Συνωστισμός {LF}Σύγχρονης Αριστεράς

Υπάρχουν πέντε αριστερά κόμματα στη Βουλή, στις εθνικές εκλογές του 2023 πήραν μέρος δέκα αριστερά κόμματα και υπάρχουν και μερικές επιπλέον αριστερές ομάδες που δεν παίρνουν μέρος στις εκλογές. Κάθε ένα από αυτά τα κόμματα και τα κινήματα έχει ασπαστεί τον «αριστερισμό», υποτίθεται με κάποιο διαφορετικό τρόπο. Κάτι όμως θα πρέπει να σημαίνει αυτός ο συνωστισμός των τόσων πολλών και διαφορετικών αριστερών!

Μεταξύ αυτών των αριστερών κινημάτων το προσφιλέστερο και αυτές τις μέρες και επίκαιρο θέμα είναι η πολιτική πορεία που θα πρέπει να ακολουθηθεί. Π.χ., συζητείται όχι μόνο το όνομα του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και η γειτνίασή του με το Κέντρο και τη σοσιαλδημοκρατία όπως και σε ποιο βαθμό θα πρέπει να μείνει πιστό στο ιδεολογικό του παρελθόν. Ο συνωστισμός των ποικίλων αριστερών και οι αναζητήσεις μιας νέας πορείας δείχνουν ότι η Αριστερά είναι σε μια γενική κρίση ταυτότητας, προγραμματισμού και προσανατολισμού. Αλλά τι αναζητείται;

Ιστορικά τα ιδεολογικά κινήματα δεν ξεκίνησαν από κάποιες ομάδες που έψαχναν το «τι θα πρέπει να κάνουν» για να δικαιώσουν την ύπαρξή τους. Tο αντίθετο συνέβη: Πρώτα υπήρξε μια θεώρηση των καταστάσεων και αυτοί που συμφωνούσαν μεταξύ τους για το τι πρέπει να γίνει οργάνωσαν ομάδες, κινήματα και κόμματα. Δηλαδή (θα πρέπει να) προηγούνται οι ανάγκες και τα σχέδια και να ακολουθούν οι οργανώσεις. Αυτό που βιώνουμε σήμερα στην Ελλάδα είναι  ότι «αριστεροί» – δηλαδή κάποιες ομάδες – δεν ξέρουν πώς να πορευτούν διατηρώντας και τον «αριστερισμό τους».

Αυτή η κρίση παρατηρείται σε πολλές χώρες αλλά ειδικά μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία βασίζεται στην ελεύθερη αγορά και τον ανταγωνισμό, η Αριστερά, η οποία παραδοσιακά υποστήριξε τον κρατικό παρεμβατισμό, αντιμετωπίζει ανυπέρβλητα προβλήματα. Η σοσιαλδημοκρατία προβάλλεται ως κάποια λύση, αλλά για πολλούς που μυήθηκαν στον σοσιαλισμό η αριστερή πολιτική θα πρέπει να είναι κάτι παραπάνω! Αλλωστε το κράτος πρόνοιας υπήρξε η απάντηση του καπιταλισμού στην επίθεση του μαρξισμού.

Η Αριστερά δυσκολεύεται πλέον να προσφέρει εναλλακτικές λύσεις. Ετσι εξηγείται και ο μονότονος καταγγελτικός λόγος που συνοδεύεται από γενικόλογα ή ηθικολογία. Το κράτος πρόνοιας, η σοσιαλδημοκρατία, η ισότητα, ο κυρίαρχος λαός είναι τα κλασικά συνθήματα της Γαλλικής Επανάστασης και των ιδρυτών των ΗΠΑ, δηλαδή αρχές των αστικών δυνάμεων. Αλλα οραματίζονταν οι αριστεροί. Αλλά το μοντέλο του κρατισμού δεν κρίνεται πλέον ρεαλιστικό και πρακτικό. Τότε τι απομένει ως αριστερή πρόταση παρά το κράτος πρόνοιας;

Το αδιέξοδο της Αριστεράς είναι ότι πίσω υπάρχει ένα οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο που δεν κρίνεται πλέον ρεαλιστικό και μπροστά υπάρχουν μόνο καπιταλισμός, φιλελευθερισμός ή το κοινωνικό κράτος, αλλιώς η σοσιαλδημοκρατία – όλα προϊόντα των αστικών κινημάτων. (Δεν παραβλέπω την «πίεση» της Αριστεράς που λειτούργησε θετικά για πολλές λαϊκες κατακτήσεις). Τελικά δεν βλέπουμε μόνο να κλονίζεται η Αριστερά και να μη βρίσκει τον βηματισμό της, αλλά μάλλον και να μην υπάρχει πλέον το πεδίο για αριστερό βηματισμό.

Ο Ηρακλής Μήλλας είναι πολιτικός επιστήμονας, πολιτικός μηχανικός και μεταφραστής