Ελεύθερος ο «Mr. Bitcoin»

Ο Αλεξάντερ Βίνικ, ο ειδικός στην πληροφορική από τη Ρωσία που κατηγορήθηκε και καταδικάστηκε από τη Γαλλία και τις ΗΠΑ για εγκλήματα στον κυβερνοχώρο αφού πρώτα εκδόθηκε από την Ελλάδα όπου είχε αρχικά συλληφθεί, βρέθηκε ξανά για τα καλά στο προσκήνιο αφού απελευθερώθηκε από τους Αμερικανούς στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ του Λευκού Οίκου και του Κρεμλίνου.

Πρόκειται για εξέλιξη της νέας προσέγγισης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον ομόλογό του στη Ρωσία Βλαντίμιρ Πούτιν, με γενικότερο στόχο τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών –και τελικό στόχο τον πιθανό τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η απελευθέρωσή του ανακοινώθηκε αφού προηγήθηκε από τη Ρωσία απελευθέρωση του αμερικανού δασκάλου Μαρκ Φόγκελ. Ο Φόγκελ είχε καταδικαστεί από τη Μόσχα για κατοχή ναρκωτικών ουσιών.

Ο 44χρονος σήμερα Βίνικ κατηγορήθηκε ότι ήταν ο ιθύνων νους πίσω από το BTC-e που κάποτε αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων στον κόσμο. Συνελήφθη στην Ελλάδα το 2017 και κρατήθηκε ύστερα από αίτημα των αμερικανικών αρχών, οι οποίες τον υποπτεύονταν για το ξέπλυμα 4 δισ. δολαρίων μέσω του ανταλλακτηρίου του. Μεταξύ άλλων είχε κατηγορηθεί για την υπεξαίρεση 80.000 bitcoin, με αποτέλεσμα να γίνει γνωστός και ως «Mr. Bitcoin».

Οπως είπε για αυτόν ο ρώσος δημοσιογράφος Αντρέι Ζαχάροφ: «Ο Βίνικ είναι ένας άνθρωπος που κάποια στιγμή θα γίνει κινηματογραφικός χαρακτήρας. Ξεκίνησε ως απλός μεταφορέας χρημάτων το 2011 και δημιούργησε αυτή τη funky πλατφόρμα BTC-e (…) όπου αντάλλασσαν φαινομενικά αστεία ποσά χρημάτων που δεν κόστιζαν τίποτα. Αλλά τότε αυτά τα αστεία χρήματα έγιναν πολύ ακριβά κι έγιναν εκατομμυριούχοι», είπε ο Ζαχάροφ. «Μόλις επιστρέψει στη Ρωσία, οι Αρχές θα έχουν ερωτήσεις: «Αν ελέγχετε αυτά τα χρήματα, θα τα μοιραστείτε μαζί μας;»», ανέφερε σχετικά ο Ζαχάροφ σύμφωνα με δημοσίευμα της «Washington Post».

Το γραφείο του εισαγγελέα στη Βόρεια Περιφέρεια της Καλιφόρνια των ΗΠΑ είχε ανακοινώσει ότι το BTC-e επεξεργάστηκε πάνω από 9 δισεκατομμύρια δολάρια συναλλαγών από το 2011 έως το 2017 όταν κι έκλεισε μετά τη σύλληψη του Βίνικ. Το ανταλλακτήριο εξυπηρετούσε τότε συναλλαγές για πάνω από ένα εκατομμύριο χρήστες, πολλοί από τους οποίους βρίσκονταν στις ΗΠΑ.

«Το BTC-e ήταν ένας από τους κύριους τρόπους με τους οποίους οι εγκληματίες του κυβερνοχώρου σε όλο τον κόσμο μετέφεραν, ξέπλυναν και αποθήκευαν τα εγκληματικά έσοδα από τις παράνομες δραστηριότητές τους», είχε αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Εισαγγελία των ΗΠΑ πέρυσι. Αναφερόταν επίσης ότι το ανταλλακτήριο είχε έσοδα από εγκληματικά έσοδα από πολυάριθμα περιστατικά hacking, επιθέσεις για λύτρα (ransomware), από κλοπές προσωπικών στοιχείων, από διεφθαρμένους δημόσιους αξιωματούχους και από κυκλώματα ναρκωτικών και πως ο Βίνικ το λειτουργούσε «με σκοπό να προωθήσει αυτές τις παράνομες δραστηριότητες», σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση.

