Ο Προμηθέας που βάζει μπουρλότο

Ο Μαρκ Ζάκερµπεργκ έδωσε ένα εκατοµµύριο δολάρια για τα έξοδα ορκωµοσίας του προέδρου Τραµπ. Κοινώς έπεσε στα γόνατα, πήρε µία βούρτσα και έγινε λουστράκος του τύπου που, στο τέλος της προηγούµενης θητείας του, είχε αποκλειστεί από το Facebook. Αλλά επειδή τα λουστρίνια του Τραµπ απαιτούν το τέλειο γυάλισµα, ο Μαρκ έβαλε και λίγη γλώσσα. Και ανακοίνωσε, όπως θα µάθατε, την ουσιαστική κατάργηση του ελέγχου δεδοµένων στις αναρτήσεις που γίνονται στις ελεγχόµενες, από τον ίδιο, πλατφόρµες κοινωνικής δικτύωσης. Το µέτρο αρχικά θα εφαρµοστεί στις ΗΠΑ. Και ο Ζάκερµπεργκ πέτυχε µε ένα σµπάρο πολλά τρυγόνια. Ξεφορτώθηκε µερικές χιλιάδες υπαλλήλους και µετέτρεψε τις πλατφόρµες του σε γόνιµο έδαφος για να µπει ο Τραµπ και να κάνει τη σπορά του. Ακριβώς αυτό που έκανε και ο Μασκ µε το Χ, µετατρέποντας το Twitter σε έναν τεράστιο κήπο όπου ξεπετάγονται σαρκοβόρα φυτά.

Σήµερα, λοιπόν, αν κάνεις µία ανάρτηση στο Facebook υποστηρίζοντας ότι η Γη είναι επίπεδη και ισορροπεί πάνω σε τεράστιες κολώνες πάγου, το πιθανότερο είναι να αφαιρεθεί καθώς θα ελεγχθεί για τη σχέση της µε την αλήθεια. Με το νέο καθεστώς που θα εισάγει η Meta, η ανάρτηση θα µείνει στη θέση της. Κατά το αφεντικό της, έτσι υπηρετείται το αίτηµα για ελευθερία του λόγου. Αν αντιδράσουν πολλοί χρήστες στο περιεχόµενο της ανάρτησης, αυτό, απλώς, θα καταγραφεί. Η σχέση µε την αλήθεια είναι πλέον υποκειµενική. Αλλωστε ο Τραµπ είχε δηλώσει, στην πρώτη θητεία του, ότι αυτό που αισθάνεται ο κόσµος είναι πιο σηµαντικό από την αλήθεια. Την ίδια περίοδο, οι άνθρωποι από το επικοινωνιακό επιτελείο του µιλούσαν για την «εναλλακτική πραγµατικότητα», δηλαδή για µία κατάσταση που υπάρχει, ακόµα και αν δεν είναι συµβατή µε την πραγµατικότητα. Ενδεχοµένως να απορείτε για ποιο λόγο αυτή η εξέλιξη είναι ρουσφέτι στον Τραµπ και στον χυλό της αντίδρασης που πάει να «δέσει» ανά τον κόσµο µε τα δολάρια του Μασκ. Διότι στην κοινωνική δικτύωση, έτσι όπως είναι ρυθµισµένοι οι αλγόριθµοι, ακούγονται περισσότερο εκείνοι που φωνάζουν συντονισµένα. Κάπως έτσι, αν µαζευτούµε µερικές εκατοντάδες και γράφουµε για την επίπεδη Γη ή για παιδεραστές µε κέρατα σε σχήµα σφυροδρέπανου, ο αλγόριθµος θα µας πάρει στα σοβαρά, θα µας προωθήσει και δεν θα υπάρχει ανθρώπινο χέρι να µας λογοκρίνει.

Στην αρχή τα social media άλλαξαν τη φύση της δηµοκρατίας. Της έδωσαν περισσότερα συµµετοχικά χαρακτηριστικά, τουλάχιστον στο επίπεδο της πολυφωνίας. Τώρα όµως έχουν σαφή στόχο να την υπονοµεύσουν ή, τέλος πάντων, να της δώσουν µία εντελώς διαφορετική µορφή. Και εδώ αναδεικνύεται µία τεράστια αντίφαση. Ο Μασκ και ο Ζάκερµπεργκ έγιναν µεγιστάνες µέσα από την τεχνολογία, χρησιµοποίησαν, δηλαδή, ως όχηµα την επιστήµη, τη γνώση και την πρόοδο. Και κάνοντας χρήση αυτών των εργαλείων εξυπηρετούν ένα σχέδιο για το πισωγύρισµα του κόσµου. Δεν είναι εξωφρενικό; Ο Μασκ ετοιµάζεται να στείλει ανθρώπους στον Αρη, αλλά παράλληλα προωθεί την πολιτική εξαχρείωση στη Γη. Είναι, κατά κάποιον τρόπο, σαν να βλέπεις τον Προµηθέα να παίρνει τη φωτιά και να βάζει µπουρλότο στις κοινωνίες των ανθρώπων.

Πριν από πέντε χρόνια ο Ζάκερµπεργκ επιχείρησε να θέσει σε κυκλοφορία ένα ψηφιακό νόµισµα που θα ήταν συνδεδεµένο µε τα ισχυρότερα νοµίσµατα του πλανήτη. Επρόκειτο για το Libra. Οι κεντρικές τράπεζες ανατρίχιασαν. Ο υπουργός Οικονοµικών της Γαλλίας είχε, περίπου, δηλώσει ότι αν το Facebook θέσει νόµισµα στην κυκλοφορία, οι Ευρωπαίοι θα κάνουν τα πάντα για να εξαφανίσουν και το νόµισµα και την εταιρεία. Τότε ο Μαρκ, για τον οποίο υπάρχουν αµφιβολίες ως προς τη φύση του, αν είναι άνθρωπος ή ροµπότ, µαζεύτηκε. Ωστόσο καταλάβαµε ότι υπάρχουν µία χούφτα εταιρείες µε ισχύ και περιφερειακά οικοσυστήµατα που πλέον τους επιτρέπουν να αναµετρηθούν µε κράτη. Ο Τραµπ είναι ο πιο ισχυρός άνθρωπος στον πλανήτη. Ο Μασκ είναι ο πιο πλούσιος και διαθέτει δίκτυο δορυφόρων. Ο Ζάκερµπεργκ ξέρει τι σκέφτονται, τι νιώθουν και τι ποθούν δισεκατοµµύρια άνθρωποι. Εχει πληροφορίες που, µέχρι πριν από λίγα χρόνια, ήταν διαθέσιµες µόνο στον Θεό. Αν αυτή η συµµαχία έχει σχέδιο, τότε όλοι µας ανήκουµε στις λεπτοµέρειές του.