Ακτινογραφία σε βάθος

Η Βόρεια Ιρλανδία του 1989 είναι το ιστορικό σκηνικό του έργου της Μέγκαν Τάιλερ (Meghan Tyler) «Ο τρόμος του κροκόδειλου» («Crocodile Fever») που το τοποθετεί στην εποχή των ταραχών. Απ’ έξω μαίνονται οι συγκρούσεις των Ιρλανδών με τον βρετανικό στρατό ενώ μέσα στο σπίτι εξελίσσεται μια οικογενειακή σύγκρουση, μια αιματηρή αναμέτρηση με την πατριαρχία από την μια μεριά και την αδελφική αγάπη από την άλλη.

Δύο γυναίκες, δύο αδελφές, και ο πατέρας τους μοιράζονται μια (συνηθισμένη;) οικογενειακή τραγωδία. Η πρωτότοκη κόρη, η Αλάννα, είναι αυτή που έχει μείνει στο σπίτι, δίπλα στον πατέρα, ο οποίος είναι πια άρρωστος και ανήμπορος. Η μικρότερη, η Φιάννα, είναι καταδικασμένη σε φυλάκιση για τον εμπρησμό που στοίχισε τη ζωή στη μητέρα τους. Μόνο που τη φωτιά δεν την έβαλε εκείνη, κι ας πήρε την ευθύνη, αλλά η μεγάλη της αδελφή με στόχο να σκοτώσει τον βάναυσο και κακοποιητικό πατέρα. Ο καιρός πέρασε, αποφυλακίστηκε και πιστεύοντας πως ο πατέρας έχει πεθάνει επιστρέφει στο πατρικό. Εκεί θα ξανασυναντηθούν οι δύο αδελφές και θα χρειαστεί να αναμετρηθούν με τον κροκόδειλο – το τέρας που κοιμάται στον επάνω όροφο του σπιτιού. Ανάμεσα στη θεοσεβούμενη και σχολαστική με την καθαριότητα και την τάξη Αλάννα και την επαναστάτρια Φιάννα τίποτα δεν θα κυλήσει εύκολα. Πριν κληθούν να αντιμετωπίσουν το τέρας, θα πρέπει πρώτα να ξεπεράσουν τα δικά τους, εσωτερικά, τέρατα, τους δαίμονες που τις κατοικούν.

Ενα σκληρό παιχνίδι ζωής και επιβίωσης είναι ο «Τρόμος του κροκόδειλου», ένα παιχνίδι εκδίκησης με έντονα τα στοιχεία μιας σουρεαλιστικής – μαύρης κωμωδίας. Η Μέγκαν Τάιλερ αντλεί το υλικό της από την πραγματική ζωή, ξεκινώντας από την πατριαρχία που αποτελεί μια σταθερή, διαχρονική, απειλή. Στο έργο δεν είναι μόνο η ενδοοικογενειακή διάσταση, είναι και η πολεμική – ο πόλεμος που μαίνεται απ’ έξω θα μπει κάποια στιγμή στο σπίτι, με τη μορφή του άνδρα στρατιώτη. Στον αντίποδα όλης αυτής της βίας και της διάθεσης για εκδίκηση, έρχεται ένα οικογενειακό δράμα που φέρνει στην επιφάνεια την αδελφική αγάπη και την αλληλεγγύη, έτσι όπως την εκφράζουν οι δύο γυναίκες.

Η βία σε κάθε μορφή της

Με τον «Κροκόδειλο» ο σκηνοθέτης επανέρχεται σε ένα θέμα θεατρικά οικείο για τον ίδιο: τη βία – τη βία σε κάθε μορφή της. Και έχει έναν τρόπο να τη διαχειρίζεται σκηνικά που ενώ την προβάλλει, ουσιαστικά την καταδικάζει – μια λεπτή ισορροπία που δεν ανατρέπεται. Στην προκειμένη περίπτωση η βία καθορίζεται από το μαύρο χιούμορ με το οποίο έχει αγκαλιάσει το έργο η συγγραφέας και αποτελεί την αφετηρία. Αλλά δεν μένει εκεί: Η βαθιά του αγάπη και η πίστη στις ηρωίδες και στις αλήθειες που διαχειρίζονται τον οδηγεί σε μια κάθετη αντιμετώπιση. Μέσα από τις λεπτομέρειες της συμπεριφοράς τους, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος τις ακτινογραφεί. Στο (άτυπο) πρώτο μέρος οι δύο γυναίκες βρίσκονται η μία απέναντι, αλλά και δίπλα, στην άλλη. Τις εκθέτει, τις κρίνει, τις δοκιμάζει, τις δικαιολογεί, τις αγκαλιάζει. Κι αυτές με τη σειρά τους ανεβαίνουν και κατεβαίνουν βουνά μέχρι να βρουν τον εαυτό τους, μέχρι να βρεθούν μεταξύ τους. Τσακώνονται, ξεκαθαρίζουν τις διαφορές τους, χορεύουν και τραγουδούν – μια ποιητική, έξοχη, σκηνή της παράστασης. Κι έτσι όταν το τέρας-πατέρας κατέβει να τις απειλήσει και πάλι, είναι έτοιμες να το πολεμήσουν πια, ως το τέλος.

Η Σύρμω Κεκέ με την Αλάννα της κάνει μια αποκαλυπτική ερμηνεία. Παίζει με όλο της το είναι και οδηγεί την παράσταση στην κάθαρση. Η ατίθαση Φιάννα της Αννας Καλαϊτζίδου συνομιλεί επί ίσοις όροις σε αυτό το παιχνίδι για δύο. Πιστός στον ρόλο του τέρατος ο Δημήτρης Γεωργαλάς. Η κάθοδος του κροκόδειλου, μεταφορικά και πραγματικά, ολοκληρώνει αυτή τη θεατρική εμπειρία.