Θέσπιση ρήτρας δημογραφικής πολιτικής

Η δημογραφική κρίση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το μέλλον της χώρας μας, καθώς συνδέεται άρρηκτα με τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού μας συστήματος, την κοινωνική συνοχή, την οικονομική ανάπτυξη και, εν τέλει, την ίδια την ύπαρξη της πατρίδας και του έθνους μας.

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: ο δείκτης γονιμότητας παραμένει στο 1,3 παιδιά ανά γυναίκα, τη στιγμή που για τη διατήρηση του πληθυσμού στο σημερινό επίπεδο απαιτείται τουλάχιστον 2,1. Σύμφωνα με στοιχεία, τόσο της Εκθεσης Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής της Βουλής για το Δημογραφικό, όσο και των Ηνωμένων Εθνών, αν τα δεδομένα δεν αλλάξουν, ο πληθυσμός της Ελλάδας αναμένεται να μειωθεί κατά 20% έως το 2050, ενώ στο τέλος του αιώνα δεν θα ξεπερνά τα 7 εκατομμύρια.

Η γήρανση του πληθυσμού σε συνδυασμό με τη μείωση των γεννήσεων, την ανεργία, την επισφαλή εργασία, το υψηλό κόστος διαβίωσης για τις νέες οικογένειες, την αστικοποίηση και τον μαρασμό της περιφέρειας, έχουν δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο. Η αδυναμία πρόσβασης σε ποιοτικές και προσιτές υπηρεσίες για την ανατροφή παιδιών, όπως βρεφονηπιακοί σταθμοί και προγράμματα υποστήριξης μητρότητας, επιτείνουν το πρόβλημα. Ταυτόχρονα, η απουσία δομημένων πολιτικών στήριξης της οικογένειας οδηγεί ολοένα και περισσότερους νέους στη ματαίωση της δημιουργίας οικογένειας ή στη μετανάστευση, στερώντας τη χώρα από το πιο δυναμικό της ανθρώπινο κεφάλαιο.

Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, με πρωτοβουλία της αείμνηστης Φώφης Γεννηματά, έχει ήδη προτείνει την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου για τη Δημογραφική Πολιτική και την Οικογένεια.

Στόχος του σχεδίου που προτείνει το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής είναι να τεθεί το δημογραφικό ζήτημα στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας και να προωθηθούν λύσεις που στηρίζουν τους νέους και τις οικογένειες, με απτά και υλοποιήσιμα μέτρα. Στα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνονται η ενίσχυση των νέων οικογενειών με οικονομική στήριξη, όπως επιδόματα και φοροαπαλλαγές, καθώς και η διευκόλυνση της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, μέσω ευέλικτου ωραρίου και επαρκών δομών φύλαξης παιδιών. Επιπλέον, προτείνεται η ενίσχυση της γονιμότητας μέσω προγραμμάτων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και προληπτικής φροντίδας για την υγεία των γυναικών. Πιο συγκεκριμένα, προτείνεται η χορήγηση μηνιαίου επιδόματος για κάθε νέο παιδί, αρχής γενομένης από το πρώτο παιδί σε κάθε οικογένεια, παράλληλα με την καθιέρωση Εθνικού «Αποταμιευτικού Λογαριασμού» για κάθε παιδί, με συμμετοχή τόσο του γονέα, όσο και της Πολιτείας, ενώ η οικογενειακή συμμετοχή θα εκπίπτει από τον φόρο εισοδήματος. Οι τρίτεκνοι πρέπει επιτέλους να αποκτήσουν τα δικαιώματα των πολύτεκνων, χωρίς φυσικά να θίγονται τα υφιστάμενα δικαιώματα των τελευταίων. Ειδικότερα δε, θα μπορούσε να εφαρμοστεί μία καινοτόμος και αποφασιστική πρωτοβουλία: η καθιέρωση «ρήτρας δημογραφικής πολιτικής», σύμφωνα με την οποία ο κοινός νομοθέτης και η Διοίκηση θα οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις δημογραφικές επιπτώσεις σε κάθε νέα πολιτική ή ρύθμιση. Η πρότασή αυτή, που έχει θεσμικό έρεισμα στο άρθρο 21 του Συντάγματος περί προστασίας της οικογένειας, του γάμου, και της μητρότητας, αντλεί έμπνευση και από την αντίστοιχη ρήτρα για τις νησιωτικές και ορεινές περιοχές της παραγράφου 4 του άρθρου 101.

Η εφαρμογή της ρήτρας δημογραφικής πολιτικής θα διασφαλίζει ότι κάθε νέα νομοθετική πρωτοβουλία θα αξιολογείται υπό το πρίσμα των συνεπειών της στη δημογραφική δυναμική της χώρας. Ανάλογα με τον τομέα εφαρμογής, θα προκύπτουν προτάσεις για συμπληρωματικά μέτρα, τα οποία θα ενισχύουν τη στήριξη των οικογενειών και των νέων γονέων καθώς και την αποκέντρωση και ενίσχυση της περιφέρειας.

Ο Δημήτρης Μπιάγκης είναι γραμματέας της ΚΟ του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, βουλευτής Ν. Κέρκυρας