Οι αμερικανικές αρχές τον συνέδεσαν επίσης και με την πτώση του Mt. Gox, ανταλλακτηρίου σε bitcoin το οποίο κατέρρευσε το 2014 στην Ιαπωνία όταν δέχτηκε επίθεση από χάκερ. Ο Βίνικ κατηγορήθηκε ότι απέκτησε κεφάλαια τα οποία ήταν προϊόν ενεργειών των χάκερ που χτύπησαν το Mt Gox και ότι στη συνέχεια τα ξέπλυνε μέσω του BTC-e και του Tradehill, ανταλλακτηρίου κρυπτονομισμάτων στο Σαν Φρανσίσκο το οποίο ήταν επίσης ιδιοκτησίας του, είχε αναφέρει τότε το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Στο χρονολόγιο των περιπετειών του Βίνικ που συγκέντρωσε το Reuters αναφέρεται ότι αρχικά εκδόθηκε στη Γαλλία και στη συνέχεια στις ΗΠΑ όπου και τον Μάιο του 2024 δήλωσε ένοχος για συνωμοσία με στόχο το ξέπλυμα χρήματος.

Ο Βίνικ αντιμετώπιζε στις ΗΠΑ έως 20 χρόνια στη φυλακή. Αναμενόταν να μάθει την ποινή του τον Ιανουάριο, αλλά ομοσπονδιακός δικαστής των ΗΠΑ συμφώνησε να αναβληθεί η διαδικασία μέχρι το καλοκαίρι χωρίς να αναφέρει συγκεκριμένο λόγο, δείχνουν δικαστικά έγγραφα που επίσης επικαλείται το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο.

Ο Αλεξάντερ Βίνικ είχε συλληφθεί στην Ελλάδα το 2017 ως ύποπτος για ξέπλυμα χρήματος μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας κρυπτονομισμάτων. Καταδικάστηκε στη Γαλλία τρία χρόνια αργότερα και στη συνέχεια δικάστηκε στις ΗΠΑ. Λίγο μετά τη σύλληψη του Βίνικ στην Ελλάδα, η Ρωσία είχε εκπονήσει περίπλοκο σχέδιο για την απελευθέρωσή του. Η Μόσχα του άσκησε δικές της κατηγορίες, αποδίδοντάς του απάτες οι οποίες ήταν πολύ μικρότερης κλίμακας – της τάξης των 12.000 δολαρίων ΗΠΑ περίπου. Για αυτές τις κατηγορίες από τη Ρωσία ο Βίνικ είχε δώσει γραπτή ομολογία. Αυτό, με τη σειρά του, έδωσε τη αφορμή στους εισαγγελείς της Ρωσίας να ζητήσουν έκδοση από την Ελλάδα, προσπάθεια η οποία τελικά ήταν ανεπιτυχής.

Τότε η Μόσχα είχε αντιδράσει έντονα κατά της Ελλάδας για τη σύλληψη και την έκδοσή του. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών είχε κάνει τότε λόγο σχετικά με την υπόθεση της έκδοσης του ρώσου προγραμματιστή στις ΗΠΑ για παραβίαση από την Αθήνα της Σύμβασης της Βιέννης για τις προξενικές σχέσεις. Τότε η επίσημη εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, είχε αναφέρει μεταξύ άλλων: «Είμαστε εξοργισμένοι με τις μη φιλικές ενέργειες των Αρχών της Ελλάδας, οι οποίες, υπό την πίεση των ΗΠΑ, που έχουν εξαπολύσει πραγματικό κυνήγι ρώσων πολιτών σε τρίτες χώρες με επινοημένες προφάσεις, εξέδωσαν τον συμπατριώτη μας Α.Β. Βίνικ προς εξόντωση στην αμερικανική εκδικητική δικαιοσύνη». Πλέον, μετά τη συμφωνία με τις ΗΠΑ ο Βίνικ επιστρέφει στη Ρωσία.