Ξηρασίες όλο {LF}και πιο συχνές {LF}και καταστροφικές

Ο ΟΟΣΑ χτυπά το καμπανάκι του κινδύνου παγκοσμίως για τον κίνδυνο ξηρασιών που γίνονται όλο και πιο σοβαρές και συχνές. Ειδικά για την Ελλάδα, ο Οργανισμός αναφέρει ότι το ποσοστό του νερού που πάει χαμένο από τα συστήματα ύδρευσης στην Ελλάδα πλησιάζει το 30%. Αυτό προκύπτει από την τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ για το 2025 που αφορά τις Παγκόσμιες Προοπτικές Ξηρασίας. Η Ελλάδα φαίνεται ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση όσον αφορά το νερό που πάει χαμένο από τα συστήματα ύδρευσης από χώρες όπως η Ουγγαρία, η Σλοβενία και η Πορτογαλία, αλλά και η Ρουμανία, η Ιρλανδία και η Βουλγαρία. Βρίσκεται σε χειρότερη θέση από χώρες όπως η Πολωνία, η Ισπανία και η Βρετανία και σε πολύ χειρότερη θέση από χώρες όπως η Γερμανία, η Δανία και η Εσθονία.

Επιπλέον ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι το ποσοστό των εδαφών με αυξημένη συχνότητα ξηρασίας στη χώρα μας ανέρχεται σε 87%. Οσον αφορά την ένταση της ξηρασίας, τα εδάφη αυτά στην Ελλάδα φτάνουν το 52%. Τα τελευταία αυτά στοιχεία για συχνότητα και ένταξη ξηρασίας αφορούν μέση συχνότητα ανάμεσα στα έτη 1950-2000 και 2000-2020, όπως αναφέρεται.

Σε παγκόσμιο επίπεδο η έκθεση του ΟΟΣΑ δείχνει ότι η παγκόσμια χερσαία έκταση που επηρεάζεται από την ξηρασία διπλασιάστηκε μεταξύ 1900 και 2020, με το 40% του πλανήτη να βιώνει αυξημένη συχνότητα και ένταση ξηρασίας τις τελευταίες δεκαετίες.

Οι παράγοντες

Ο ΟΟΣΑ θεωρεί ότι ο αυξανόμενος κίνδυνος ξηρασίας πηγάζει από συνδυασμό παραγόντων, με την κλιματική αλλαγή στον πυρήνα του προβλήματος. Ως παράδειγμα αναφέρεται ότι η κλιματική αλλαγή έκανε φαινόμενα ξηρασίας στην Ευρώπης έως και 20 φορές πιο πιθανά το 2022 και αύξησε την πιθανότητα της συνεχιζόμενης ξηρασίας στη Βόρεια Αμερική κατά 42%. Κάνει επίσης λόγο για προβλέψεις που δείχνουν ότι σε ένα σενάριο ανόδου των θερμοκρασιών κατά 4°C, οι ξηρασίες θα μπορούσαν να γίνουν έως και επτά φορές πιο συχνές και έντονες σε σύγκριση με ένα σενάριο χωρίς κλιματική αλλαγή.

Ο ανθρώπινος αντίκτυπος της ξηρασίας χαρακτηρίζεται πολύ σοβαρός. Παρά το γεγονός ότι αντιπροσωπεύουν μόνο το 6% των φυσικών καταστροφών, οι ξηρασίες προκαλούν το 34% όλων των θανάτων που σχετίζονται με καταστροφές και επιδεινώνουν τον εκτοπισμό και τη μετανάστευση, ιδίως στην Υποσαχάρια Αφρική. Συνολικά, αυτές οι επιπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν πολιτική αστάθεια, κοινωνική αναταραχή και γεωπολιτικές εντάσεις λόγω σπάνιων πόρων, προσθέτει ο Οργανισμός.

Σε επίπεδο παραγωγής η γεωργία είναι ο τομέας που επηρεάζεται περισσότερο, σημειώνεται. Σε ιδιαίτερα ξηρά έτη, οι αποδόσεις των καλλιεργειών μπορούν να μειωθούν έως και 22%, ενώ ο διπλασιασμός της διάρκειας της ξηρασίας θα μπορούσε να μειώσει την παραγωγή βασικών καλλιεργειών όπως η σόγια και το καλαμπόκι έως και 10%.

Οι ξηρασίες μπορούν να μειώσουν τον όγκο του εμπορίου μέσω ποταμών έως και 40% και να μειώσουν την υδροηλεκτρική παραγωγή κατά περισσότερο από 25%, επηρεάζοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού και τη διαθεσιμότητα της ενέργειας.