Η οικογένεια «χρηματοδότης» των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

Προσωπικά κεφάλαια, καθώς και δανεικά από οικογένεια και φίλους, αποτελούν τη βασική πηγή χρηματοδότησης επενδύσεων για τις μικρομεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις. Είναι ενδεικτικό ότι περισσότερες από επτά στις δέκα επιχειρήσεις του λιανεμπορίου τον τελευταίο χρόνο άντλησαν χρηματοδότηση από οικογενειακούς πόρους, όταν μόλις το 13,6% βρήκε ρευστότητα από τις τράπεζες και το 9,7% μέσω διαφόρων χρηματοδοτικών προγραμμάτων (όπως το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης κ.ά.).

Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με την εντεινόμενη αβεβαιότητα, οδηγεί τις επιχειρήσεις σε καθυστερήσεις στα επενδυτικά τους σχέδια και τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, Σταύρο Καφούνη.

Τα στοιχεία της Ετήσιας Εκθεσης της ΕΣΕΕ για το 2024 είναι αποκαλυπτικά: τα ίδια κεφάλαια εξακολουθούν να αποτελούν την κυριότερη πηγή χρηματοδότησης (86,1%), ενώ η συμβολή συγγενών παρουσιάζει αύξηση, φτάνοντας στο 16,6% το 2024 από 6,9% το 2023. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι οι μη συμβατικές μορφές χρηματοδότησης παραμένουν σημαντικό κανάλι ρευστότητας για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στον κλάδο της βιοτεχνίας. Σύμφωνα με το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο της Αθήνας, οι βιοτέχνες εντοπίζουν ως βασικά προβλήματα την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και το υψηλό κόστος δανεισμού (55,6%), ενώ το «κλειστό» τραπεζικό σύστημα ακολουθεί με 24,3%.Οπως δηλώνει ο πρόεδρος του ΒΕΑ, Κωνσταντίνος Δαμίγος, μία στις δύο επιχειρήσεις (50,8%) θεωρεί πολύ αναγκαία για την ανάπτυξή της την πρόσβαση σε χρηματοδότηση είτε μέσω δανεισμού είτε μέσω ένταξης σε κάποιο πρόγραμμα, εκφράζοντας ταυτόχρονα τη δυσκολία πρόσβασης σε αυτές τις πηγές.

Το πρόβλημα επιβεβαιώνεται και από την πρόσφατη έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΒΕΕ: το 45,4% των επιχειρήσεων δήλωσε μείωση ρευστότητας και αδυναμία χρηματοδότησης το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Οπως σημειώνει ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς, η έλλειψη ρευστότητας αντανακλάται και στο πεδίο των επενδύσεων των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, όπου τα ποσά είναι ιδιαίτερα χαμηλά, καθώς στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε ίδια κεφάλαια.