Βορειοαμερικανική οικονομική ένωση

Οι εμπορικές και πολιτικές εντάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των άμεσων γειτόνων τους, Καναδά και Μεξικού, βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά, εγείροντας φόβους για πλήρους κλίμακας εμπορικό πόλεμο και κατάρρευση της Συμφωνίας ΗΠΑ – Μεξικού – Καναδά (USMCA). Δεδομένου ότι καθεμία χώρα παρουσιάζει μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα έναντι των ΗΠΑ, τις κατηγορεί για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και ότι χρησιμεύουν ως βάση για τους κινέζους εξαγωγείς που επιδιώκουν να παρακάμψουν τους δασμούς των ΗΠΑ.

Ο Τραμπ προσβάλλει επίσης και τις δύο χώρες, υποστηρίζοντας ότι ο Καναδάς πρέπει να παραιτηθεί από την κυριαρχία του και να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ, μετονομάζοντας τον Κόλπο του Μεξικού και απειλώντας με στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των καρτέλ ναρκωτικών στο εσωτερικό του Μεξικού.

Ενώ το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι μια ενδεχόμενη επαναδιαπραγμάτευση της USMCA που οδηγεί σε κάποιες μέτριες αυξήσεις δασμών, αλλά κυρίως διατηρεί τη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών, αυτό θα ήταν ένα μη βέλτιστο σενάριο. Για την επίλυση των θεμελιωδών πηγών εντάσεων, την αποφυγή μελλοντικών συγκρούσεων και την αύξηση της ανάπτυξης και της ευημερίας για τη Βόρεια Αμερική, και οι τρεις χώρες θα πρέπει να αρχίσουν να συντάσσουν σχέδια για μια Βορειοαμερικανική Οικονομική Ενωση: μια ενιαία αγορά με πλήρες ελεύθερο εμπόριο όχι μόνο σε αγαθά –όπως στην τρέχουσα ζώνη ελεύθερων συναλλαγών – αλλά και σε υπηρεσίες, κεφάλαιο, εργασία, τεχνολογία, δεδομένα και πληροφορίες.

Προφανώς, αυτό δεν θα γινόταν εν μία νυκτί. Η ΕΕ έχει ήδη δείξει πώς να διαχειριστεί κανείς αυτό το ζήτημα. Τα νεότερα, φτωχότερα μέλη του αποδέχθηκαν μεταβατική περίοδο πολλών δεκαετιών. Η μετανάστευση (για παράδειγμα) για τους Μεξικανούς θα επιτρέπεται μόνο αφού το Μεξικό φτάσει σε ένα ορισμένο όριο κατά κεφαλήν εισοδήματος, βελτιώσει τη διακυβέρνησή του, αναλάβει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και υιοθετήσει κοινές πολιτικές ασφαλείας.

Με την πάροδο του χρόνου θα μπορούσαν να ενταχθούν και άλλες περιφερειακές οικονομίες, ξεκινώντας από τον Παναμά. Ομοίως, η Γροιλανδία μπορεί να ενταχθεί οικειοθελώς σε μια Οικονομική Ενωση της Βόρειας Αμερικής για να ξεκλειδώσει την αξία των άφθονων φυσικών της πόρων, μετριάζοντας έτσι τις εντάσεις σχετικά με το μελλοντικό της καθεστώς. Τελικά, άλλες χώρες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής θα μπορούσαν να ενταχθούν σε αυτήν την οικονομική ένωση.

Η ασταθής ισορροπία της USMCA θα μπορούσε να οδηγήσει είτε σε άτακτη διάλυση είτε σε εμπορικό πόλεμο. Γιατί να μην αρχίσει να επιδιώκεται μια πιο φιλόδοξη, με όραμα, σταθερή και βέλτιστη μακροπρόθεσμη συμφωνία που ωφελεί όλες τις πλευρές; Εάν οι κατεστραμμένες από τον πόλεμο οικονομίες της Ευρώπης μπόρεσαν να το κάνουν, σίγουρα οι Βορειοαμερικανοί μπορούν να επιτύχουν το ίδιο όραμα – ή καλύτερο.

Ο Νουριέλ Ρουμπινί είναι κύριος σύμβουλος της Hudson Bay Capital Management LP και επίτιμος καθηγητής στη Stern School of Business του New York University.