Προοδευτικός και μεταρρυθμιστής

Ενα ακόμη κεφάλαιο στην ιστορία των Παπών έκλεισε χθες (21-4-2025) με τον θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου και όπως οι προκάτοχοί του έτσι και αυτός έγραψε με τα δικά του στοιχεία τον χαρακτήρα και την ιστορία της δικής του παποσύνης.

Κινούμενος με βάση τις ευαγγελικές αρχές προσπάθησε να αποδείξει έμπρακτα ότι η Εκκλησία καταξιώνεται «όταν ανοίγεται προς τον κόσμο» με σκοπό να επιλύσει τα κοινωνικά προβλήματα επιβίωσης των ανθρώπων. Προτεραιότητές του ήταν οι πτωχοί, οι μετανάστες, οι χρήστες των ναρκωτικών, ο πόνος και η κοινωνική αδικία αλλά και η επιδίωξη επικράτησης της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ειρήνης. Ολη του η ζωή ήταν αφιερωμένη σ΄αυτήν την υπηρεσία της  Εκκλησίας. Υπηρετούσε τις αρχές του Ευαγγελίου με πιστότητα, θάρρος, αποφασιστικότητα και αγάπη για κάθε περιθωριοποιημένο άνθρωπο.

Ουσιαστική από άποψη επικοινωνίας ήταν η συμμετοχή του, μαζί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη και τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών στη Μυτιλήνη, σε μία κίνηση εκδήλωσης κοινού ενδιαφέροντος των Εκκλησιών της Δύσης και της Ανατολής με σκοπό την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης έναντι του μεταναστευτικού προβλήματος το οποίο την εποχή εκείνη βρισκόταν σε έξαρση.

Κανείς δεν μπορεί να παραθεωρήσει το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του και τον αγώνα του για την επικράτηση της ειρήνης σε όλο τον κόσμο, με τα ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος ταξίδια του σε ισλαμιστικά κράτη, αλλά και με τις προσπάθειές του σε διάφορα πολιτικά και εκκλησιαστικά πρόσωπα για την παύση του πολέμου στην Ουκρανία και την ειρήνευση στη περιοχή της Γάζας.

Σημαντικές ήταν ακόμη οι προτάσεις του για μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία της Couria, στην απλοποίηση των αμφίων και της εξωτερικής περιβολής του, στο λειτουργικό τυπικό αλλά και στην εκφορά του κηρυγματικού λόγου του με τρόπο απλό και κατανοητό από τους ακροατές του.

Πάντοτε σε κάθε συνάντησή του εξέφραζε την αγωνία του για τα θέματα του σύγχρονου ανθρώπου και «τα του κόσμου πράγματα» και πάντοτε έθετε τον εαυτό του στην υπηρεσία και τη διακονία αυτού του σκοπού.

Καθοριστική ήταν και η συμβολή του στην πορεία του Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών, με την υπόδειξη ότι ο Διάλογος πρέπει να ασχοληθεί με την έννοια της συνοδικότητας, ώστε οι Ρωμαιοκαθολικοί να διδαχθούν από τους Ορθοδόξους για την έννοια αυτή, κάτι το οποίο για τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία είναι ακόμη το ζητούμενο. Για τον λόγο αυτό είχε προγραμματιστεί από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και είχε ξεκινήσει η προετοιμασία συγκρότησης μιας Μεγάλης Συνόδου των Επισκόπων της για τη μελέτη του συγκεκριμένου θέματος της συνοδικότητας σε όλες τις πτυχές του, από το επίπεδο της ενορίας μέχρι και την επισκοπική συγκρότησή της.

Η έκδοση της αυτοβιογραφίας του με τον τίτλο ΕΛΠΙΔΑ νομίζω ότι αποτελεί το κύκνειο άσμα του και την πνευματική του παρακαταθήκη και διαθήκη.

Αυτή την κληρονομία παραδίδει στον διάδοχό του και αποθέτει στην ιστορία της εκκλησιαστικής του παρουσίας.