Η ΕΕ, ο Τουσκ και ο «τυφώνας Τραμπ»

Με τη Γαλλία και τη Γερμανία να ταλανίζονται από πολιτικές κρίσεις και τη Βρετανία να έχει περιθωριοποιηθεί εξαιτίας του Brexit, ο πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ενδέχεται να είναι ο τελευταίος πολιτικός ηγέτης ο οποίος είναι σε θέση να εκφράσει την απάντηση της Ευρώπης στην επικείμενη επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Δεχόμενη πίεση από όλες τις πλευρές, λόγω των υφιστάμενων οικονομικών, διπλωματικών και πολιτικών απειλών, η Γηραιά Ηπειρος είναι ανεπαρκώς προετοιμασμένη για το νέο κεφάλαιο που ανοίγει, στο οποίο ο Βλαντίμιρ Πούτιν προωθείται δυναμικά προκειμένου να αποκτήσει στρατιωτικό πλεονέκτημα στην Ουκρανία, προτού ο Τραμπ επιχειρήσει να επιβάλει μια ειρηνευτική συμφωνία που θα μπορούσε να πλήξει τα συμφέροντα τόσο των Ουκρανών όσο και των Ευρωπαίων. Ο Τραμπ άλλωστε, ο οποίος έχει πει ότι η Ρωσία «πρέπει να αφεθεί να κάνει οτιδήποτε θέλει» με τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ που δεν δαπανούν επαρκώς για την άμυνά τους, απειλεί επίσης να επιβάλει δασμούς εις βάρος των πιο στενών του συμμάχων, κάτι που ίσως διχάσει την Ευρώπη και πυροδοτήσει έναν διατλαντικό εμπορικό πόλεμο.

Ο Τραμπ μπορεί να μισεί τις Βρυξέλλες αλλά του αρέσει η Πολωνία, όπου έγινε δεκτός με θέρμη κατά τη διάρκεια της πρώτης του προεδρίας. Από την πλευρά τους, ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και οι πρωθυπουργοί της Ιταλίας και της Ουγγαρίας Τζόρτζια Μελόνι και Βίκτορ Ορμπαν προσπαθούν να καταστούν ο εκλεκτός εταίρος του Τραμπ στην Ευρώπη, κανείς τους όμως δεν είναι σε θέση να οικοδομήσει μια ευρωπαϊκού επιπέδου συναίνεση – σε αντίθεση με τον πολωνό ηγέτη.

«Εάν υπάρχει κάποιος ο οποίος δύναται να κάνει τον Τραμπ να αισθανθεί πιο κοντά στην Ευρώπη, αυτός είναι ο Τουσκ» δηλώνει χαρακτηριστικά ένας πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ, ο οποίος υπηρέτησε στην προηγούμενη κυβέρνηση Τραμπ. Οπως τονίζει, ο φιλοαμερικανός ηγέτης της Πολωνίας βρίσκεται σε μια θέση από την οποία μπορεί να πείσει τον εθνικιστή Ρεπουμπλικανό ότι η πιο στενή αμυντική συνεργασία των Ευρωπαίων θα ενισχύσει το ΝΑΤΟ, χωρίς παράλληλα να πλήξει τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Αξίζει να σημειωθεί πως η πολιτική αλλαγή που συντελέστηκε στην Πολωνία, με την έλευση στην εξουσία του κόμματος του Τουσκ, που ανήκει στο – κυρίαρχο στην Κομισιόν και στην Ευρωβουλή – Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, έχει επαναφέρει τη Βαρσοβία στο επίκεντρο της πολιτικής σκηνής της ΕΕ. Ο δε Τουσκ προειδοποιούσε όλο το προηγούμενο διάστημα πως η Ευρώπη οφείλει να προετοιμαστεί για έναν επερχόμενο πόλεμο, ενώ στο φόντο της νίκης του Τραμπ υπογράμμιζε πως οι Ευρωπαίοι θα αναγκαστούν να βασιστούν στις δικές τους δυνάμεις, ανακηρύσσοντας ταυτόχρονα το «τέλος της εποχής της ανάθεσης σε γεωπολιτικό επίπεδο».

Την ίδια στιγμή, για ιστορικούς λόγους, οι Πολωνοί έχουν την ικανότητα να διαισθάνονται με ακρίβεια την απειλή της ρωσικής ηγεμονίας, διαθέτοντας επίσης την αποφασιστικότητα να σημάνουν συναγερμό και για τους υπόλοιπους Ευρωπαίους αναφορικά με την ανάγκη να ενισχυθούν οι αμυντικές δομές και η οικονομική ασφάλεια. Ο Τουσκ, άλλωστε, αξιοποιεί ήδη την ικανότητά του να πείθει ώστε, ενόψει και της ανάληψης της προεδρίας της ΕΕ, να συγκροτήσει μια σειρά από συμμαχίες με στόχο την προώθηση των παραπάνω στόχων.

Ο Τουσκ, λοιπόν, μοιάζει να βρίσκεται στην καλύτερη θέση από όλους τους υπόλοιπους για να βάλει τη σφραγίδα του ως ο «αγγελιοφόρος της Ευρώπης προς τον Τραμπ», προσπαθώντας παράλληλα να διατηρήσει ενωμένη την – κατά τα άλλα κατακερματισμένη – ΕΕ στο ζήτημα της στήριξης της Ουκρανίας, καθώς όλοι προετοιμάζονται για τον «τυφώνα Ντόναλντ».