Δύσβατο μονοπάτι

Ο μονόλογος είναι από μόνος του ένα είδος δύσκολο, απαιτητικό, ενίοτε περισσότερο και από ένα θεατρικό έργο όπου τα πρόσωπα – ηθοποιοί συνδιαλέγονται επί σκηνής. Γιατί έχει μεγάλη μοναξιά ο μονόλογος, ένα σκηνικό βάρος και μια ευθύνη που απαιτεί ικανότητες ακόμα και πέρα από τις υποκριτικές. Μια ικανότητα δηλαδή να διατηρεί ο ερμηνευτής, μόνος του, έντονο το ενδιαφέρον του κοινού, καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Και φυσικά να έχει στα χέρια του ένα κείμενο που να κινείται προς την ίδια κατεύθυνση.

Με την ερμηνεία της «Κατερίνας» στις αποσκευές της η Λένα Παπαληγούρα ξεκινά να αναμετρηθεί με την ηρωίδα της στο «Prima Facie» της Σούζι Μίλερ (Suzie Miller, Μελβούρνη, 1964). Εχοντας επίγνωση του τι εστί μονόλογος (η αλήθεια είναι ότι στο κείμενο του Αύγουστου Κορτώ είχε σκηνική παρέα τον σκηνοθέτη Γιώργο Νανούρη και τον μουσικό Λόλεκ) και προφανώς εμπνεόμενη από το θέμα του έργου, η ηθοποιός ανέλαβε να υποδυθεί την Τέσα Ενσλερ.

Το βραβευμένο με Olivier (West End, Λονδίνο, 2022) και Tony (Broadway, Νέα Υόρκη, 2023) «Prima Facie» («Εκ πρώτης όψεως») πραγματεύεται ένα θέμα – ταμπού, επίκαιρο και διαχρονικό, με τρόπο που συνδυάζει την επιστημονική προσέγγιση, τη στάση της κοινωνίας και φυσικά την τραυματική γυναικεία προσέγγιση: και είναι η σεξουαλική κακοποίηση. Γραμμένο το 2019, συμπυκνώνει τη συγγραφική και τη νομική ιδιότητα της δικηγόρου Σούζι Μίλερ, γι’ αυτό και η πλοκή χρησιμοποιεί το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης ακριβώς για να το ανατρέψει.

Μια νέα και φιλόδοξη δικηγόρος ανέρχεται με κόπο, μπόλικη δουλειά και περιορισμένες ηθικές αναστολές τον δύσκολο δρόμο της επιτυχίας. Κόντρα στην ταπεινή – εργατική της καταγωγή, κόντρα στο ανδροκρατούμενο σύστημα. Και τα καταφέρνει. Ο δρόμος προς την αθώωση του πελάτη της, κάθε πελάτη, ανεξαρτήτως εγκλήματος – ακόμα και βιασμού –, της παρέχει τη μέγιστη ικανοποίηση.

Ως τη στιγμή που όλα αυτά τα οποία κατά καιρούς υπερασπίζεται «της χτυπάνε την πόρτα». Και μάλιστα με τον χειρότερο και πιο προσωπικό τρόπο, μια που γίνεται η ίδια θύμα σεξουαλικής κακοποίησης, και μάλιστα από συνάδελφό της δικηγόρο… Είναι η στιγμή που το ισχυρό νομικό κατασκεύασμα καταρρέει σαν χάρτινο μπροστά στα μάτια της κι εκείνη το παρακολουθεί από μέσα. Ολα όσα χρησιμοποιούσε η ίδια, πριν, προς υπεράσπιση των πελατών της γίνονται τώρα όπλα εναντίον της…

Η παράσταση

Η σκηνή, άλλοτε δικαστήριο, γραφείο, σπίτι ή δρόμος, άλλοτε χώρος δικαίωσης, ευχαρίστησης ή κακοποίησης, ζωντανεύει από την παρουσία της ηρωίδας. Ενα μεγάλο τραπέζι και μερικές οθόνες καθορίζουν τον τόπο της παράστασης που σκηνοθετεί ο Γιώργος Οικονόμου. Ο σκηνοθέτης φωτίζει και υπογραμμίζει τις εναλλαγές της ηρωίδας, το δυναμικό ή αδύναμο στοιχείο της, το πείσμα, την πίστη και την απογοήτευσή της, την άνοδο, την πτώση και τη νίκη της.

Η Λένα Παπαληγούρα στον ρόλο της Τέσα Ενσλερ ακολουθεί την πορεία αυτής της νέας γυναίκας, τις εσωτερικές και ψυχικές της μεταπτώσεις, τις διανοητικές της διαδρομές, έτσι ώστε να εμπλακεί προσωπικά και θεατρικά. Καθώς οι σταθερές ανατρέπονται, ο ρόλος εντάσσεται σε αυτή την ιδιαίτερη σκηνική ισορροπία και δεν αφήνει περιθώρια διαφυγής. Απαιτεί μια διαρκή εναλλαγή και μια σχεδόν πολεμική ετοιμότητα, τις οποίες η Παπαληγούρα ενσωματώνει και υπηρετεί, ακολουθώντας την ηρωίδα της σε αυτό το δύσβατο μονοπάτι – άλλη μία γυναίκα, όπως όλες οι γυναίκες του κόσμου.