Η κρίση του βουτύρου πληγώνει την Ευρώπη{CR}

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σοβαρή κρίση βουτύρου, καθώς η παραγωγή έχει μειωθεί, ενώ η ζήτηση αυξάνεται ραγδαία. Αυτό έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών σε χώρες όπως η Γερμανία και η Πολωνία, όπου καταγράφονται αυξήσεις έως και 40%-50%. Από την έντονη αυτή κρίση, μόνο η Ισπανία παραμένει σχεδόν ανεπηρέαστη, λόγω διαφορετικών διατροφικών συνηθειών και σταθερότερης αλυσίδας εφοδιασμού.

Η Ελλάδα, ωστόσο, βρίσκεται σε διαφορετική θέση, καθώς η εξάρτησή της από εισαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων την καθιστά ευάλωτη σε μια πιθανή κλιμάκωση της κρίσης. Με τις διεθνείς τιμές του βουτύρου να διπλασιάζονται, η ελληνική αγορά κινδυνεύει από σημαντικές αυξήσεις, ιδίως στον τομέα της ζαχαροπλαστικής και της εστίασης.

Γιατί αυξάνονται οι τιμές του βουτύρου στην Ευρώπη; Η άνοδος των τιμών οφείλεται κυρίως στην αυξημένη παγκόσμια ζήτηση για γαλακτοκομικά λίπη. Τα τελευταία χρόνια, οι καταναλωτές στρέφονται περισσότερο προς τα πλήρη και όχι τα αποβουτυρωμένα προϊόντα γάλακτος, αυξάνοντας τη ζήτηση για γαλακτοκομικά λίπη. Στην Ινδία, που αποτελεί τη μεγαλύτερη παραγωγό χώρα βουτύρου παγκοσμίως, η παραγωγή έχει μείνει στάσιμη. Στις ΗΠΑ, η παραγωγή γάλακτος μειώθηκε κατά 0,37%, ενώ στην ΕΕ αυξήθηκε μόλις 0,6%, μην επαρκώντας για την κάλυψη της αυξημένης ζήτησης.

Η παραγωγή βουτύρου στην ΕΕ μειώθηκε κατά 1% το 2024, ενώ στις ΗΠΑ η μείωση έφτασε το 1,1%.

Η Νέα Ζηλανδία, ένας από τους κύριους εξαγωγείς βουτύρου, κατέγραψε αύξηση παραγωγής μόλις 3%, που δεν επαρκεί για να καλύψει τις ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά. Το κόστος των ζωοτροφών και της ενέργειας έχει αυξηθεί σημαντικά, επηρεάζοντας την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων.

Οι μεγάλες εταιρείες παραγωγής βουτύρου αντιμετωπίζουν υψηλότερες λειτουργικές δαπάνες, κάτι που μετακυλίεται στις τιμές των προϊόντων. Η Πολωνία χρειάστηκε να ενεργοποιήσει αποθέματα έκτακτης ανάγκης, διοχετεύοντας 1.000 τόνους βουτύρου στην αγορά, αφού οι τιμές αυξήθηκαν κατά 50% και έφτασαν τα 9 ευρώ το κιλό.

Η Ελλάδα έχει μεγαλύτερη εξάρτηση από το προϊόν αυτό, κυρίως στη ζαχαροπλαστική και στη μαγειρική. Εχει έλλειμμα περίπου 110 εκατ. ευρώ ετησίως στο εμπόριο βουτύρου, εισάγοντας μεγάλες ποσότητες από χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία. Ο κλάδος της αρτοποιίας και της ζαχαροπλαστικής βασίζεται στο βούτυρο και οποιαδήποτε αύξηση τιμών μπορεί να οδηγήσει σε αλυσιδωτές επιπτώσεις στις επιχειρήσεις. Οι έλληνες παραγωγοί γάλακτος συχνά πωλούν σε χαμηλές τιμές, κάτι που μπορεί να τους αναγκάσει να μειώσουν περαιτέρω την παραγωγή, οδηγώντας σε μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές.

Είναι δεδομένο ότι η κρίση του βουτύρου αποτελεί μια σοβαρή πρόκληση για την Ευρώπη, με χώρες όπως η Γερμανία και η Πολωνία να αντιμετωπίζουν ελλείψεις και εκτίναξη των τιμών.