Δίνοντας χρόνο στον χρόνο

Ο Φρανσουά Μιτεράν, όταν οι συνεργάτες του λύγιζαν κάτω από την πίεση της συγκυρίας, συνήθιζε να επικαλείται τον Δον Κιχώτη και τους προέτρεπε: «Δώστε χρόνο στον χρόνο». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που ως καταγωγή, συγκρότηση και πολιτική ιδιοσυγκρασία δεν μοιάζει καθόλου με τον Μιτεράν, κάνει ακριβώς το ίδιο. Επενδύει στη διάρκεια, για να επουλώσει τις πληγές της (δια)κυβέρνησής του και για να επιδεινώσει το χάος των αντιπάλων της.

Η αργή πορεία ανάρρωσης της κυβέρνησης από την αιφνίδια υποτροπή των Τεμπών, που την κλόνισε βαθιά στις αρχές του χρόνου, συνοψίζεται σε μια μάχη για την επιστροφή στην κανονικότητα. Μια μονοθεματική πολιτική ατζέντα μετατρέπει την πολιτική επιλογή σε δίλημμα, μετατρέπει δηλαδή οποιαδήποτε κάλπη, είτε εκλογική είτε δημοσκοπική, σε δημοψήφισμα. Στα δημοψηφίσματα, όπως είναι γνωστό, κερδίζει όποιος βάζει το ερώτημα. Και οποιοδήποτε ερώτημα για τα Τέμπη είναι συντριπτικό για την κυβέρνηση. Επομένως, η προσπάθειά της είναι να διαχειριστεί μια συγκυρία και να την αφήσει πίσω της. Προφανώς, το θέμα θα είναι μέρος της πολιτικής επικαιρότητας και σήμερα και στον ορατό χρονικό ορίζοντα. Αλλά είναι άλλο να αποτελεί ένα από τα στοιχεία που συνθέτουν την ατζέντα κι άλλο να κυριαρχεί και να την καθορίζει.

Κάθε λίγο και λιγάκι επανέρχονται εκτιμήσεις για τον χρόνο των εκλογών. Θα τις κάνει στο τέλος της τετραετίας, όπως λέει; Θα τις κάνει το φθινόπωρο, ή του χρόνου, ή σε τρία τέρμινα – κατά την ασφαλή πρόβλεψη των καφετζούδων; Το ερώτημα είναι απολύτως αποπροσανατολιστικό. Και δεν ενοχλεί τον Πρωθυπουργό, στον βαθμό που υπενθυμίζει τον τελικό στόχο κάθε βουλευτή, δηλαδή την επανεκλογή του, και περιορίζει έτσι την εξεγερτική διάθεση των πολυάριθμων δυσαρεστημένων στην κοινοβουλευτική του ομάδα – την οποία οι επιτελείς του αντιμετωπίζουν (ίσως όχι άδικα) ως πρόβλημα και όχι ως στήριγμα.

Το επόμενο διάστημα η κυβέρνηση έχει μπροστά της την ευχέρεια διανομής πλεονασμάτων, την απορρόφηση πολλών ακόμη ευρωπαϊκών πόρων και την πιθανότητα εξασφάλισης νέων στο πλαίσιο του επανεξοπλισμού της Ευρώπης μαζί με περισσότερη δημοσιονομική άνεση. Η απασχόληση αυξάνεται και η ακρίβεια – το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα – σε αυτή τη φάση δεν επιδεινώνεται. Υπάρχει βέβαια πάντοτε ο κίνδυνος των απρόβλεπτων γεγονότων, αλλά αυτός είναι συνυφασμένος με την άσκηση της εξουσίας, έστω κι αν αυτή η κυβέρνηση είναι ιδιαίτερα ευάλωτη γιατί δεν μπορεί να πει άλλο «συγγνώμη».

Αντίθετα, στον χώρο της αντιπολίτευσης, ο χρόνος δρα διαλυτικά. Το «φαινόμενο Ζωή» μοιάζει να εξαντλεί την ανοδική δυναμική του, χωρίς ταυτόχρονα να επωφελείται κανένα από τα περιτρίμματα του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, που συνεχίζουν την πορεία προς την εξαϋλωση. Οι διαρροές προς τα δεξιά δεν αναστρέφονται, αλλά και δεν επιτείνονται, ενώ η πιο επικίνδυνη για μια περίοδο «Φωνή» Λατινοπούλου έσβησε με την άρνηση συμμετοχής στις εκδηλώσεις για τα Τέμπη. Οσο για το ΠΑΣΟΚ, πασχίζει να διατηρήσει μια επαφή με την πολιτική πραγματικότητα και η γενικότερη συνθήκη ηρεμίας υποδαυλίζει τη συζήτηση για τις πολιτικές και για τα πρόσωπα. Ολοι περιμένουν την ώρα που θα τεθούν ξανά όλα στο τραπέζι.

Σε αυτές τις συνθήκες, οι εκλογές στο τέλος της τετραετίας δεν είναι ούτε τέχνασμα, ούτε εμμονή στην προοπτική της μακροβιότερης συνεχούς πρωθυπουργίας στην ιστορία του ελληνικού κράτους. Είναι κοινή πολιτική λογική.