Με την Ακροδεξιά στο επίκεντρο

Μια εβδομάδα έχει απομείνει για τις πρόωρες εκλογές στη Γερμανία, και το κομματικό τοπίο μοιάζει να είναι παγιωμένο. Οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) προηγούνται με ποσοστό γύρω στο 30% και ακολουθεί η ακροδεξιά Εναλλακτική (AfD) με ποσοστό γύρω στο 20%. Επονται οι Σοσιαλδημοκράτες με 15% και οι Πράσινοι με 13%. Η προεκλογική εκστρατεία σημαδεύτηκε από τις πρωτοφανείς ωμές παρεμβάσεις του Ιλον Μασκ υπέρ του ακροδεξιού κόμματος AfD. Δήλωσε ότι «το AfD είναι η μόνη ελπίδα της Γερμανίας» και εξύβρισε τον Ολαφ Σολτς λέγοντάς του: «Ντροπή σου, βλάκα σχιζοφρενή». Την περί πολιτικής αντίληψη του Μασκ περιγράφει με δήλωσή του ο πρώην κορυφαίος σύμβουλος του Τραμπ Στιβ Μπάνον: «Ο Μασκ μόλις ξόδεψε περίπου 250 εκατομμύρια δολάρια για να εκλέξει τον Τραμπ στις ΗΠΑ. Αν ρίξει το ίδιο ποσό χρημάτων σε όλη την Ευρώπη, θα στρέψει κάθε χώρα προς μια λαϊκιστική ατζέντα. Δεν υπάρχει κεντρώα αριστερή κυβέρνηση στην Ευρώπη που θα είναι σε θέση να αντέξει αυτήν την επίθεση».

Πρόκειται για ένα εφιαλτικό σενάριο, αν συνυπολογίσει κανείς και τις καταγγελίες περί ρωσικής ανάμειξης στην προεκλογική περίοδο, με τους Πράσινους να δηλώνουν: «Ως Πράσινοι, έχουμε επισημάνει εδώ και καιρό ότι διάφορα αυταρχικά κράτη, κυρίως η Ρωσία και η Κίνα, έχουν θέσει ως στόχο την εσκεμμένη αποδυνάμωση της Γερμανίας, τη χειραγώγηση του δημόσιου λόγου και την επίθεση στις δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των εκλογών». Είναι χαρακτηριστικό ότι σε δημοσκόπηση, το 90% των γερμανών ψηφοφόρων πιστεύει ότι ξένοι παράγοντες, πρωτίστως από τη Ρωσία και τις ΗΠΑ, προσπαθούν να επηρεάσουν τις επικείμενες ομοσπονδιακές εκλογές μέσω των social media.

Εάν επιβεβαιωθούν οι σφυγμομετρήσεις, οι Χριστιανοδημοκράτες έχουν, θεωρητικά, τρεις επιλογές για ελάσσονα εταίρο στον κυβερνητικό συνασπισμό: συνεργασία είτε με τους Σοσιαλδημοκράτες (μεγάλος συνασπισμός), είτε με τους Πράσινους, είτε με τους ακροδεξιούς. Το τελευταίο ενδεχόμενο έχει κατηγορηματικά αποκλειστεί από τον αρχηγό του CDU Φρίντριχ Μερτς που έχει δηλώσει: «Ούτε πριν, ούτε μετά, ποτέ συνεργασία με την AfD».

Είναι χαρακτηριστικό ότι η AfD συμπεριφέρεται προεκλογικά με μια ακραία ρητορική, κόβοντας κάθε ενδεχόμενο κυβερνητικής συνεργασίας με το CDU. Πρόκειται για ένα πολιτικό παράδοξο. Συνήθως τα πολιτικά κόμματα, όταν υπάρχει ρεαλιστικό ενδεχόμενο συμμετοχής ή άσκησης εξουσίας λειαίνουν τον πολιτικό τους λόγο. Η AfD ακολουθεί μια εντελώς διαφορετική πρακτική, αναγκάζοντας ακόμα και τη Μαρίν Λεπέν να διαχωρίσει τη θέση της και να αρνηθεί συνεργασία με την AfD στο Ευρωκοινοβούλιο. Σε πρόσφατη σύνοδο της ευρωομάδας «Πατριώτες για την Ευρώπη» (τρίτη δύναμη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με 84 βουλευτές) στη Μαδρίτη, συμμετείχαν ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπαν, ο Ιταλός Ματέο Σαλβίνι, ο Ολλανδός Γκέερτ Βίλντερς και η Γαλλίδα Μαρίν Λεπέν, ενώ επιδεικτικά απουσίαζε η ηγέτης του AfD, που δημιούργησε μια άλλη ομάδα, την «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών», που είναι τελευταία σε δύναμη στο Ευρωκοινοβούλιο με 26 μέλη.

Οι μεγάλες διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις στη Γερμανία εναντίον της συμμετοχής της AfD στην εξουσία είναι μία υπόμνηση ότι ένα σημαντικό τμήμα πολιτών αντιστέκεται στην Ακροδεξιά. Ισως δεν έχει χαθεί κάθε ελπίδα. Ισως η μαχόμενη δημοκρατία δεν έχει πει την τελευταία της λέξη.

Ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος είναι διδάκτωρ Βαλκανικών Σπουδών, εκδότης και συγγραφέας