Πώς θα έρθουν νέες αναβαθμίσεις για την Ελλάδα

Μπορεί η S&P Global Ratings, που αναβάθμισε τις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες αξιολογήσεις για την Ελλάδα, σε τοπικό και ξένο νόμισμα, σε «BBB/A-2» από «BBB-/A-3», με τις προοπτικές να μεταβάλλονται σε σταθερές από θετικές, να έγινε ο τρίτος οίκος (μετά τις Scope Ratings και την DBRS) που βαθμολογεί το ελληνικό αξιόχρεο μία βαθμίδα πάνω από το στάτους του «investment grade», ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι χρειάστηκαν 15 χρόνια μετά τη χρεοκοπία για να ανακτήσει η χώρα την επενδυτική βαθμίδα και από 5 οίκους αξιολόγησης που γίνονται σήμερα δεκτοί από το ευρωσύστημα.

Από το τέλος της περασμένης χρονιάς, κοινή συνισταμένη των εκτιμήσεων αναλυτών και αξιωματούχων που βρίσκονται κοντά στις διαδικασίες ήταν ότι οι οίκοι αξιολόγησης θα αναβάθμιζαν το επόμενο 12μηνο την Ελλάδα στα επίπεδα της Ιταλίας, που βρισκόταν μία βαθμίδα πάνω από το όριο του «investment grade».

Οταν δε η S&P αναβάθμισε προσφάτως την αξιολόγηση της Ιταλίας σε «BBB+», δύο σκαλοπάτια πάνω από την επενδυτική βαθμίδα, οδηγώντας σε ράλι τα ομόλογα της χώρας που περιόρισαν τα spreads σε σχέση με τα αντίστοιχα ελληνικά, οι πιθανότητες να αναβαθμίσει ο συγκεκριμένος οίκος και την Ελλάδα ένα σκαλοπάτι πάνω από το «IG» και δύο σκαλοπάτια πάνω από το άνω όριο της κατηγορίας« junk» είχαν αυξηθεί.

Στόχος πάντως του ΟΔΔΗΧ είναι η χώρα να ανακτήσει τη βαθμολογία που είχε πριν από τη χρεοκοπία («Α-»), δηλαδή πέντε σκαλοπάτια πάνω από την αποκαλούμενη κατηγορία των «σκουπιδιών» («junk»). Για να συνεχιστούν οι αναβαθμίσεις, η S&P επεσήμανε πως, πέρα από τις επενδυτικές ροές, θα πρέπει να βελτιωθούν οι εξωτερικές ανισορροπίες της Ελλάδας μέσω π.χ. της μείωσης της εξάρτησης της οικονομίας από τις εισαγωγές, αλλά και της ταχύτερης μείωσης του δείκτη χρέους (σ.σ. τα διμερή δάνεια του πρώτου μνημονίου θα αποπληρωθούν πάντως συνολικά 10 χρόνια πριν από τη λήξη τους).

Κορυφαίοι οικονομολόγοι και αναλυτές υπολογίζουν πως η Ελλάδα χρειάζεται μια αύξηση των επενδύσεων κατά περίπου 8% ετησίως, σε πραγματικούς όρους, μέχρι το τέλος της δεκαετίας ώστε το μερίδιο των επενδύσεων στο ΑΕΠ να προσεγγίσει τον αντίστοιχο μέσο όρο της ευρωζώνης και η οικονομία να συνεχίσει να αναπληρώνει το κεφαλαιακό απόθεμα το οποίο χάθηκε στα χρόνια της κρίσης χρέους. Το Ταμείο Ανάκαμψης παίζει σημαντικό ρόλο, αλλά εξίσου σημαντική είναι η συνεισφορά των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Οι Αμεσες Ξένες Επενδύσεις, δε, είναι σημαντικό να συνεισφέρουν περισσότερο στη δημιουργία νέων παραγωγικών μονάδων, δεδομένου ότι σήμερα 50% αφορούν ακίνητα και 30% υφιστάμενες επιχειρήσεις. Η ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, η διαχείριση υδάτινων πόρων, η ενδυνάμωση του αγροτικού και κτηνοτροφικού τομέα, η ενίσχυση των μεταφορών και υποδομών, η διαχείριση των τιμών της ενέργειας, η υποκατάσταση μέρους των εισαγωγών με εγχώρια παραγωγή, οι βαθιές αλλαγές στη δημόσια διοίκηση, η προσέλκυση περισσότερων παραγωγικών επενδύσεων, η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος αποτελούν μερικές από τις προϋποθέσεις για την αύξηση των επενδύσεων πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης ώστε να ενισχυθεί η προσπάθεια σύγκλισης.

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, που είναι ο καθρέφτης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, είναι εξάλλου έντονα αρνητικό, παρά τη βελτίωση στις εξαγωγές ορισμένων κλάδων. Οι ρυθμοί μεγέθυνσης που σήμερα υπερβαίνουν τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους οφείλονται κυρίως στην αύξηση των επενδύσεων και της απασχόλησης από ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Εάν, όμως, δεν υπάρξει αύξηση της παραγωγικότητας, η σημερινή τάση θα αντιστραφεί, μια και η μεγέθυνση στη χρήση παραγωγικών συντελεστών σταδιακά φτάνει προς ένα όριο. Καθώς κλείνει ο κύκλος μετά την κρίση χρέους, η σταθερή πολιτική στόχευση και η κοινωνική στήριξη για αλλαγές που θα αναβαθμίζουν συστηματικά την παραγωγή και τα εισοδήματα των πολιτών είναι το νέο ζητούμενο.