Πολιτικό αδιέξοδο

Απελπισμένοι και εξοργισμένοι Ισραηλινοί έχουν βγει στους δρόμους. Μόλις έγινε γνωστό, το Σάββατο, ότι η Χαμάς εκτέλεσε έξι ομήρους, οι Ισραηλινοί πραγματοποίησαν τη μεγαλύτερη αντικυβερνητική διαδήλωση από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα. Αυτοί οι όμηροι θα μπορούσαν να είχαν σωθεί αν ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε συναινέσει σε μια συμφωνία για τους ομήρους. Αλλά δεν το έκανε. Στην πραγματικότητα, υπονόμευσε ενεργά τη δυνατότητα αυτή επί μήνες, υπεκφεύγοντας και υπαναχωρώντας συνεχώς.

Οι 350.000 άνθρωποι που διαδήλωσαν στο Τελ Αβίβ ήταν το ισοδύναμο περίπου 2,4 εκατομμυρίων Βρετανών ή 12 εκατομμυρίων Αμερικανών συγκεντρωμένων στο ίδιο μέρος για τον ίδιο σκοπό. Αμέσως τέθηκε το ερώτημα αν αυτό ήταν ένα πολιτικό σημείο καμπής για τον Νετανιάχου.

Η απάντηση είναι ενδεχομένως – εξαρτάται από το πόσο βιώσιμες θα αποδειχθούν αυτές οι διαδηλώσεις. Αντανακλούν άραγε έναν κρίσιμο όγκο αποστροφής που θα μεταφραστεί σε πολιτική αναταραχή; Θα τροφοδοτήσει και άλλες διαδηλώσεις η δυσφορία του υπουργού Αμυνας, Γιοάβ Γκαλάντ, των ανώτατων στελεχών του ισραηλινού στρατού και της κοινότητας των μυστικών υπηρεσιών για τον Νετανιάχου; Αν συμβεί, ο Νετανιάχου θα βρεθεί μπροστά σε μια πολύ δύσκολη πολιτική κατάσταση, την οποία κατάφερε με κάποιο τρόπο να αποφύγει επί μήνες.

Οση οργή κι αν γέμισαν οι Ισραηλινοί, η δολοφονία των ομήρων ήταν τραγικά προβλέψιμη. Ο Γκάλαντ είχε προειδοποιήσει ότι αυτό θα συνέβαινε, όπως και ο επικεφαλής της Μοσάντ και ο επικεφαλής της Γενικής Υπηρεσίας Ασφαλείας, της Σαμπάκ. Ωστόσο, ο Νετανιάχου δεν ήθελε ποτέ μια συμφωνία για τους ομήρους που να περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός. Δεν θέλει καμία συμφωνία που να μην μπορεί να χαρακτηρίσει «ολική νίκη» – ένας κάλπικος και ανέφικτος στόχος τον οποίο έθεσε για να διασφαλίσει ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί.

Επιπλέον, τα φλερτ του με την κλιμάκωση, σε συνδυασμό με την παράταση του πολέμου στη Γάζα, αποτελούν τρανταχτές ενδείξεις ότι τα ευρύτερα συμφέροντά του δεν επιτρέπουν μια τέτοια συμφωνία. Θέλει να προωθήσει το αφήγημα ότι δεν πρόκειται για έναν πόλεμο που περιορίζεται στη Γάζα, αλλά για μια ευρεία σύγκρουση με το Ιράν και τους πληρεξουσίους του. Αυτό τοποθετεί το φιάσκο της 7ης Οκτωβρίου σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και, κατά τη γνώμη του, απαλύνει την ευθύνη του.

Η πληθώρα των αποτυχιών του Νετανιάχου στην εξωτερική πολιτική και οι εγχώριες ανεπάρκειές του – ένα αποτυχημένο συνταγματικό πραξικόπημα, το υψηλό κόστος ζωής, οι κοινωνικές εντάσεις – δεν πρέπει να αποκρύπτουν το γεγονός ότι είναι ένας πολύ πιο ευφυής και πονηρός πολιτικός από οποιονδήποτε από τους αντιπάλους του, μεμονωμένα ή μαζί. Υπάρχουν ωστόσο ενδείξεις ότι έχει φτάσει σε πολιτικό αδιέξοδο. Στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, ένα σταθερό 70% των Ισραηλινών επιθυμεί την παραίτησή του. Το ίδιο, φαίνεται ξεκάθαρα, θέλει και η αμερικανική κυβέρνηση. Η κακοδιαχείριση της μοίρας των ομήρων από τον Νετανιάχου μπορεί να ήταν η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει.

Ο Αλον Πίνκας υπηρέτησε ως γενικός πρόξενος του Ισραήλ στη Νέα
Υόρκη από το 2000 έως το 2004. Τώρα είναι αρθρογράφος της «Haaretz»