Αναγκαίο ένα νέο πλαίσιο, όχι η κερδοσκοπία

Οσοι ασχολούνται περιστασιακά με την υπόθεση, ίσως έχουν ακούσει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, απευθυνόμενος σε μια διάσκεψη που είχε ως αντικείμενο το bitcoin (πριν εκλεγεί πρόεδρος), είχε υποσχεθεί να καταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες «κρυπτο-πρωτεύουσα του πλανήτη» και να δημιουργήσει στρατηγικά αποθέματα σε bitcoin, καθώς και να υιοθετήσει τα αποκαλούμενα stablecoins (κρυπτονομίσματα με σχετικά σταθερή «ισοτιμία»). Το κοινό τον πίστεψε. Παρ’ όλα αυτά, ακριβώς αυτή του η στάση υπογραμμίζει τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει ο κλάδος: επί μακρόν, εκείνοι που επιδιώκουν να αξιοποιήσουν την τεχνολογία προκειμένου να κερδοσκοπήσουν κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο, ενώ κάποιοι άλλοι οι οποίοι θέλουν πράγματι να οικοδομήσουν κάτι διαφορετικό μέσω αυτού έχουν περιθωριοποιηθεί.

Η τοποθέτηση σε θέσεις ρυθμιστών αρχών ανθρώπων οι οποίοι αντιμετωπίζουν πιο ευνοϊκά την τάση του εύκολου κέρδους δύσκολα θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα βήμα προς τη βελτίωση της υπάρχουσας κατάστασης. Εξάλλου, η μεγαλύτερη ισχύς που διαθέτει ο κλάδος των «κρύπτο» – η δυνατότητά του να δώσει ώθηση και να καινοτομήσει στην κατασκευή ανοιχτών δικτύων – αποτελεί ταυτόχρονα και τη μεγάλη του αδυναμία. Οπως συνέβη και κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα με τη μανία της κατασκευής σιδηροδρόμων, τα κρυπτονομίσματα έχουν πυροδοτήσει τη δημιουργία μιας νέας υποδομής με σημαντική αξία, αλλά την ίδια στιγμή έχουν καταστεί αντικείμενο εκμετάλλευσης από αδίστακτους παράγοντες που έχουν στόχο τη διάπραξη απατών.

Ας αναλογιστούμε τι σημαίνει η πρόταση του Τραμπ για δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων σε bitcoin. Είναι προφανές ότι ευνοεί την τιμή του, δεν είναι όμως βέβαιο σε ποιον βαθμό εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον.  Αντιθέτως, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα όφειλε να αναγνωρίσει τα δίκτυα που βασίζονται στην τεχνολογία blockchain ως κρίσιμες υποδομές, που συνάδουν με την 5G.

Η κυβέρνηση δεν θα πρέπει να στηρίξει άκριτα την εγχώρια εξόρυξη bitcoin, χωρίς ταυτόχρονα να ενθαρρύνει τη χρήση μεθόδων που προωθούν τις ανανεώσιμες και σταθερές πηγές ενέργειας, αλλά και να ενισχύσει εύθραυστα δίκτυα διανομής ενέργειας (όπως αυτό στο Τέξας). Οι ρυθμιστικές αρχές οφείλουν να εξετάσουν πώς η εξόρυξη bitcoin και η κατασκευή (μικρο)επεξεργαστών είναι σε θέση να συνεισφέρoυν στην εθνική ασφάλεια, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι θα προκληθούν οι ελάχιστες δυνατές επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Ο Τραμπ έχει δεσμευτεί, επίσης, ότι θα υιοθετήσει τα stablecoins, με στόχο να ενισχύσει την κυριαρχία του δολαρίου. Κι αυτό, ωστόσο, είναι πιο περίπλοκο από ό,τι δείχνει. Εάν θέλουμε να αποτραπεί η αγορά αυτή να γίνει εξίσου συγκεντρωτική όπως ήδη είναι εκείνη των πιστωτικών καρτών, οι ΗΠΑ είναι ανάγκη να δημιουργήσουν ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον για την έκδοση stablecoins. Η κυρίως χρήση τους δεν θα έπρεπε να υπηρετεί τη δολαριοποίηση, καθώς κάτι τέτοιο θα αποδυνάμωνε τους ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων, θα αποσταθεροποιούσε τις αναδυόμενες οικονομίες και θα υπονόμευε τις κυρώσεις. Αντιθέτως, η νομοθεσία θα έπρεπε να εγγυάται ότι τα stablecoins θα καταστούν ένα ασφαλές μέσο πληρωμών, που θα δίνει τη δυνατότητα άμεσων συναλλαγών σε διεθνές επίπεδο.

Στο τέλος της μέρας, εκείνοι που λαμβάνουν τις αποφάσεις πρέπει να συναντηθούν στην Ουάσιγκτον και να επεξεργαστούν νέους κανόνες, αντί να προσπαθήσουν να προσαρμόσουν τη χρήση των κρυπτονομισμάτων σε νόμους που χρονολογούνται σχεδόν έναν αιώνα πριν.

Ο Christian Catalini είναι ιδρυτής του MIT Cryptoeconomics Lab, η Jai Massari είναι συνεργάτιδα του Berkeley Center for Law and Business και η Rebecca Rettig επικεφαλής νομική σύμβουλος και στέλεχος της Polygon Labs