Διάγνωση και θεραπεία {CR}για τις αλλεργίες

Οι αλλεργίες είναι υπερβολικές ανοσολογικές αντιδράσεις σε περιβαλλοντικές ουσίες (αλλεργιογόνα), οι οποίες συνήθως δεν προκαλούν καμία βλάβη στον οργανισμό. Αυτά τα αλλεργιογόνα μπορεί να περιλαμβάνουν σκόνη, γύρη, τροφές, τρίχωμα ζώων, φάρμακα και άλλα. Οταν το ανοσοποιητικό σύστημα έρχεται σε επαφή με αυτά τα αλλεργιογόνα, ενεργοποιεί μια αλυσιδωτή αντίδραση, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή συγκεκριμένων αντισωμάτων, κυρίως IgE, που αναγνωρίζουν τις αβλαβείς αυτές ουσίες ως επικίνδυνες. Αυτή η ανοσολογική αντίδραση προκαλεί την απελευθέρωση φλεγμονωδών μεσολαβητών, όπως η ισταμίνη, οι οποίοι ευθύνονται για τα κλινικά συμπτώματα των αλλεργιών.

Οι αλλεργικές αντιδράσεις χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τις άμεσες και τις χρόνιες. Στις άμεσες αντιδράσεις, η απελευθέρωση ισταμίνης προκαλεί άμεσα συμπτώματα, όπως φτάρνισμα, ρινική συμφόρηση, κνησμός και δακρύρροια, χαρακτηριστικά των αναπνευστικών αλλεργιών, όπως η αλλεργική ρινίτιδα και το άσθμα. Στις χρόνιες αλλεργικές αντιδράσεις, οι οποίες συνήθως αφορούν το δέρμα (π.χ. δερματίτιδα, κνίδωση) ή το πεπτικό σύστημα (π.χ. τροφικές αλλεργίες), η φλεγμονή μπορεί να είναι πιο παρατεταμένη και να προκαλεί πιο επίμονα ή χρόνια συμπτώματα.

Η διάγνωση των αλλεργιών βασίζεται σε λεπτομερές ιατρικό ιστορικό και εργαστηριακές εξετάσεις. Οι πιο συνηθισμένες μέθοδοι διάγνωσης περιλαμβάνουν τα δερματικά τεστ, όπου γίνεται άμεση επαφή του δέρματος με τα αλλεργιογόνα, και τις αιματολογικές εξετάσεις για την ανίχνευση των IgE αντισωμάτων. Αυτά βοηθούν στον εντοπισμό του συγκεκριμένου αλλεργιογόνου.

Οι τροφικές αλλεργίες είναι από τις πιο συνηθισμένες μορφές αλλεργιών, με συνηθέστερους υπεύθυνους παράγοντες τα αβγά, το γάλα, τα ψάρια, τα θαλασσινά, τους ξηρούς καρπούς και τη σόγια. Προκαλούν συχνά συμπτώματα από το πεπτικό σύστημα (έμετος, διάρροια) ή το αναπνευστικό σύστημα (δύσπνοια, οίδημα). Επιπλέον, οι αλλεργίες στα φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά και τα παυσίπονα, μπορεί να προκαλέσουν εκρήξεις δερματικών εξανθημάτων ή ακόμα και αναφυλαξία, μια σοβαρή και δυνητικά απειλητική κατάσταση για τη ζωή.

Η θεραπεία των αλλεργιών περιλαμβάνει κυρίως την αποφυγή του αλλεργιογόνου και τη φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση των συμπτωμάτων. Τα αντιισταμινικά είναι τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα για την αντιμετώπιση των ήπιων συμπτωμάτων, ενώ για πιο σοβαρές αντιδράσεις, όπως αναφυλαξία, χορηγείται κορτιζόνη ή αδρεναλίνη. Η ανοσοθεραπεία αποτελεί μια καινοτόμο μέθοδο κατά την οποία μικρές δόσεις του αλλεργιογόνου χορηγούνται σταδιακά για να μειώσουν την ανοσολογική αντίδραση.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