Κοιτάξτε προσεκτικά την Ελλάδα

Μέσα σε μία εβδομάδα από την εκλογή του ως νέου καγκελαρίου της Γερμανίας, ο Φρίντριχ Μερτς πραγματοποίησε μια σειρά από διπλωματικές επισκέψεις στο εξωτερικό. Πρώτα επισκέφθηκε το Παρίσι, μετά τη Βαρσοβία και στη συνέχεια τις Βρυξέλλες, όπου είχε συναντήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κεντρικά γραφεία του ΝΑΤΟ. Στη συνέχεια, επιβιβάστηκε σε τρένο με προορισμό το Κίεβο, μαζί με τον γάλλο πρόεδρο Μακρόν, τον βρετανό πρωθυπουργό Στάρμερ και τον πολωνό πρωθυπουργό Τουσκ, για να συναντήσει τον ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι. Ενδιάμεσα, ο Μερτς έστειλε τον νέο υπουργό Εξωτερικών του στο Ισραήλ.

Ο έλληνας ομόλογος του Φρίντριχ Μερτς δεν έμεινε αδρανής. Στις αρχές της εβδομάδας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε την Τζόρτζια Μελόνι, την πρωθυπουργό της Ιταλίας, στη Ρώμη. Η επόμενη στάση του ήταν χθες στο Βερολίνο. Ο καγκελάριος Μερτς υποδέχθηκε τον πρωθυπουργό Μητσοτάκη με πλήρεις στρατιωτικές τιμές. Στη συνέχεια, οι δύο αντιπροσωπείες συζήτησαν θέματα που αφορούσαν τη μετανάστευση, τις εξελίξεις στην Ουκρανία και την κατάσταση των διμερών σχέσεων μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου. Το γεγονός ότι ο γερμανός καγκελάριος συναντά τον έλληνα πρωθυπουργό στο Βερολίνο τόσο νωρίς στη θητεία του είναι αξιοσημείωτο. Ο προκάτοχος του Μερτς, Ολαφ Σολτς, ήταν στην εξουσία σχεδόν δύο χρόνια προτού ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον συναντήσει στο Βερολίνο τον Νοέμβριο του 2023 για επίσημες διμερείς διαβουλεύσεις. Ο Μερτς και ο Μητσοτάκης έχουν πολλά κοινά. Και οι δύο αρχηγοί κυβέρνησης συμφωνούν στην ανάγκη σημαντικής αύξησης των δημόσιων δαπανών για υποδομές και άμυνα. Επίσης, μοιράζονται τη συνεχή συνεργασία με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Στο πλαίσιο αυτής της κατανόησης, υπάρχουν επίσης πιθανά εμπόδια που πρέπει να αντιμετωπιστούν μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου. Στρατηγικής σημασίας για την Αθήνα είναι το ζήτημα των εξαγωγών όπλων από τη Γερμανία προς την Τουρκία. Παραμένει να φανεί αν η νέα γερμανική κυβέρνηση θα συνεχίσει να εμποδίζει την πώληση τριών δωδεκάδων μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter στην Τουρκία. Η κοινοπραξία Eurofighter περιλαμβάνει κατασκευαστές από την Ιταλία, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία.

Η γερμανική άδεια εξαγωγής απορρίφθηκε από τον πρώην καγκελάριο Σολτς στις αρχές του 2025. Παρά την απροθυμία του Βερολίνου να εγκρίνει την πώληση των Eurofighter, οι γερμανικές εξαγωγές όπλων προς την Τουρκία έφτασαν τα 231 εκατομμύρια ευρώ το 2024, το υψηλότερο επίπεδο από το 2006. Οι εξαγωγές αυτές περιλάμβαναν τορπίλες, κατευθυνόμενους πυραύλους και εξαρτήματα υποβρυχίων. Ο καγκελάριος Μερτς χαρακτήρισε πρόσφατα την Τουρκία «χώρα υψίστης στρατηγικής σημασίας».

Οι δύο αρχηγοί κυβέρνησης θα επικεντρωθούν επίσης στη συζήτηση των διμερών οικονομικών σχέσεων, ιδίως των γερμανικών επενδυτικών ευκαιριών στην Ελλάδα και της συνεργασίας στον τομέα της πράσινης ενέργειας μεταξύ της Ελλάδας και της Γερμανίας. Σε αυτό το πλαίσιο έχει σημειωθεί μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι δύο χώρες αντιλαμβάνονται η μία την άλλη.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης μπορεί με σιγουριά να επισημάνει ότι η ελληνική οικονομία «αναπτύσσεται ταχύτερα» από τις  περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Πριν από την επίσκεψή του στο Βερολίνο, υπογράμμισε μάλιστα ότι «πολλές από τις μεταρρυθμίσεις που ανακοινώνει σήμερα η γερμανική κυβέρνηση, έχουν ήδη εφαρμοστεί [στην Ελλάδα]». Εν ολίγοις, η χαιρετιστήρια δήλωσή του μπορεί να περιλαμβάνει την πρόσκληση προς τον Μερτς να επισκεφθεί σύντομα την Ελλάδα και να εξετάσει από κοντά τις πρόσφατες εξελίξεις.

Ο Jens Bastian είναι ερευνητής στο Ιδρυμα Επιστήμης και Πολιτικής SWP του Βερολίνου