Η εκλογή Τραμπ πρέπει να μας αφυπνίσει

Η εκλογή του προέδρου Τραμπ, σε μία περίοδο που ήδη η γεωπολιτική αβεβαιότητα είναι ανησυχητική, ενέχει σημαντικές προκλήσεις για την Ευρώπη και την Ελλάδα. Οι επιπτώσεις θα είναι συνάρτηση του βαθμού υλοποίησης των προεκλογικών του εξαγγελιών, ειδικότερα στον τομέα του διεθνούς εμπορίου.

Για την Ελλάδα, οι άμεσες επιπτώσεις είναι σχετικά μικρές. Μόνο το 4,2% των εξαγωγών αγαθών προορίζονται για τις ΗΠΑ, ενώ περίπου το 7% των ταξιδιωτικών μας εισπράξεων προέρχεται από 1,4 εκατ. αμερικανούς τουρίστες.   

Το μεγαλύτερο πλήγμα η Ελλάδα θα το δεχθεί από τις έμμεσες επιπτώσεις, δηλαδή μέσω της εταίρων της σε Ευρωπαϊκή Ενωση και ευρωζώνη – στους οποίους εξάγει το 57% των συνολικών εξαγωγών αγαθών της. Αυτοί αναμένεται να πληγούν σημαντικά, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός και επενδυτικός εταίρος τους. Αξίζει να σημειωθεί, ότι σύμφωνα με τον Μάριο Ντράγκι, η Ευρώπη είναι σήμερα περισσότερο εξαρτημένη από την αμερικανική αγορά συγκριτικά με πριν από πέντε χρόνια.

Η πολεμική ρητορική του προέδρου Τραμπ για επιβολή δασμών 10% ή περισσότερο σε όλα τα προϊόντα που θα εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και δασμούς 60% στις εισαγωγές από την Κίνα θα πλήξει το ήδη κατακερματισμένο διεθνές εμπόριο και θα φέρει επιπρόσθετη αναταραχή στην ήδη διαταραγμένη από τις γεωπολιτικές αναταραχές διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Ευρώπη θα ειπράξει αρνητικά πολλές από τις παραπάνω αναμενόμενες πολιτικές. Μάλιστα, ορισμένες ριζοσπαστικές προβλέψεις αναφέρουν ότι οι δασμοί του Τραμπ θα μπορούσαν να μειώσουν την ανάπτυξη της ευρωζώνης κατά 1,5% μέχρι το 2028, δίνοντας έτσι ένα ακόμα χτύπημα στην παραπαίουσα οικονομία της Γερμανίας και της υπόλοιπης ευρωζώνης.  Τα πράγματα θα μπορούσαν να γίνουν ακόμα χειρότερα αν υπάρξει τριμερής εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ – Ευρώπης – Κίνας, ώστε η Ευρώπη να υποφέρει ακόμα περισσότερο και στο χειρότερο σενάριο να βρεθεί σε μια πολιτική περιδίνηση ανάλογα με το πόσο κοντά είναι τα κράτη-μέλη της στον ένα ή στον άλλο εταίρο.   

Η αύξηση των δασμών σε συνδυασμό με την αναμενόμενη αποκανονικοποίηση σε πολλούς τομείς της οικονομίας των ΗΠΑ, την αναμενόμενη επεκτατική δημοσιονομική πολιτική μέσω μειωμένων φορολογικών συντελεστών και τον περιορισμό της εισαγόμενης μετανάστευσης που ο πρόεδρος Τραμπ έχει υποσχεθεί να ακολουθήσει, θα συμβάλλουν στη διαχρονική διατήρηση υψηλών πληθωριστικών πιέσεων εντός των ΗΠΑ και σε αύξηση του αμερικανικού δημόσιου χρέους.   

Οι αγορές έχουν αρχίσει ήδη να προεξοφλούν την παραπάνω αναμενόμενη τροχιά στις οικονομικές μεταβλητές με μια ισχυροποίηση του δολαρίου έναντι του ευρώ έως και την απόλυτη ισοτιμία (1:1). Η διολίσθηση του ευρώ δυσκολεύει ακόμα περισσότερο την ΕΚΤ να πετύχει τον στόχο του 2% στον πληθωρισμό και πιθανόν να έχει επιβραδυντικό αποτέλεσμα στη διαδικασία μείωσης των παρεμβατικών επιτοκίων το 2025.

Σήμερα η ψαλίδα της Ευρώπης με τις ΗΠΑ στους δείκτες του κατά κεφαλή εισοδήματος είναι μεγάλη και εδράζεται στη μειωμένη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και στο έλλειμμα επενδύσεων στη Γηραιά Ηπειρο.   

Τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα, απαιτείται η επίσπευση μιας σειράς κρίσιμων μεταρρυθμίσεων – πολλές από τις οποίες έχουν ήδη αναλυθεί στην έκθεση Ντράγκι – οι οποίες θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική μας αυτονομία. Η εκλογή Τραμπ θα πρέπει να μας αφυπνίσει.  

Ο Γκίκας Χαρδούβελης είναι πρόεδρος
της ΕΕΤ και της Εθνικής Τράπεζας