Η Κάμαλα, ο Τραμπ κι εμείς

Αλαζονικός ο τίτλος, θα συμφωνήσω, αλλά αντιπροσωπευτικός της εθνικής μας ιδεολογίας, του «ομφαλού της γης». Ωστόσο, έχει και κάποια δόση αλήθειας αυτή η προσέγγιση. Η Ελλάδα ενδιαφέρεται για τις εκλογές στις ΗΠΑ περισσότερο ίσως από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό οφείλεται στη μεγάλη ελληνο-αμερικανική διασπορά αλλά και στην εδραιωμένη πεποίθηση της πλειοψηφίας ενός λαού που με πάθος φώναζε επί δεκαετίες «έξω τώρα οι Αμερικανοί» αλλά μόνο σ’ αυτούς βασίζεται στα δύσκολα…

Ποιος είναι ο υποψήφιος της αρεσκείας μας; Γιατί η Κάμαλα είναι δημοφιλής; Ο Τραμπ θα είναι καταστροφή; Η ορθολογική απάντηση είναι ότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε και ότι οι ελληνο-αμερικανικές σχέσεις ελάχιστα θα απασχολήσουν τους δύο υποψηφίους την προεκλογική περίοδο. Ενδεχομένως, στον φάκελο «εξωτερική πολιτική» που θα ετοιμάσουν οι συνεργάτες τους να υπάρχει το λήμμα «Ελλάδα». Αλλά ο Τραμπ ούτως ή άλλως δεν διαβάζει τους φακέλους. Την προηγούμενη φορά που επιχειρήσαμε να επηρεάσουμε το επιτελείο του πέσαμε σ’ έναν ελληνο-αμερικανό απατεώνα που υπέστη ποινική δίωξη για σχέσεις με τη Ρωσία. Η υποψήφια των Δημοκρατικών μάλλον θα «κληρονομήσει» το δίκτυο επαφών του Μπάιντεν με την ομογένεια, και την οικονομική τους στήριξη υποθέτουμε, αλλά δεν έχει την ίδια συναισθηματική πρόσδεση με το ελληνο-αμερικανικό στοιχείο του απερχόμενου προέδρου. Αλλά να συμφωνήσουμε και σε κάτι ακόμη; Η άσκηση επιρροής δεν μπορεί να βασίζεται στο συναίσθημα. Η αμερικανική προεκλογική εκστρατεία στηρίζεται στις λεγόμενες super PACs – Political Action Committees. Είναι χορηγίες άνευ ορίου, πολλών εκατομμυρίων δολαρίων, που προσφέρουν οικονομικά ισχυροί παράγοντες. Δεν έχει γίνει γνωστή κάποια που να χρηματοδοτείται από Ελληνο-Αμερικανούς.

Και ερχόμαστε έτσι στον πυρήνα του προβλήματος του ελληνο-αμερικανικού λόμπι. Ποια είναι η πραγματική του ισχύς; Πόσο αποτελεσματικό είναι και ποιες σύγχρονες μεθόδους επιρροής χρησιμοποιεί; Αν αναλογισθούμε ότι ο βασικός εκπρόσωπός του τα προηγούμενα χρόνια, ο γερουσιαστής Μενέντεζ, είναι πλέον υπόδικος, τα συμπεράσματα βγαίνουν από μόνα τους. Eπιπλέον, το λόμπι δεν μπορεί να περιορίζεται σε μία μόνο πολιτική πλευρά ή στους πολιτικούς ελληνο-αμερικανικής καταγωγής. Τι θα γίνει αν εκλεγεί ο Τραμπ και δεν έχει υποστηριχθεί καθόλου από την ομογένεια; Ερωτήματα που δεν έχουν απάντηση διότι απλώς η απάντηση προϋποθέτει στρατηγική και στρατηγική δεν υπάρχει. Κομπορρημοσύνη άφθονη και εσωτερικός διάλογος, Ελλήνων με Ελληνες. Αυτοί οι ερασιτεχνισμοί δεν παράγουν αποτέλεσμα όσα F-35 και αν αγορασθούν.

Είχαμε και έχουμε την τύχη να εκπροσωπείται η Ελλάδα στην Ουάσιγκτον τα τελευταία χρόνια από πολύ άξιες εκπροσώπους του διπλωματικού σώματος. Αλλά η στρατηγική είναι υπόθεση του κέντρου, οι πρεσβείες την υλοποιούν. Σε πόσες δεξαμενές σκέψης των ΗΠΑ υπάρχουν, δηλαδή χρηματοδοτούνται, προγράμματα για την Ελλάδα; Σε καμία. Πόσοι και πόσες εκπρόσωποι ελληνικών ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημιακοί, διανοούμενοι έχουν συμμετάσχει σε προγράμματα αντίστοιχων αμερικανικών για να υποστηρίξουν τις ελληνικές θέσεις; Ελάχιστοι και ελάχιστες ακόμη και σε τομείς που επιστήμονες ελληνικής καταγωγής διαπρέπουν. Πόσοι Αμερικανοί με επιρροή στη λήψη αποφάσεων έχουν επισκεφθεί την Ελλάδα; Μετριούνται στα δάχτυλα. Για κάποιον λόγο πολύ δυσερμήνευτο η ελληνική διπλωματία αγνοεί τη διάσταση της δημόσιας διπλωματίας όταν όλες οι χώρες, προεξάρχουσας της Τουρκίας, την αναβαθμίζουν. Αγνοεί και τη γενικότερη σημασία όλων των μορφών σύγχρονης επικοινωνίας, με εξαίρεση την προβολή των υπουργών. Δεν αρκεί αλλά who cares?

Η Ινώ Αφεντούλη είναι εκτελεστική διευθύντρια του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων