Εξασφαλισμένη καταστροφή {CR}της ανάπτυξης

Η δεύτερη κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει συμβάλει σημαντικά στον κατακερματισμό και την αταξία. Αλλά κι άλλες πλούσιες χώρες έχουν επιδεινώσει την κατάσταση, καθώς δεν έχουν επιδείξει πραγματική αλληλεγγύη ως απάντηση στις εχθρικές πολιτικές του Τραμπ.

Η έλλειψη αναπτυξιακής συνεργασίας είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αυξανόμενης όρεξης για αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή. Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε την απληστία των δυτικών κυβερνήσεων, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη των άλλων στην παγκόσμια ηγεσία τους. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις αυτές έχουν κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των μειούμενων προϋπολογισμών τους για την εξωτερική βοήθεια στην Ουκρανία μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022, εκτρέποντας κεφάλαια μακριά από άλλες χώρες που μαστίζονται από τον πόλεμο και είναι απελπιστικά φτωχές, υπογράμμισε τη σε μεγάλο βαθμό ιδιοτελή προσέγγιση αυτών των ροών «φιλανθρωπίας».

Είναι εκπληκτικό – και αποθαρρυντικό – το γεγονός ότι άλλες χώρες δεν έχουν αναλάβει δράση μετά τον τερματισμό από τον Τραμπ σχεδόν όλων των αμερικανικών χρηματοδοτήσεων και προγραμμάτων εξωτερικής βοήθειας. Αυτό θα ήταν το αυτονόητο, όχι απαραίτητα από αλληλεγγύη, αλλά απλώς λόγω γεωπολιτικού ιδιοτελούς συμφέροντος.

Η μαζική μείωση της άμεσης βοήθειας των ΗΠΑ και της χρηματοδότησης των διεθνών οργανισμών θα εμποδίσει την παροχή παγκόσμιων δημόσιων αγαθών, συμπεριλαμβανομένης της υγείας και της κλιματικής σταθερότητας.

Η ανταπόκριση των περισσότερων πλούσιων χωρών ήταν μέχρι στιγμής τρομακτική. Αντί να αυξήσουν την εξωτερική βοήθεια, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την έχουν περικόψει, επικαλούμενες την ανάγκη να διοχετεύσουν τα κεφάλαια σε αμυντικές επενδύσεις. Ως αποτέλεσμα, ορισμένες από τις πιο άμεσες ανάγκες που εμπίπτουν σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο δημόσιων επενδύσεων μένουν ανεκπλήρωτες.

Για παράδειγμα, η αποχώρηση των ΗΠΑ από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας σημαίνει ότι ο ΠΟΥ αντιμετωπίζει έλλειμμα 1,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων στον προϋπολογισμό του το 2026-27 – ένα κενό που οι πλούσιες χώρες και ακόμη και οι περισσότερες μεγάλες χώρες μεσαίου εισοδήματος θα μπορούσαν εύκολα να καλύψουν. Παρόμοια είναι η ιστορία και σε άλλους διεθνείς οργανισμούς. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών αντιμετωπίζει μια εκτιμώμενη μείωση της χρηματοδότησης κατά 40% – που αντιστοιχεί σε περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια.

Δεδομένων αυτών των μικρών ποσών, η κάλυψη του κενού που αφήνουν οι ΗΠΑ θα είχε αμελητέο δημοσιονομικό αντίκτυπο στους παραδοσιακούς δωρητές και στις χώρες μεσαίου εισοδήματος. Αλλά μόνο μια χούφτα χώρες, όπως η Νότια Κορέα, ανταποκρίθηκαν στην κρίση χρηματοδότησης, αποτρέποντας την κατάρρευση βασικών οργανώσεων και επιτρέποντάς τους να λειτουργούν κανονικά – προς το παρόν. Εάν οι πλουσιότερες χώρες αρνηθούν να προσφέρουν για το παγκόσμιο κοινό καλό, το πολυμερές σύστημα όπως το γνωρίζουμε δεν θα επιβιώσει.

Η Τζαϊάτι Γκος είναι καθηγήτρια Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Amherst της Μασαχουσέτης, μέλος της Επιτροπής Μετασχηματιστικών Οικονομικών της Λέσχης της Ρώμης και εκ των προέδρων της ανεξάρτητης επιτροπής για τη μεταρρύθμιση της διεθνούς εταιρικής φορολογίας