ΗχοΔύναμα

Εκδοση Κλάους Τένστεντ: Φιλαρμονική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης, Συμφωνική της Βοστώνης, Συμφωνική του Σικάγου, Συμφωνική Ορχήστρα της NDR, DOREMI, 4 τόμοι, 8CD

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι ο Κλάους Τένστεντ ήταν ένας «μεγάλος άτυχος» της μεταπολεμικής μουσικής. Μεγάλος, ήταν σίγουρα: η γενιά του δεν γνώρισε πολλούς αρχιμουσικούς με τις δικές του ικανότητες που παρέπεμπαν συχνά σε προγενέστερους γίγαντες του πόντιουμ. Ατυχος όμως, ακόμα πιο σίγουρα – και αυτό επειδή οι λόγοι ήταν πολλοί και σοβαροί.

Ο πρώτος, ήταν ότι ο Τένστεντ γεννήθηκε Ανατολικογερμανός: αν είχε γεννηθεί στη Δυτική Γερμανία, η καριέρα του θα είχε απογειωθεί πολύ πιο νωρίς απ’ ό,τι τελικά συνέβη, καθώς έφτασε σχεδόν πενήντα ετών μέχρι να καταφέρει να ξεφύγει από το Σιδηρούν Παραπέτασμα και να βρεθεί στη Δύση, όπου, βεβαίως, βρέθηκε γρήγορα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος σε Ευρώπη και Αμερική. Η αξία του ήταν ήδη γνωστή, όμως η συνεχής πλέον παρουσία του στον ελεύθερο κόσμο του επέτρεψε κυριολεκτικά να «κατακτήσει» το ένα μετά το άλλο κάποια από τα σημαντικότερα μουσικά κάστρα του και να συναρπάσει, δικαίως, το κοινό και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Η δεύτερη ατυχία του όμως υπήρξε ακόμη χειρότερη από την πρώτη: αρρώστησε νωρίς και άσχημα. Και αυτό σήμαινε ότι η μετεωρική αυτή πορεία που έμοιαζε να προετοιμάζεται μυστικά επί δεκαετίες, έπρεπε πλέον πολύ σύντομα ξαφνικά να περιοριστεί, ώσπου να διακοπεί δραματικά, με τον ίδιο να καταρρέει σταδιακά τόσο σωματικά όσο και ψυχικά. Οι δυνάμεις του έπρεπε σταδιακά να μην αφιερώνονται στη δουλειά του, αλλά στην προσπάθειά του να υπάρξει. Στα παραπάνω, πρέπει να προσθέσει κανείς και μία ενδογενώς δυσχερή ψυχολογία που τον μετέβαλε πολύ εύκολα σε ράκος για λόγους που πραγματικά συχνά δεν άξιζαν τον κόπο – κάτι που του στοίχιζε ακριβά με πολλούς τρόπους.

Ολη αυτή η περιπέτεια – και όχι μόνον αυτή βέβαια – αποτυπώνεται με εξαιρετική ενάργεια στην πρόσφατη βιογραφία του, του 2023, από τον Georg Wübbolt: ένα εντυπωσιακά μεστό βιβλίο για έναν μουσικό και άνθρωπο που το άξιζε πραγματικά.

Εξίσου όμως εντυπωσιακές είναι και αυτές οι ζωντανές ηχογραφήσεις που καθιστά τώρα διαθέσιμες η καναδική εταιρεία DOREMI στην έκδοσή της για τον Κλάους Τένστεντ. Και αυτό επίσης για πολλούς λόγους, ένας εκ των οποίων είναι ότι επικεντρώνονται στη δουλειά του στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου αντίστοιχη «επίσημη» δισκογραφία του λείπει συγκριτικά με εκείνη στην Ευρώπη. Επίσης, επειδή προστίθεται ένα κομμάτι ρεπερτορίου που επίσης λείπει – και που έχει εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον να το ακούσει κανείς υπό τον σπουδαίο αυτό μαέστρο και με τέτοιες μουσικές δυνάμεις, ο οποίος την ώρα της πτώσης του ήταν πλέον ένας από τους πιο περιζήτητους μαέστρους στον κόσμο τόσο στις αίθουσες συναυλιών, όσο και στα στούντιο ηχογραφήσεων.

Ενας ακόμα σημαντικός λόγος είναι όμως ότι οι ηχογραφήσεις που περιλαμβάνονται εδώ, καλύπτουν ένα εκτενές τμήμα της ζωής του Τένστεντ στη Δύση, ιδίως της επαφής του με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ετσι, από τον Μπετόβεν του το 1977 στη Βοστώνη, δηλαδή σχετικά νωρίς από την έξοδό του από το Παραπέτασμα, φτάνουν μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ’90, λ.χ. πάλι στη Βοστώνη με την Ογδοη Μπρούκνερ, όταν πια ο ίδιος βρισκόταν στην αντίστροφη μέτρηση, για να φύγει τελικά από τη ζωή επώδυνα το 1998, αφήνοντας όμως πίσω του ένα σπουδαίο έργο, που τώρα εμπλουτίζεται αποφασιστικά.