Η γερμανική… Lehman Brothers συστημική απειλή

Είναι γνωστό ότι η μεγαλύτερη εταιρεία της τιμώμενης στη φετινή Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης Γερμανίας, είναι η αυτοκινητοβιομηχανία Volkswagen. Στην περιοχή μας, την ευρωπαική ήπειρο είναι και ο μεγαλύτερος εργοδότης καθώς απασχολεί περίπου 684.000 εργαζόμενους! Περισσότερους παγκοσμίως απασχολούν μόνο τρεις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες και μια που βρίσκεται ακριβώς από πάνω της κινεζική εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων. Αυτός ο γίγαντας για τα παγκόσμια δεδομένα, κλυδωνίζεται και το καμπανάκι που ηχεί είναι πολύ ισχυρό για όλη την ευρωπαική οικονομία. Προφανώς και για την ελληνική οικονομία.

Πρώτα από όλα μιλάμε για εταιρεία που παραδοσιακά, μέχρι την εβδομάδα που μας πέρασε, δεν έκανε απολύσεις. Ακολουθούσε ένα μοντέλο που οι εργαζόμενοι ένιωθαν την εταιρεία ως οικογένεια. Πλέον με το κλείσιμο των πρώτων εργοστασίων της στη Γερμανία, οι υποχρεωτικές απολύσεις θεωρούνται δεδομένες. Η νέα πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Είχε φτιαχτεί μια εταιρεία που θα κατασκευάζει για να πουλάει 14 εκατομμύρια οχήματα τον χρόνο. Το 2023 κατασκεύασε μόλις 9 εκατομμύρια. Το 2024 θα μειωθούν και άλλο. Η εταιρεία συνειδητά είχε χτίσει όλη την εσωτερική της κουλτούρα ανάπτυξης στη στήριξη της γερμανικής οικονομίας. Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι το 44% των 650.000 εργαζομένων της εδρεύουν στην υψηλού εργατικού κόστους Γερμανία, παρά το γεγονός ότι η εγχώρια αγορά αντιπροσωπεύει μόλις το 13% των συνολικών της πωλήσεων.

Κάπως έτσι, στην καρδιά της Ευρώπης έχουμε για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια μια σημαντικού και άγνωστου για την ώρα μεγέθους, κρίση. Μια ευρωπαϊκή… Lehman Brothers κινδυνεύει με κατάρρευση ή με βέβαιη συρρίκνωση και τα παλιρροϊκά κύματα απειλούν τους πάντες. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος ο όμιλος διαθέτει τράπεζα (Volkswagen Bank), επενδύσεις στην ενέργεια, στη μεταλλουργία. Ολοι αυτοί οι κλάδοι και πολλοί άλλοι θα δοκιμαστούν. Τι να πούμε ότι δεν θα επηρεαστεί από τις απολύσεις που θα γίνουν, η εγχώρια γερμανική κατανάλωση ή ο τουρισμός χωρών όπως η Ελλάδα;

Το πιο ενδιαφέρον όμως για εμάς, είναι στο τι οδήγησε τη μέχρι πρόσφατα κραταιά βιομηχανία σε αυτή την κατάσταση. Σύμφωνα με τα γερμανικά ρεπορτάζ, η VW έχει χαμηλότερη παραγωγικότητα (σε σχέση με όλες τις παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες), μικρότερη ανταγωνιστικότητα λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους και ένα σκάνδαλο, το περίφημο dieselgate που χτύπησε την ισχυρή της θυγατρική στις ΗΠΑ πριν από μερικά χρόνια και τώρα σκάνε οι μεγάλες αποζημιώσεις.

Οταν αυτά συμβαίνουν στη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, στην ελληνική που η ανταγωνιστικότητα και η παραγωγικότητα παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, κανονικά πρέπει να έχει χτυπήσει ήδη συναγερμός. Μπορεί να το «ταμείο» (τα δημοσιονομικά) να παραμένει ισχυρό, η χρηματοδότηση (ρευστότητα) της οικονομίας και η σταθερότητα (πολιτικό-οικονομικό κλίμα) να έχει επιτευχθεί. Ωστόσο στο μέτωπο των μεταρρυθμίσεων, σε τομείς όπως η δημόσια διοίκηση, ο ανταγωνισμός στις αγορές και η εκπαίδευση, έχουν πολλά ακόμα να γίνουν. Επειδή, δε, έχουμε καθυστερήσει, οποιαδήποτε κρίση (ακόμα και μια εστία με αφορμή τη VW) υπάρχει ο κίνδυνος να μας βρει ευάλωτους…