Ουσία και χάρη

Ενας μικροαπατεώνας-θύμα, ρομαντικός, ευαίσθητος και ερωτευμένος είναι ο Φιάκας, ο ήρωας του ομότιτλου θεατρικού έργου του Δημοσθένη Μισιτζή που παρουσιάζεται – σε διασκευή – στο θέατρο Πτι Παλαί. Ενας ήρωας διαχρονικός που συναντάμε τόσο στις δεκαετίες που έχουν μεσολαβήσει από τότε όσο και σε αυτές που θα έρθουν. Δείγμα ελληνικής ηθογραφίας με καθαρόαιμο κωμικό χαρακτήρα, ο «Φιάκας» έρχεται από το θεατρικό είδος που έχει τις ρίζες του στο γαλλικό θέατρο του 15ου αιώνα. Και υπακούει στους κανόνες του. Διαθέτει δομή, εξέλιξη και γερούς χαρακτήρες.

Γεννημένος το 1826 στη Σάμο, ο θεατρικός συγγραφέας Δημοσθένης Μισιτζής είχε αναπτύξει επαγγελματικές σχέσεις με την Κωνσταντινούπολη, την οποία και επισκεπτόταν συχνά. Ο «Φιάκας» που δημοσιεύθηκε το 1872 αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό δείγμα της δημιουργικής του πορείας – είναι το έργο που ανεβαίνει συχνά στις ελληνικές σκηνές. Στα ιστορικά ανεβάσματά του ανήκει η παράσταση του Σπύρου Ευαγγελάτου με το Αμφι-θέατρο, στο θέατρο Κάβα τη σεζόν 1981-1982.

Ο Γιωργής Τσουρής μαζί με τον Αλέξανδρο Χρυσανθόπουλο πήραν στα χέρια τους ένα κείμενο του 19ου αιώνα και, διατηρώντας τα βασικά του χαρακτηριστικά, το μπόλιασαν με μια φρεσκάδα και ένα κέφι που αντικατοπτρίζει την αγάπη τους στο είδος. Διατηρώντας τις γλωσσικές ιδιαιτερότητες, το ύφος και το πνεύμα τόσο του έργου όσο και της εποχής, τη θεματολογία και τους εξαιρετικούς τύπους που έχει σκιαγραφήσει ο συγγραφέας, η παράσταση προσθέτει μουσικές και τραγούδια, κλείνοντας, ενίοτε, το μάτι στην οπερέτα.

Ο Φιάκας, κατά κόσμον Χαράλαμπος Πεταλούδης, ο οποίος ζει στην Κωνσταντινούπολη κυνηγημένος για χρέη μαζί με τον υπηρέτη του τον Γιάννη, καταστρώνει ένα σχέδιο για να ξεφύγει από τους πιστωτές του. Το σχέδιο δεν είναι άλλο από τον γάμο του με την Ευανθία, μια όμορφη και πλούσια – όπως νομίζει – νεαρά, με την οποία είναι όντως ερωτευμένος και από την οποία κρύβει, προφανώς, ποιος είναι και τι του συμβαίνει. Οπότε αποφασίζει να γίνει Βαρόνος εκ Βερολίνου… Μόνο που αγνοεί ότι η Ευανθία – που κι εκείνη τον αγαπάει – έχει χάσει την περιουσία της. Δίπλα της, σιγοντάρει και ανησυχεί η Κοκόνα Φρόσω, η θεία της, ενώ παραπέρα καραδοκεί ο δανειστής Καζαμίας.

Ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα, τις παρεξηγήσεις και την υποκρισία, ξεδιπλώνεται μια ιστορία που λειτουργεί σαν καθρέφτης απέναντι στον καθένα και την κοινωνία. Και όλοι όσοι μετέχουν σε αυτή την ιστορία – και την κοινωνία κατ’ επέκταση – ψάχνουν να δείχνουν κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά είναι. Ακόμα και με τον κίνδυνο να χάσουν ό,τι πραγματικά αξίζει στη ζωή.

Μια ισχυρή πεντάδα

Ο Τσουρής και ο Χρυσανθόπουλος έστησαν μια γάργαρη και χαριτωμένη παράσταση που δεν στερείται ούτε ουσίας ούτε απόλαυσης, με στοιχεία αυτοσαρκασμού, έξυπνη και καλοδουλεμένη. Διαθέτει δε μια ισχυρή πεντάδα ηθοποιών που συνομιλεί ουσιαστικά επί σκηνής και λειτουργεί ομαδικά, χωρίς να χάνει ο καθένας και η καθεμία τους την ταυτότητα και την αυτονομία τους.

Ο Θάνος Τοκάκης είναι ο Βαρόνος «Φ» – Φιάκας και η Ηρώ Μπέζου η Ευανθία, ξεδιπλώνοντας και οι δύο την γκάμα της υποκριτικής τους βεντάλιας. Ενα σκηνικό ζευγάρι υψηλών δεξιοτήτων και αίσθησης του κωμικού. Ο Γιωργής Τσουρής ερμηνεύει με μαεστρία τον θεατρικό τύπο του υπηρέτη Γιάννη, ενώ η Ευαγγελία Καρακατσάνη ενσωματώνει την μπριόζα Κοκόνα Φρόσω, όπως και ο Θανάσης Δόβρης τον «σκληρό» δανειστή Καζαμία.