«Ο Τραμπ μπορεί να καθυστερήσει αλλά όχι να σταματήσει την κλιματική δράση»

Ο Τραμπ θα καθυστερήσει τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο τον στόχο του περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε 1,5 βαθμό Κελσίου εκτιμά στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο Αντονι Λίζεροβιτς, καθηγητής στη Σχολή Περιβάλλοντος και διευθυντής του Προγράμματος Επικοινωνίας για την Κλιματική Αλλαγή στο Πανεπιστήμιο του Yale.

Τι σημαίνει η επανεκλογή του Τραμπ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής;

Ο Τραμπ έχει πει ξεκάθαρα ότι θέλει να αυξήσει την παραγωγή ορυκτών καυσίμων. Θα αποχωρήσει από τη Συμφωνία του Παρισιού. Υπάρχουν ανησυχίες ότι μπορεί να αποχωρήσει από τη Σύμβαση-πλαίσιο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, ενώ θα πρέπει να περιμένουμε ότι δεν θα συμμετέχει στη διαδικασία COP. Είναι απίθανο οι ΗΠΑ να συνδράμουν στο Πράσινο Ταμείο ή στο Ταμείο Προσαρμογής ή σε ένα από τα εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να βοηθήσουν τον αναπτυσσόμενο κόσμο, είναι μέρος της προσέγγισής του «Η Αμερική πρώτα». Θα ανακαλέσει πολλές από τις πολιτικές του Μπάιντεν, συμπεριλαμβανομένου του IRA, που προσπαθεί να επιταχύνει τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια, ανακαλώντας πολλά από τα κίνητρα για καθαρή ενέργεια και ειδικά για την υπεράκτια αιολική ενέργεια. Εχουν ήδη επενδυθεί κάπου μισό τρισεκατομμύριο δολάρια από δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια στην καθαρή μετάβαση. Κάπου τα δύο τρίτα των κεφαλαίων αυτών έχουν τοποθετηθεί σε ρεπουμπλικανικές περιοχές. Θα δούμε αν μέλη του Κογκρέσου πουν στον Τραμπ να μην κόψει τα κίνητρα αυτά διότι δημιουργούν θέσεις εργασίας στους ψηφοφόρους τους. Επίσης μπορεί να αποσύρει τους κανονισμούς για τις εκπομπές μεθανίου στη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου ή για τις εκπομπές καυσαερίων, μεταξύ άλλων, ενώ θα κάνει περικοπές στις ρυθμιστικές υπηρεσίες. Θα προσπαθήσει να δώσει κίνητρα για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και για την πυρηνική ενέργεια, που θεωρώ ότι θα λάβει μια μεγάλη ώθηση.

Ποιες συνέπειες θα προκύψουν ειδικά ενόψει της COP29;

Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα. Βλέπουμε τι συμβαίνει στη χώρα σας, τι συνέβη στην Ισπανία, σε όλο τον κόσμο. Η φετινή χρονιά ήταν δραματική όσον αφορά τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ο Τραμπ λέει η κλιματική αλλαγή είναι απάτη, αλλά πολλοί ηγέτες ανά τον κόσμο κατανοούν τι συμβαίνει. Επίσης η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια είναι ασταμάτητη. Ο Τραμπ μπορεί να επιβραδύνει τη μετάβαση στις ΗΠΑ, αλλά θα είναι μόνο επιβράδυνση. Η ηλιακή και αιολική ενέργεια είναι μακράν η φθηνότερη ενέργεια, οι μπαταρίες γίνονται φθηνότερες και πιο αποτελεσματικές. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα μεταβούμε σε έναν κόσμο καθαρής ενέργειας και πόσο θα υπονομευτεί η αμερικανική οικονομία, διότι η Κίνα δεν περιμένει, τα μισά αυτοκίνητα που πωλούνται εκεί είναι ηλεκτρικά. Η Κίνα προχωρά όσο μπορεί όχι μόνο για να έχει καθαρή ενέργεια, αλλά και για να κυριαρχήσει στις αγορές παγκοσμίως. Και η Ινδία θέλει να γίνει ηγέτιδα στην καθαρή ενέργεια. Ολες οι χώρες. Ο Τραμπ μπορεί να καθυστερήσει αλλά όχι να σταματήσει ριζικά την κλιματική δράση. Αλλά θέτει σε σοβαρό κίνδυνο τον στόχο του 1,5 βαθμού Κελσίου, αν ο μεγαλύτερος ρυπαίνων δεν λαμβάνει μέτρα μείωσης των εκπομπών. Αλλά στις ΗΠΑ υπάρχουν ισχυρές πολιτειακές κυβερνήσεις. Αν ο Τραμπ σε εθνικό επίπεδο αποχωρήσει από κλιματικές πολιτικές δεν εμποδίζει τη Νέα Υόρκη ή την Καλιφόρνια. Η Καλιφόρνια έχει δεσμευτεί να ηγηθεί της κλιματικής δράσης. Είδαμε επίσης τη δημιουργία της συμμαχίας αμερικανικών πολιτειών, πόλεων, εταιρειών, κοινοτήτων με στόχο τη δέσμευση για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Ποια ζητήματα είναι κρίσιμα στην COP29;

Η συνάντηση στο Μπακού δεν είναι τόσο κρίσιμη όσο θα είναι αυτή της επόμενης χρονιάς στη Βραζιλία. Το κύριο ζήτημα είναι η κλιματική χρηματοδότηση. Θα είναι δύσκολο για τις ΗΠΑ να δεσμευτούν όταν μια νέα κυβέρνηση θα αναλάβει, η οποία μπορεί να καταργήσει ό,τι συμφωνίες γίνουν. Υπάρχουν ελπίδες ότι θα υπάρξει πρόοδος, αλλά χωρίς τη συμμετοχή της πλουσιότερης χώρας θα είναι περιορισμένη.