Η υπαρξιακή κρίση της Wikipedia

H Wikipedia ιδρύθηκε το 2001, είναι «γέρος άνθρωπος» για τα δεδομένα του Διαδικτύου. Ομως ο ρόλος που διαδραματίζει στη συλλογική μας γνώση του κόσμου παραμένει εκπληκτικός. Περιεχόμενο από τη δωρεάν διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια εμφανίζεται παντού, από εργασίες γυμνασίου και ερωτήσεις γνώσεων για την παμπ μέχρι περιλήψεις μηχανών αναζήτησης και φωνητικούς βοηθούς. Εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης όπως το AI Overviews της Google και το ChatGPT βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στη Wikipedia, αν και σπάνια αναφέρουν τον ιστότοπο στις απαντήσεις τους.

Και εδώ έγκειται το πρόβλημα: καθώς η ορατότητα της Wikipedia μειώνεται, περιοριζόμενη σε απλά δεδομένα εκπαίδευσης για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, χάνει επίσης τη σημασία της στο μυαλό των αναγνωστών και των δυνητικών συντελεστών. Οταν κάποιος αντιλαμβάνεται ένα θέμα που περιγράφεται εσφαλμένα στη Wikipedia, μπορεί να αισθανθεί διάθεση να το διορθώσει. Αλλά αυτή η διάθεση χάνεται όταν το σφάλμα προέρχεται από μια περίληψη AI, όπου η πηγή των πληροφοριών δεν είναι σαφής.

Στο Κατοβίτσε της Πολωνίας, στο ετήσιο συνέδριο Wikimania του περασμένου μήνα, πολλοί ομιλητές τόνισαν πως η Wikipedia αντιμετωπίζει μια υπαρξιακή απειλή. Αλλά έγινε επίσης λόγος για μια λύση που μπορεί να συμβάλει στη διασφάλιση του μέλλοντός της ή τουλάχιστον στην αποτροπή του πρόωρου αφανισμού της: η στρατολόγηση περισσότερων νεότερων συντακτών από τη γενιά Ζ και η ευαισθητοποίησή τους σχετικά με το πόσο ευρέως χρησιμοποιείται το περιεχόμενο της Wikipedia σε όλο το Διαδίκτυο. Ενας σημαντικός αριθμός συντελεστών στη Wikipedia είναι ήδη της γενιάς Ζ.

Σύμφωνα με έρευνα του 2022, περίπου το 20% των συντακτών της είναι 18 έως 24 ετών. Αν και αυτό αντανακλά περίπου τον παγκόσμιο πληθυσμό, υπάρχει σαφής επιθυμία να αυξηθεί αυτό το ποσοστό.

Η Χάνα Κλόβερ, μια 22χρονη Καναδή, ήταν η νεότερη νικήτρια του βραβείου «Wikimedian of the Year» στη Wikimania του περασμένου μήνα. Τυχαίνει επίσης να είναι ένα σπάνιο είδος: μια εξαιρετικά παραγωγική Wikipedian που έχει κάνει πάνω από το 75% των επεξεργασιών της χρησιμοποιώντας κινητές συσκευές. Πολλές από αυτές ήταν επεξεργασίες που έκανε εν κινήσει, ενώ μετακινούνταν με το λεωφορείο ή κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων της στην προηγούμενη δουλειά της στα McDonald’s. Η «δουλειά» στην παγκόσμια εγκυκλοπαίδεια προσέφερε στην Κλόβερ μια αίσθηση σκοπού. «Το να σερβίρεις παγωτό στους ανθρώπους δεν είναι και τόσο μια προσπάθεια που αλλάζει τον κόσμο» μου είπε. Η Κλόβερ έχει προτείνει βελτιώσεις στην εφαρμογή της Wikipedia για κινητά, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας δημιουργίας νέων άρθρων και ενός οπτικού επεξεργαστή που δεν απαιτεί δεξιότητες προγραμματισμού.

Ευτυχώς, η γενιά Z δεν φαίνεται διατεθειμένη να παραδώσει αμέσως τη Wikipedia στην τεχνητή νοημοσύνη. Ως μια γενιά που είναι συνολικά πολύ κυνική απέναντι στα μέσα ενημέρωσης και τους θεσμούς, η συνεισφορά στη Wikipedia τους επιτρέπει να διοχετεύσουν τις ανησυχίες τους σε κάτι εποικοδομητικό.

Ο Στίβεν Χάρισον είναι δημοσιογράφος τεχνολογίας και συγγραφέας του «The Editors», ενός μυθιστορήματος εμπνευσμένου από τη Wikipedia