Σημαντική μείωση του επιτοκιακού περιθωρίου

Η Morningstar DBRS αναμένει πως τα καθαρά έσοδα από τόκους (NII) των ευρωπαϊκών τραπεζών θα μειωθούν το 2025, καθώς συνεχίζονται οι μειώσεις των επιτοκίων. Αυτό θα αντισταθμιστεί μόνο μερικώς από τον υψηλότερο όγκο δανείων. Οι ελληνικές τράπεζες είναι μεταξύ όσων επωφελήθηκαν περισσότερο από τις αυξήσεις των επιτοκίων της ΕΚΤ, καθώς ένα σημαντικό μέρος των δανείων τους έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο, ενώ δεν έχουν μετακυλίσει μεγάλο μέρος των αυξήσεων των επιτοκίων στους καταθέτες τους. Για τον ίδιο λόγο, αναμένουμε ότι οι ελληνικές τράπεζες θα παρουσιάσουν μεγαλύτερη μείωση των καθαρών επιτοκιακών περιθωρίων (NIM) από το 2025 και μετά.

Μολαταύτα, τα στοιχεία για την αύξηση των δανείων συγκρίνουν ευνοϊκά τις ελληνικές με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές τράπεζες, αντανακλώντας τις πρόσφατες ισχυρότερες επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, καθώς και την ανάκαμψη των επενδύσεων στη χώρα. Η Morningstar DBRS αναμένει ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί, καθώς η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας θα παραμείνει πιθανότατα υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τα επόμενα χρόνια, ενώ οι ελληνικές τράπεζες μπορούν να εκταμιεύουν δάνεια για τη χρηματοδότηση έργων που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις αντισταθμίσεις κινδύνου που πραγματοποίησαν οι τράπεζες κατά το πρόσφατο παρελθόν, θα συμβάλει στην άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων στο NII από τη μείωση των επιτοκίων.

Οι προμήθειες αντιστοιχούσαν σε περίπου 18% των συνολικών εσόδων των ελληνικών τραπεζών στο εννεάμηνο του 2024 κατά μέσο όρο και αποτελούνταν κυρίως από προμήθειες που σχετίζονται με παραδοσιακές τραπεζικές υπηρεσίες και υπηρεσίες πληρωμών. Ωστόσο, οι ελληνικές τράπεζες καταβάλλουν προσπάθειες για την ενίσχυση των εσόδων τους από τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων, επενδύσεων και τραπεζικών ασφαλίσεων, τόσο οργανικά όσο και ανόργανα μέσω συνεργειών και μικρών εξαγορών. Εκτιμούμε ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί, επιτρέποντας στις ελληνικές τράπεζες να μειώσουν το χάσμα με τις ευρωπαϊκές τράπεζες σε ό,τι αφορά τη διαφοροποίηση των εσόδων, καθώς και να μετριάσουν τις αρνητικές επιπτώσεις από την κίνηση της κυβέρνησης να μειώσει ορισμένα τραπεζικά τέλη για τους πελάτες λιανικής.

Συνολικά, η Morningstar DBRS αναμένει ότι η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών θα παραμείνει επαρκής στο ορατό μέλλον. Ομως, έχουμε την άποψη ότι μέρος της πρόσφατης βελτίωσης θα αντισταθμιστεί από τη συμπίεση του NII, καθώς και από τα υψηλότερα λειτουργικά έξοδα λόγω του διαρθρωτικά υψηλότερου κόστους προσωπικού και των μεγαλύτερων επενδύσεων για την ψηφιοποίηση, καθώς και από το δυνητικά υψηλότερο πιστωτικό κόστος σε περίπτωση που υλοποιηθούν νέοι κίνδυνοι για την ποιότητα του ενεργητικού τους όσο ακόμα τα επιτόκια είναι υψηλά. Πάντως, δεν περιμένουμε από τις ελληνικές τράπεζες να αλλάξουν ουσιαστικά τη διάθεση ανάληψης κινδύνων προς το παρόν.

Ο Αντρέα Κοστάντσο είναι αντιπρόεδρος του τμήματος Αξιολόγησης Ευρωπαϊκών Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων της Morningstar DBRS