Απώλεια εισοδήματος €16 δισ. και 327.000 θέσεων εργασίας

Εφιαλτικές είναι οι προβλέψεις για την επίδραση της κλιματικής κρίσης στην ελληνική οικονομία σύμφωνα με έκθεση του ΙΟΒΕ. Στο ακραίο σενάριο της κλιματικής αλλαγής εκτιμάται ότι οι απώλειες εισοδήματος θα φτάσουν έως 16 δισ. ευρώ τον χρόνο, ενώ θα χαθούν 327.000 θέσεις πλήρους απασχόλησης.Η κλιματική αλλαγή στην περίπτωση της Ελλάδας αναδεικνύεται σε καταλύτη διαρθρωτικών μεταβολών σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας: από τα νοικοκυριά έως τη μεταποίηση, και από τον τουρισμό έως τον πρωτογενή τομέα.

Σύμφωνα με την έκθεση, την οποία παρουσίασε χθες ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, από την κλιματική κρίση απειλούνται:

nΝοικοκυριά. Οι δυνητικές επιπτώσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά είναι πολλαπλές και συνίστανται βασικά στη μείωση διαθέσιμου εισοδήματος, στην αύξηση ανελαστικών δαπανών, στην ενίσχυση της ενεργειακής φτώχειας, στη μετατόπιση της κατανάλωσης σε άλλους κλάδους. Η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και η διαφοροποίηση της κατανάλωσης μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια μέχρι και 16 δισ. ευρώ ετησίως στο ακραίο κλιματικό σενάριο, με απώλειες έως και 327.000 θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης.

Τουρισμός: Υπό συνθήκες θερμικής δυσφορίας και μείωσης της διαθεσιμότητας φυσικών πόρων, η τουριστική ζήτηση ενδέχεται να υποχωρήσει έως και 20% στην αιχμή της θερινής περιόδου, οδηγώντας σε σωρευτικές απώλειες ύψους 2,2 δισ. και πιθανή μείωση έως 38.100 θέσεων πλήρους απασχόλησης ετησίως. Ωστόσο, μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου και ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού, είναι εφικτή η αντιστάθμιση των απωλειών και μια οριακή αύξηση του ΑΕΠ κατά 228 εκατ. ευρώ και 6.600 νέες θέσεις εργασίας ετησίως.

nΠρωτογενής τομέας. Τα ακραία κλιματικά γεγονότα απειλούν τη βιωσιμότητα χιλιάδων μικρών παραγωγών, με σοβαρές επιπτώσεις για την αγροτική απασχόληση, την τοπική οικονομική συνοχή, καθώς και την επισιτιστική ασφάλεια της Ελλάδας. Ενδεικτικά, ακραία κλιματικά γεγονότα με τα χαρακτηριστικά του Daniel που επηρεάζουν τον πρωτογενή τομέα δύνανται να περιορίσουν το ΑΕΠ μέχρι και κατά 1,4 δισ. ευρώ στην τριετία. Παράλληλα, προβλέπεται απώλεια περίπου 58.000 θέσεων πλήρους απασχόλησης, ενώ έως και το 10% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων ενδέχεται να μην καλλιεργηθεί εκ νέου.

Βιομηχανία

Η βιομηχανία, αν και εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, παραμένει βασικός μοχλός παραγωγής και απασχόλησης. Υπό συνθήκες επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης, το ΑΕΠ μπορεί να ενισχυθεί κατά 2,4 δισ. ευρώ ετησίως και να δημιουργηθούν έως 25.200 θέσεις εργασίας.

Τράπεζες

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας εκτίθεται τόσο σε φυσικό κίνδυνο όσο και σε κίνδυνο μετάβασης λόγω της κλιματικής αλλαγής. Το 91% των δανείων των ελληνικών συστημικών τραπεζών αφορά κλάδους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, ωστόσο, κατά μέσο όρο, μόνο το 1,9% των περιουσιακών στοιχείων είναι ευθυγραμμισμένο με την Ευρωπαϊκή Ταξινομία. Παράλληλα, περίπου το 7% των χορηγήσεων αφορά επενδύσεις που εκτίθενται σε οξύ φυσικό κίνδυνο.

Ασφαλιστικό κενό έναντι φυσικών καταστροφών

Η ασφαλιστική κάλυψη παραμένει εξαιρετικά χαμηλή, ειδικά στον αγροτικό τομέα και σε περιοχές υψηλού κινδύνου με μόλις το 3% των συνολικών ζημιών να καλύπτεται μέσω ιδιωτικής ασφάλισης – ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο του ΕΟΧ (21%).

Σχέδιο δράσης

Για τον περιορισμό των απωλειών από την κλιματική κρίση το ΙΟΒΕ προτείνει:

nΠροστασία των νοικοκυριών με απαραίτητες επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα, στην προσαρμογή του συστήματος υγείας και στη βελτίωση του δικτύου μέσων μαζικής μεταφοράς με έμφαση στην ηλεκτροκίνηση.

nΕπιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού.

nΕνίσχυση της ανθεκτικότητας του πρωτογενούς τομέα και υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών.

nΕνίσχυση της βιομηχανίας μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις σε υποδομές, τεχνολογία και δεξιότητες.

nΕνίσχυση της οικοκαινοτομίας.

nΕνσωμάτωση του κλιματικού κινδύνου στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.