Νέο κομματικό σύστημα

Η συζήτηση για το κυβερνητικό σχήμα που θα προκύψει μετά τις εκλογές του 2027 είναι εξαιρετικά πρόωρη και εμπεριέχει μεγάλες δόσεις σεναριολογίας. Συντηρείται ωστόσο στην επικαιρότητα καθώς είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο η επόμενη κυβέρνηση να μην είναι αυτοδύναμη αλλά προϊόν συνεργασίας. Πρακτικά κυβέρνηση συνασπισμού μπορεί να σχηματιστεί μόνο με την παρουσία του πρώτου κόμματος. Με βάση τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα πρώτο κόμμα αναμένεται να είναι η ΝΔ. Επομένως τα σενάρια είναι δύο: μεγάλος συνασπισμός ΝΔ – ΠΑΣΟΚ ή δεξιός συνασπισμός της ΝΔ με τουλάχιστον δύο ακόμα κόμματα στα δεξιά της (Ελληνική Λύση, Νίκη, Φωνή Λογικής).

Το σενάριο του μεγάλου συνασπισμού φαντάζει αδύνατο, αφού είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε πολιτική συρρίκνωση το δεύτερο κόμμα το ΠΑΣΟΚ που μάλλον δεν πρόκειται να προβεί σε πολιτική αυτοχειρία όπως έκανε το 2012. Το δεύτερο σενάριο το αποκλείει ο Πρωθυπουργός, που όπως και ένας προηγούμενος αρχηγός της ΝΔ έχει διακηρύξει σε όλους τους τόνους ότι δεν συνεργάζεται με τα άκρα. Σήμερα βέβαια δεν τους λέμε ακραίους αλλά υπερδεξιούς, λαϊκιστές, ρωσόφιλους κ.λπ.

Η υποχώρηση του δικομματισμού οδηγεί στην υιοθέτηση ενός νέου κομματικού μοντέλου μ’ ένα κυρίαρχο κόμμα, πολλά περιφερειακά αλλά και μία πολιτική κατεύθυνση αυτή της ρεαλιστικής διαχείρισης προβλημάτων και κρίσεων. Σε αυτό το μοντέλο δεν επιλέγονται ούτε επιβραβεύονται πολιτικές και στρατηγικές επιδιώξεις αλλά η ικανότητα διαχείρισης. Ο Κυρ. Μητσοτάκης δεν επιδιώκει την ηγεμονία της δεξιάς φιλελεύθερης παράταξης αλλά την κυριαρχία της δικής του προσωπικής παρουσίας ως αυτή του ικανότερου διαχειριστή.
Από τη στιγμή που η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ της περιόδου 2015-19 έδειξε ότι δεν υπάρχει εναλλακτικός τρόπος άσκησης της εξουσίας εντός του ισχύοντος ευρωατλαντικού συστήματος, η κυβέρνηση της ΝΔ έχει επενδύσει ακριβώς σε αυτή την έλλειψη εναλλακτικής πρότασης τόσο σε πολιτικές όσο και σε πρόσωπα το γνωστό αφήγημα TINA (There Is No Alternative).

Επομένως όποιο κόμμα κι αν βρίσκεται στην κυβέρνηση είναι καταδικασμένο να ακολουθεί μια συγκεκριμένη πολιτική με τα μόνα στοιχεία διαφοροποίησης να είναι οι  αντιδράσεις και ο επιτυχημένος ή ανεπαρκής χειρισμός στα γεγονότα που προκύπτουν.

Από τη στιγμή που οι πολιτικοί ενεργούντες αλλά και τα συλλογικά υποκείμενα υιοθέτησαν τη θεώρηση περί του τέλους της διάκρισης Αριστεράς – Δεξιάς ενστερνίστηκαν και την άποψη ότι δεν υπάρχουν αριστερές και δεξιές πολιτικές, άποψη που καταρχάς ευνοεί συνήθως τη δεξιά αντίληψη ως την πιο συντηρητική και ως εκ τούτου σταθεροποιητική και καταργεί στην ουσία την αριστερή κοσμοθεώρηση που είναι από τη φύση της ανατρεπτική.
Η σύγκλιση του κομματικού συστήματος δεν είναι απαραίτητα μια κακή εξέλιξη, οδηγεί ωστόσο στη σταδιακή μετατροπή της δημοκρατίας μας από κοινοβουλευτική σε καθαρά προεδρική με τον Πρωθυπουργό να ασκεί αυτό τον ρόλο. Πρόκειται για τον απόλυτο θρίαμβο της εκτελεστικής εξουσίας που υποβαθμίζει σε σημαντικό βαθμό τη νομοθετική και μετατρέπει την εκλογική διαδικασία σε υπόθεση προσώπων και όχι πολιτικών.

Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι διευθυντής Ερευνών GPO.