Η Ευρώπη ενωμένη δεν θα ηττηθεί ποτέ!

Η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ και η εχθρική του στάση απέναντι στο ΝΑΤΟ ανάγκασαν την Ευρώπη να αναζητήσει μεγαλύτερη στρατιωτική αυτονομία. Η νέα γερμανική κυβέρνηση υπό τον Φρίντριχ Μερτς χαλάρωσε τους δημοσιονομικούς περιορισμούς για να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες, ενώ η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε ένα ταμείο €800 δισ. για την ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος της ΕΕ. Ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δεσμεύθηκε να ανεβάσει τις αμυντικές δαπάνες στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030.

Ο πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ υπογράμμισε ότι είναι παράλογο 500 εκατομμύρια Ευρωπαίοι να ζητούν προστασία από 300 εκατομμύρια Αμερικανούς έναντι 140 εκατομμυρίων Ρώσων. Στρατιωτικά, η Ευρώπη διαθέτει 3 εκατομμύρια στρατιώτες και 1-1,5 εκατομμύριο εφέδρους, αλλά η αβεβαιότητα γύρω από τη δέσμευση του Τραμπ στο Αρθρο 5 του ΝΑΤΟ δημιουργεί ανησυχίες.

Παράλληλα, οι απειλές της Ουάσιγκτον προς χώρες όπως η Πολωνία – με αφορμή τη φορολογία των Google και Apple – δείχνουν ασύμμετρες σχέσεις εξουσίας. Οι ΗΠΑ πιέζουν στρατηγικούς συμμάχους που συνορεύουν με τη Ρωσία, αλλά άλλες χώρες με παρόμοια μέτρα δεν αντιμετωπίζουν αντίστοιχες απειλές.

Ο Εμανουέλ Μακρόν πρότεινε την επέκταση της γαλλικής πυρηνικής ασπίδας προς όλη την ΕΕ. Παράλληλα, η Ευρώπη επιχειρεί να δημιουργήσει μια κοινή αμυντική βιομηχανία, αλλά πολλές χώρες παράγουν περιορισμένο στρατιωτικό εξοπλισμό. Για παράδειγμα, η Πορτογαλία παράγει τόσα όπλα και πυρομαχικά που επαρκούν μόνο για έξι ή επτά Abrams tanks.

Η αποτυχία δημιουργίας μιας ενιαίας αγοράς εμποδίζει την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Αντίθετα με τις ΗΠΑ, όπου το F-35 και το Abrams κατασκευάζονται από πολλές εταιρείες, στην Ευρώπη κάθε χώρα προστατεύει τη δική της αμυντική βιομηχανία. Ετσι, η Πολωνία αγοράζει τεθωρακισμένα από τη Νότια Κορέα, παρόλο που παράγονται αντίστοιχα μοντέλα σε Γερμανία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Η πυρηνική ενέργεια αποτελεί ακόμα ένα σημείο διαίρεσης. Η Πολωνία επιλέγει αμερικανικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, η Ουγγαρία ρωσικούς, ενώ η Γερμανία απορρίπτει πλήρως την πυρηνική ενέργεια. Και όμως, η ΕΕ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός πυρηνικής ενέργειας παγκοσμίως.

Η Ευρώπη έχει τεράστιο στρατιωτικό και οικονομικό δυναμικό, αλλά η πολιτική της διάσπαση αποτελεί το μεγαλύτερο της πρόβλημα. Οσο οι κυβερνήσεις σκέφτονται μόνο το εθνικό συμφέρον, η ΕΕ δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ενιαία γεωπολιτική δύναμη.  Διαθέτει εκατομμύρια στρατιώτες και μεγαλύτερο ερευνητικό προϋπολογισμό από την Κίνα, αλλά αν δεν ενοποιήσει τις στρατιωτικές της δυνάμεις, θα παραμείνει μια «χάρτινη τίγρη» – ισχυρή στα χαρτιά, αδύναμη στην πράξη.

Ο Bartosz Weglarczyk είναι αρχισυντάκτης του Onet, του μεγαλύτερου ειδησεογραφικού ιστοτόπου της Πολωνίας, και έχει διατελέσει ανταποκριτής στη Ρωσία και επικεφαλής του γραφείου των ΗΠΑ για την εφημερίδα «Gazeta Wyborcza»