Σκακιέρα από πυρωμένη λαμαρίνα

O Ερντογάν έκανε στον Ιμάμογλου ό,τι έκανε ο Πούτιν στον Ναβάλνι. Και οι δύο απέκλεισαν τον αντίπαλό τους που θα μπορούσε να επικρατήσει στις εκλογές. Μπορεί ο Πούτιν να ήταν πιο βίαιος επειδή τελικά ο Ναβάλνι έχασε και τη ζωή του στις ρωσικές φυλακές, αλλά είναι ακόμα νωρίς και δεν ξέρουμε τι άλλα θα συμβούν στην Τουρκία.

Ο επόμενος υποψήφιος για την προεδρία της Τουρκίας φαίνεται να είναι ο Μανσούρ Γιαβάς, ο επιτυχημένος δήμαρχος της Αγκυρας. Μπορεί να έχει και μεγαλύτερες πιθανότητες από τον Ιμάμογλου να νικήσει τον Ερντογάν επειδή προέρχεται από την ακροδεξιά παράταξη και χαίρει και της υποστήριξης των συντηρητικών ψηφοφόρων αν και τα τελευταία χρόνια πολιτεύεται με το Λαϊκό Κόμμα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι έχει μεγαλύτερη λαϊκή αποδοχή από τον Ιμάμογλου. Ηδη γίνεται λόγος ότι σειρά έχει ο Γιαβάς, εννοείται, σειρά για να αποκλειστεί από τις εκλογές!

Για όσους ξέρουν το «καθεστώς» που επικρατεί στην Τουρκία τα μέτρα που παίρνει ο Ερντογάν δεν αποτελούν έκπληξη. Οπως είναι γνωστό, είναι πολύ δύσκολο για τους αυταρχικούς ηγέτες και τους δικτάτορες να εγκαταλείψουν την εξουσία με νόμιμα και ειρηνικά μέσα επειδή η απώλεια της εξουσίας συνήθως επιφέρει ένα βαρύ τίμημα στους απερχόμενους. Είθε η απαισιοδοξία ότι με εκλογές δεν θα αλλάξει το πολιτικό σκηνικό να αποδειχθεί ότι ήταν μια απλουστευτική άποψη. Αλλά πολλά δείγματα γραφής συνηγορούν προς τη μονιμότητα του ηγέτη.

Οι δύο ταυτόχρονες τακτικές κινήσεις του Ερντογάν κατά του Ιμάμογλου – α) η ακύρωση του πανεπιστημιακού  του πτυχίου με τη δικαιολογία ότι η μεταγραφή του ήταν παράτυπη, πράξη που πλέον απαγορεύει στον Ιμάμογλου να διεκδικήσει την Προεδρία, και β) με τη σύλληψη την επόμενη μέρα με την κατηγορία ότι υποστήριξε την τρομοκρατική οργάνωση των Κούρδων και σύστησε συμμορία οικονομικών ατασθαλιών – είναι όμως κατά κάποιον τρόπο ανεξήγητες. Η μία και μόνο αρκούσε για να αποκλειστεί ο αντίπαλος, γιατί οι δύο κινήσεις; Μια εξήγηση μπορεί να είναι ότι τα μέτρα κατά του Ιμάμογλου είχαν δρομολογηθεί καιρό πριν, γεγονός που φαίνεται από την ταυτόχρονη σύλληψη εκατό και πλέον ατόμων της «συμμορίας» σε μία μέρα και δεν θα μπορούσαν να αναβληθούν. Το ίδιο ισχύει και με το «πτυχίο». Επρεπε να πεισθούν πρυτάνεις και Αρχές για να ακυρώσουν το πτυχίο. Και αυτό απαιτούσε χρόνο. Τα αποτελέσματα θα ωρίμασαν ταυτόχρονα.

Μια άλλη εξήγηση είναι ότι ο Ερντογάν αυτήν τη φορά έκανε λάθος. Παραδοσιακά στην Τουρκία το εκλογικό σώμα υποστηρίζει τους καταδιωκόμενους πολιτικούς.  Ετσι έγινε με τον Μεντερές, τον Ερμπακάν, τον Οζάλ και τελικά με τον ίδιο τον Ερντογάν – στην καλή του εποχή. Θα έχει και κόστος για τον Ερντογάν αυτή η τακτική του, πέρα από τα κέρδη. Αν είναι όντως λάθος του, πιθανώς λόγω φόβου και πανικού, τότε μπορεί όλα αυτά να είναι κάποια αρχή για κάποιο τέλος. Είναι όμως δύσκολο να προβλέψει κανείς το είδος του τέλους αυτών των ηγετών.

Ο Ηρακλής Μήλλας είναι πολιτικός επιστήμονας, πολιτικός μηχανικός και μεταφραστής