Το χάσμα μεταξύ ΗΠΑ και ευρωζώνης

Η δημοσιονομική πολιτική βρίσκεται σε λάθος δρόμο, στις ΗΠΑ ακόμη περισσότερο από ό,τι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Στο πρόσφατο Fiscal Monitor το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει περαιτέρω αύξηση του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ από 121% του ΑΕΠ το 2024 σε 131,7% το 2029, πολύ πέρα από αυτό της Βρετανίας (από 101,8% σε 108,3%) και της ευρωζώνης (σχεδόν σταθερό στο 89%).

Το ίδιο το ΔΝΤ έχει προειδοποιήσει ότι οι προβλέψεις για το χρέος του υποτιμούν τις διαφαινόμενες δημοσιονομικές προκλήσεις για τρεις λόγους: 1) Οι πιέσεις δαπανών από υποκείμενες τάσεις όπως η κλιματική αλλαγή και τα δυσμενή δημογραφικά στοιχεία φαίνεται ότι θα αυξηθούν. 2) Οι προηγούμενες προβλέψεις για το χρέος ήταν συνήθως υπερβολικά αισιόδοξες και 3) η εγγενής αβεβαιότητα γύρω από τις οικονομικές, χρηματοπιστωτικές και πολιτικές εξελίξεις υποδηλώνει ότι οι κίνδυνοι κλίνουν σε μεγάλο βαθμό προς υψηλότερο χρέος.

Φυσικά, οι δημοσιονομικές πολιτικές των ΗΠΑ μπορεί να είναι διαφορετικές μετά τις επικείμενες εκλογές. Σύμφωνα με την Επιτροπή για τον Ομοσπονδιακό Προϋπολογισμό των ΗΠΑ, τα σχέδια που περιγράφει η Κάμαλα Χάρις θα αύξαναν τον δείκτη χρέους των ΗΠΑ κατά 8 επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες σε διάστημα 10 ετών, ενώ το πρόγραμμα του Ντόναλντ Τραμπ θα προσέθετε περίπου δύο φορές περισσότερες ποσοστιαίες μονάδες στην τροχιά του χρέους κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Αν και η μέθοδος δεν είναι πλήρως συγκρίσιμη με αυτή του ΔΝΤ, υποδηλώνει ότι η δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ βρίσκεται ήδη σε μη βιώσιμο δρόμο.

Οι μη βιώσιμες πολιτικές δεν μπορούν και δεν θα συνεχιστούν για πάντα: Αν οι ΗΠΑ δεν αλλάξουν τακτική, κάτι για το οποίο δεν βλέπουμε καμία όρεξη και από τις δύο πλευρές του πολιτικού χάσματος, οι επενδυτές ομολόγων θα χάσουν τελικά την εμπιστοσύνη τους στις ΗΠΑ. Αλλά εάν η δημοσιονομική πολιτική της Ουάσιγκτον δεν εκτροχιαστεί εντελώς, η ημέρα αυτή δεν είναι ακόμη κοντά, κατά την άποψή μας.

Δύο επιχειρήματα υπάρχουν κατά μιας άμεσης κρίσης: Πρώτον, η ιστορία δεν γνωρίζει σταθερά όρια στον δημόσιο δανεισμό. Ο λόγος του χρέους που μπορεί να αντέξει μια χώρα αυξάνεται με το κατά κεφαλήν εισόδημά της. Οι φτωχότερες χώρες υποκύπτουν στις κρίσεις χρέους με πολύ χαμηλότερους δείκτες χρέους. Το υψηλό και αυξανόμενο κατά κεφαλήν ΑΕΠ των ΗΠΑ υπερβαίνει αυτό της ευρωζώνης κατά 42% και του Ηνωμένου Βασιλείου κατά 37% σε τιμές και συναλλαγματικές ισοτιμίες του 2010. Αυτό δίνει στις ΗΠΑ περισσότερο δημοσιονομικό χώρο. Δεύτερον, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ παραμένει το απόλυτο ασφαλές καταφύγιο του κόσμου.

Ο Holger Schmieding είναι επικεφαλής οικονομολόγος της γερμανικής τράπεζας Berenberg. Το άρθρο αποτελεί σύνοψη εκτενέστερης ανάλυσης για τους πελάτες της τράπεζας, την οποία συνυπογράφουν οι Felix Schmidt, Salomon Fiedler και Andrew Wishart, ανώτεροι οικονομολόγοι στην Berenberg.