Μεταστροφή

Η ελληνική οικονομία δεν χρειάζεται απλώς μεταρρυθμίσεις· χρειάζεται αναθεώρηση των ίδιων των αξιωμάτων της οικονομικής της πολιτικής. Η πρόσφατη μελέτη του ΚΕΠΕ, την οποία υπογράφει η δρ. Αιμιλία Μαρσέλλου, που καλύπτει την περίοδο 1960-2017, αναδεικνύει ένα συμπέρασμα που πρέπει να συζητηθεί κεντρικά: η ελληνική ζήτηση είναι σαφώς wage-led – δηλαδή εξαρτάται κυρίως από τα εισοδήματα των μισθωτών και όχι από τα κέρδη του κεφαλαίου.

Η μελέτη βασίζεται σε μακροοικονομετρική ανάλυση και επιβεβαιώνει πως οι αυξήσεις στο μερίδιο των μισθών ενισχύουν την κατανάλωση και τη συνολική ζήτηση, ακόμη και αν επηρεάζουν αρνητικά τις επενδύσεις και τις καθαρές εξαγωγές. Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: πολιτικές που ενισχύουν τη θέση της εργασίας – μέσω αυξήσεων στον κατώτατο μισθό, ισχυρότερου κράτους πρόνοιας και θεσμών στην αγορά εργασίας – όχι μόνο δεν υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα, αλλά λειτουργούν ως αντίδοτο στη στασιμότητα.

Πολύτιμη είναι και η επισήμανση της μελέτης πως η δημοσιονομική προσαρμογή των μνημονίων υπονόμευσε τη ζήτηση μέσω της δραματικής συμπίεσης των μισθών. Αντιθέτως, η πραγματική ευκαιρία για την Ελλάδα έρχεται μέσω επενδύσεων σε παραγωγικές υποδομές και με τη σοφή αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, ώστε να ενισχυθεί η παραγωγικότητα χωρίς την περαιτέρω απορρύθμιση της εργασίας.

Η στροφή σε ένα αναπτυξιακό υπόδειγμα με πυρήνα την εργασία και τη δίκαιη διανομή εισοδήματος δεν είναι απλώς ιδεολογική επιλογή· είναι αναπτυξιακά τεκμηριωμένη ανάγκη. Η ενίσχυση της ζήτησης περνά μέσα από την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της αγοραστικής δύναμης των πολλών.

Αν οι αριθμοί δεν πείθουν από μόνοι τους, τότε ας το κάνουν τα αποτελέσματα: όταν ο μισθός αυξάνεται, η οικονομία κινείται. Κι όταν η εργασία στηρίζεται, το μέλλον παύει να είναι διαρκώς αναβαλλόμενο.