Η λάθος φόρμουλα του Τραμπ

Ο τύπος υπολογισμού των δασμών που επινόησε η ομάδα του Τραμπ πάσχει από δύο μοιραία ελαττώματα. Το πρώτο κρίσιμο σφάλμα είναι το εννοιολογικό του θεμέλιο: η πεποίθηση ότι τα εμπορικά ελλείμματα των ΗΠΑ οφείλονται εξ ολοκλήρου σε εξωτερικούς εμπορικούς φραγμούς ή άλλες αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Το εμπορικό ισοζύγιο μιας χώρας αντανακλά τη διαφορά μεταξύ των εθνικών αποταμιεύσεων και των επενδύσεων. Η Νότια Κορέα, για παράδειγμα, έχει εμπορικό πλεόνασμα επειδή αποταμιεύει περισσότερα από όσα επενδύει. Οι ΗΠΑ, αντίθετα, εμφανίζουν εμπορικό έλλειμμα επειδή υποφέρουν από έλλειμμα αποταμίευσης σε σχέση με τις επενδύσεις τους.

Ο λόγος αποταμίευσης-επενδύσεων μιας χώρας μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες που δεν σχετίζονται με την εμπορική της πολιτική. Για παράδειγμα, μια μεγάλη ανακάλυψη σχιστολιθικού αερίου στο Τέξας θα μπορούσε να ενισχύσει τις προσδοκίες των Αμερικανών για μελλοντικό πλούτο. Σε απάντηση, η κατανάλωση των ΗΠΑ αυξάνεται και η αποταμίευση μειώνεται, με αποτέλεσμα την αύξηση του εμπορικού ελλείμματος. Εάν η ανάπτυξη του κοιτάσματος σχιστολιθικού αερίου αυξήσει επίσης το συνολικό ποσοστό επενδύσεων των ΗΠΑ, το εμπορικό έλλειμμα θα διευρυνθεί ακόμα περισσότερο.

Επίσης, στην πραγματικότητα, οι αυξήσεις των δασμών συχνά ακολουθούνται από αντίποινα, οδηγώντας σε απότομη πτώση του όγκου των αμερικανικών εξαγωγών. Η Κίνα, για παράδειγμα, έχει ήδη ανακοινώσει ανταποδοτικούς δασμούς.

Ενώ ο Τραμπ επιμένει ότι ο εμπορικός του πόλεμος θα ενισχύσει την αμερικανική οικονομία, το χρηματιστήριο λέει μια πολύ διαφορετική ιστορία. Στον απόηχο της ανακοίνωσης των δασμών του στις 2 Απριλίου, ο S&P 500 και ο Nasdaq υποχώρησαν ο καθένας κατά περίπου 12%, εξαφανίζοντας τρισεκατομμύρια δολάρια σε αξία αγοράς. Η πτώση δεν περιορίστηκε μόνο στις αμερικανικές αγορές: ο δείκτης Nikkei 225 της Ιαπωνίας υποχώρησε κατά 7,8%, ο δείκτης Hang Seng του Χονγκ Κονγκ έκανε βουτιά κατά 13,2% και ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 υποχώρησε κατά 4,5%. Στην Κίνα, η οποία παλεύει με τις εγχώριες οικονομικές πιέσεις, ο δείκτης Shanghai Composite υποχώρησε κατά 7,3% (στη συνέχεια οι αγορές παρουσίασαν ανάκαμψη μετά την παράταση 90 ημερών στους δασμούς πλην Κίνας).

Επειδή οι τιμές των μετοχών αντιπροσωπεύουν τις προσδοκίες των επενδυτών για τα μελλοντικά εταιρικά κέρδη, η πτώση των αμερικανικών μετοχών υποδηλώνει πως οι επενδυτές δεν πιστεύουν τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι οι δασμοί θα ωφελήσουν μακροπρόθεσμα την αμερικανική οικονομία. Ως αποτέλεσμα, τα αμερικανικά νοικοκυριά υποφέρουν τώρα ταυτόχρονα από τη μείωση της αξίας των συνταξιοδοτικών τους αποταμιεύσεων και την προοπτική απότομης αύξησης των τιμών.

Ο Σανγκ Γιν Ουέι είναι πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Αναπτυξιακής Τράπεζας της Ασίας. Είναι καθηγητής Οικονομικών στο Columbia Business School και στο School of International and Public Affairs του Columbia University