Ο γρίφος των 4+1 αγνώστων

Μπορεί το όποιο ενδιαφέρον έχει απομείνει στην κοινή γνώμη για την εγχώρια πολιτική ζωή να παλεύει σχεδόν καθημερινά με τα κύματα που σηκώνουν οι συνεχείς δημοσκοπήσεις που δημοσιεύονται πνίγοντας κάθε άλλη ουσιαστικότερη πολιτική συζήτηση, παραμένει ωστόσο αλήθεια ότι δεν υπάρχουν πολλοί άλλοι τρόποι προστασίας του δημόσιου διαλόγου από τις αυθαιρεσίες των υποκειμενικών εντυπώσεων που σχηματίζονται ερήμην των πραγματικών δεδομένων και των αντικειμενικών αναλύσεων τόσο της πορείας των ούτως ή άλλως σύνθετων εξελίξεων όσο και της διαμόρφωσης των πολιτικών τάσεων, υπό τις συνθήκες μάλιστα μιας διαρκώς αυξανόμενης ρευστότητας και μιας εντεινόμενης αβεβαιότητας σαν κι αυτή που χαρακτηρίζει γενικά τους καιρούς μας.

Βέβαια, το ότι δεν υπάρχουν πολλοί άλλοι τρόποι επιστημονικής προσέγγισης της πολιτικής πραγματικότητας δεν σημαίνει ότι μπορεί να είναι μονοσήμαντες και οι ερμηνείες των δημοσκοπικών ευρημάτων. Πολύ δε περισσότερο όταν πρόκειται για ευρήματα που φέρνουν στο φως νέα πολιτικά φαινόμενα. Τέτοιο υπήρξε παλαιότερα το φαινόμενο Κασσελάκη. Ανάλογο είναι σήμερα το αγνώστου ακόμα διάρκειας φαινόμενο που συνιστά η ραγδαία αύξηση των ποσοστών της εκλογικής επιρροής της Πλεύσης Ελευθερίας.

Χωρίς αμφιβολία, η συγκυρία θα έχει πάντα καθοριστική σημασία για τον προσδιορισμό των παραγόντων που συμβάλλουν στην εμφάνισή τους. Η εμπειρία, άλλωστε, των πολιτικών επιπτώσεων που είχαν οι χειρισμοί της τραγωδίας των Τεμπών αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ακόμα όμως μεγαλύτερη σημασία θα έχει ο διαρκής πολλαπλασιασμός των παραγόντων απροσδιοριστίας που επηρεάζουν τη δυναμική με την οποία τα νέα φαινόμενα μπορεί να αναπτυχθούν.

Αν προς το παρόν η οριακή βελτίωση των δημοσκοπικών επιδόσεων του κυβερνώντος κόμματος δημιουργεί στους επιτελείς του αισιοδοξία ως προς τις δυνατότητές του να ανακτήσει ως τις επόμενες εκλογές την αυτοδυναμία που θα του επιτρέψει να διατηρήσει την κυριαρχία του, υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις ακόμη άγνωστοι που θα παραμένουν, καθιστώντας αμφίβολη τη διατήρηση των σημερινών κομματικών συσχετισμών.

n Ο πρώτος αφορά την εξέλιξη των κομματικών προτιμήσεων των κάτω των 40 ετών ψηφοφόρων που στην παρούσα φάση αποτελούν την προνομιακή δεξαμενή τροφοδοσίας του αντισυστημισμού και ενίσχυσης του «αντικυβερνητικού μετώπου».

n Ο δεύτερος αφορά τις πιθανότητες αναστροφής των τάσεων που προσώρας τείνουν να θέσουν τα σχήματα της συστημικής αντιπολίτευσης σε τροχιά ιστορικής αποδρομής, ιδεολογικής αποσύνθεσης και κοινωνικής περιθωριοποίησης.

n Ο τρίτος αφορά το ενδεχόμενο να υπάρξουν (αιφνίδιες;) αλλαγές σε επίπεδο κομματικών ηγεσιών, πράγμα που ασφαλώς θα μεταβάλει κρίσιμα μεγέθη του κομματικού ανταγωνισμού.

n Ο τέταρτος, τέλος, αφορά την καθοριστική των εκλογικών συσπειρώσεων εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων και των εθνικών θεμάτων. Ηδη, τα προφανή κέρδη που αποκομίζει η Τουρκία του Ερντογάν θα μπορούσαν εύκολα να (ξανα)πυροδοτήσουν εθνικιστικές εξάρσεις και αντιευρωπαϊκούς λαϊκισμούς. Ιδιαίτερα σε περίπτωση που θα κινηθούν εκτός ορίων οι ερωτικές εξομολογήσεις των ατλαντικών αξιωματούχων προς τη γείτονα.

Εκείνο, όμως, που ίσως αποδειχθεί κλειδί και των ελληνικών πολιτικών εξελίξεων είναι ο τρόπος με τον οποίο το εκλογικό σώμα θα εσωτερικεύσει τις προκλήσεις της εποχής Τραμπ και τις γεωπολιτικές ανατροπές που θα τη συνοδεύουν.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας – αναλυτής