν δικαστικώς τα εκλογικά αποτελέσματα του συνεδρίου με το οποίο επήλθε αλλαγή ηγεσίας στο CHP oύτε οδήγησε στην έκπτωση Οζέλ ούτε συνέβαλε στην υπονόμευση των σχέσεων μεταξύ των δύο ηγετικών φυσιογνωμιών της αντιπολιτεύσεως. Επιπλέον η άρνηση του CHP να προσφέρει νομιμοποίηση διά της συμμετοχής του στις διαπραγματεύσεις για την λύση του Κουρδικού αύξησε για τον κυβερνητικό συνασπισμό το πολιτικό κόστος μιας τολμηρής πρωτοβουλίας με άδηλο μέλλον.
Η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας χαρακτηρίστηκε από την έντονη αλλά ατελέσφορη μέχρι στιγμής προσπάθεια να αποκατασταθούν πλήρως οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο θεωρήθηκε ευκαιρία να αρθούν τα προβλήματα που είχαν συσσωρευθεί στις διμερείς σχέσεις κατά τη διακυβέρνηση Μπάιντεν.
Η επίσκεψη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Λευκό Οίκο δεν απέφερε, ωστόσο, τα αναμενόμενα. Πέραν των επαινετικών λόγων του αμερικανού προέδρου για τον τούρκο ομόλογό του, ελάχιστα άλλαξαν επί της ουσίας προς το συμφέρον της Τουρκίας. Αντιθέτως η αμερικανική απαίτηση να ενταχθεί η Τουρκία στο πελατολόγιο των αμερικανικών εταιρειών εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου εξέπληξε την κυβέρνηση Ερντογάν και ανέδειξε την ενεργειακή εξάρτηση της Τουρκίας από τη Ρωσία.
Αύξηση των δικαστικών πιέσεων κατά του CHP
Η περαιτέρω αύξηση των δικαστικών πιέσεων εναντίον του κόμματος της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως εντός του 2026 θα μπορούσε να εξηγηθεί στο πλαίσιο της προσπάθειας επανασχεδιασμού του τουρκικού πολιτικού συστήματος επί τη βάσει ενός πολυκομματικού μεν, μη ανταγωνιστικού δε προτύπου. Η ύπαρξη κομμάτων τα οποία τύποις αντιπολιτεύονται την κυβέρνηση, ουσία όμως συμπαρατάσσονται με τις θεμελιώδεις στρατηγικές της επιλογές, αποτελεί ίδιον πολλών αυταρχικών καθεστώτων που επιθυμούν να αποφύγουν την γκρίζα εικόνα ενός μονοκομματικού συστήματος.
Είναι σαφές ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός θα ευνοούσε την επιστροφή του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του κόμματος της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως. Οι δηλώσεις του τελευταίου, με τις οποίες υιοθετούσε ουσιαστικώς τις δικαστικές κατηγορίες κατά του Ιμάμογλου, υπογράμμισαν ότι και ο ίδιος είναι διατεθειμένος να αναλάβει τον ρόλο του ηγέτη μιας διακοσμητικού χαρακτήρος αντιπολιτεύσεως. Η δραματική μείωση της απηχήσεώς του μεταξύ των ψηφοφόρων και των στελεχών του κόμματος μπορεί να επηρεάζει την ικανότητά του να ασκήσει αποφασιστική πολιτική επιρροή, δεν αρκεί, ωστόσο, να αποτελέσει λόγο ακυρώσεως του σχεδιασμού.
Κωλυσιεργία στις διαπραγματεύσεις στο Κουρδικό
Η διατήρηση εν ζωή της διαδικασίας για τη λύση του Κουρδικού, χωρίς αυτή να οδηγεί σε ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές ή απτά αποτελέσματα υπέρ της κουρδικής μειονότητος, θα κυριαρχήσει στην εσωτερική πολιτική επικαιρότητα της Τουρκίας και κατά το 2026. Ο κυβερνητικός συνασπισμός θα προσπαθήσει να μεγιστοποιήσει τα οφέλη που η διαδικασία τού προσφέρει ως προς τον διεμβολισμό της αντιπολιτεύσεως και τον προσεταιρισμό μέρους έστω των πολιτών κουρδικής καταγωγής, χωρίς να προβεί σε παραχωρήσεις οι οποίες θα ενοχλήσουν τα εθνικιστικά αντανακλαστικά της τουρκικής κοινής γνώμης.
Επιστροφή στις διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό
Μετά την αποτυχία της διασκέψεως του Κρανς Μοντανά τον Ιούλιο του 2017, η θέση της Τουρκίας στο Κυπριακό επανήλθε στην υποστήριξη λύσεως διχοτομικού χαρακτήρος, εκτός του πλαισίου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Η έντονη υποστήριξη στην υποψηφιότητα Ερσίν Τατάρ κατά του Μουσταφά Ακιντζή κατά τις εκλογές του Οκτωβρίου 2020 αποσκοπούσε στην εμπέδωση αυτού του προσανατολισμού.
Πέντε έτη αργότερα, η με μεγάλη πλειοψηφία εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν στις εκλογές της 19ης Οκτωβρίου 2025 δείχνει ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν υποστηρίζουν την ιδέα της διχοτομήσεως και παραμένουν πιστοί στην επιδίωξη λύσεως επί τη βάσει των αρχών του ΟΗΕ και προσφέρει στην Τουρκία τη δυνατότητα αλλαγής της στάσεώς της ως προς την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και τη βάση αυτών. Μια στροφή της Τουρκίας δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι πιστεύει στη δυνατότητα επιλύσεως του Κυπριακού.
Μπορεί να αποτελεί και διαπραγματευτικό ελιγμό, ώστε να πάψει να θεωρείται υπεύθυνη για την απουσία οιασδήποτε προόδου στο Κυπριακό και να φανεί ότι ούτε η ελληνοκυπριακή πλευρά εννοεί επί της ουσίας την προσήλωσή της στην ιδέα της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης: Αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ
