Σκηνική συνενοχή

Χωρίς αμφιβολία το έργο του Σέρχιο Μπλάνκο «Μια άλλη Θήβα» στην παράσταση που σκηνοθετεί ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος κατάφερε μέσα στον χρόνο να πάρει τις διαστάσεις ενός θεατρικού γεγονότος. Ξεκίνησε στην Κεντρική Σκηνή του Θεάτρου του Νέου Κόσμου (φθινόπωρο ’22), για να συνεχιστεί την επόμενη σεζόν στο θέατρο Πόρτα και να καταλήξει να περιοδεύει αυτό το καλοκαίρι – με μεγάλη επιτυχία. Πρόκειται για ένα σύγχρονο, άπαιχτο στην Ελλάδα έργο με την υπογραφή του γαλλοουρουγουανού συγγραφέα που αποτελεί μία από τις πιο ηχηρές φωνές του ισπανόφωνου θεάτρου. Θέμα του η πατροκτονία. Αφετηρία του ο πατροκτόνος – εν αγνοία του ωστόσο – Οιδίποδας.

Οπως ο Μπλάνκο, έτσι και ο θεατρικός συγγραφέας-ήρωας του έργου (ως alter ego του) επιχειρεί μια κατάβαση στο έγκλημα μέσα από τον φόνο του 20χρονου Μαρτίν: Ο Μαρτίν σκότωσε τον πατέρα του και τώρα εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης. Ο συγγραφέας (Σ) ξεκινά μια σειρά επισκέψεων στη φυλακή για να κατανοήσει τα βαθύτερα αίτια της πράξης του. Στόχος του η συγγραφή ενός θεατρικού στο οποίο ευελπιστεί τον ρόλο να τον ερμηνεύσει ο ίδιος ο νεαρός ισοβίτης. Καθώς όμως τελικά το αίτημα αυτό δεν θα γίνει αποδεκτό από τις Αρχές, ο συγγραφέας επιλέγει έναν ηθοποιό, τον Φεδερίκο. Τον ρόλο, όπως το ζητάει ο ίδιος ο Μπλάνκο, θα ερμηνεύσει ο ίδιος ηθοποιός που υποδύεται τον Μαρτίν. Κι αυτό είναι που αποτελεί το κορυφαίο εύρημα του έργου, καθώς οδηγεί στην ανάπτυξη μιας έντονης θεατρικότητας, με έντονο ερμηνευτικό και υποκριτικό ενδιαφέρον.

Με αναφορές στον σοφόκλειο μύθο, τις φροϋδικές θεωρίες, ακόμα και στο «Εγκλημα και τιμωρία», το έργο όπως και η παράσταση συνδυάζουν την ιστορία με τα βαθιά ερωτήματα του ανθρώπου για τη ζωή, τον θάνατο, το έγκλημα, τις τύψεις/ενοχές. Παράλληλα η κοινωνία, οι νόμοι, η Δικαιοσύνη μπαίνουν στο μικροσκόπιο, καθώς η καταπίεση, η ενδοοικογενειακή βία, τα ανδρικά πρότυπα, η σχέση πατέρα/γονέα – παιδιού/γιου είναι παρόντα.

Με τη φυλακή ως βασικό τόπο εξέλιξης της ιστορίας, με το συρματόπλεγμα να έχει μεταβληθεί (και) σε γήπεδο μπάσκετ όπου ο 20χρονος Μάρτιν βρίσκει, παρά τον εγκλεισμό του, κάποιες στιγμές ελευθερίας, η παράσταση κινείται σε δύο επίπεδα: από την μια, ο συγγραφέας με τον Μάρτιν και, από την άλλη, ο συγγραφέας με τον Φεδερίκο που θα ερμηνεύσει τον Μάρτιν επί σκηνής.

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος ακολουθώντας τη ροή δημιουργεί μια λιτή, περιεκτική και εξαιρετικά ρυθμική παράσταση όπου οι δύο ηθοποιοί μοιράζονται τους τρεις ρόλους, δημιουργώντας κάθε φορά ένα υψηλού επιπέδου δίδυμο. Και εδώ έρχεται η καθοριστική επιλογή των δύο ηθοποιών που έχουν αναλάβει τους ρόλους.

Οι ερμηνείες

Ο Θάνος Λέκκας είναι ο συγγραφέας – και ένας άτυπος αφηγητής όταν η ιστορία το απαιτεί. Ο Δημήτρης Καπουράνης έχει επωμιστεί τον διπλό ρόλο του Μαρτίν-Φεδερίκο.

Με τον ρόλο του συγγραφέα ο Λέκκας ξεκινά αυστηρά, αποστασιοποιημένα, επαγγελματικά, προτάσσοντας την ντοκουμενταρίστικη εκδοχή και προσέγγιση. Σιγά σιγά χτίζει έναν αληθινό, ανθρώπινο χαρακτήρα, καθώς όσα βλέπει, ακούει και μαθαίνει τον κάνουν να αναθεωρήσει πολλές από τις στερεοτυπικές του απόψεις. Η ερμηνεία του είναι ουσιαστική και βαθιά. Ζει τη μετάβαση του ήρωά του επί σκηνής.

Ο Καπουράνης έχοντας επωμιστεί τον διπλό ρόλο περνά από τον έναν στον άλλον, από τον πατροκτόνο στον ηθοποιό, με αμεσότητα, σχεδόν ακαριαία. Χωρίς καμία εξωτερική αλλαγή, με μοναδικά εφόδια τη σωματικότητα, την έκφραση, τις κινήσεις, τα βλέμματα, παραδίδει μια σπάνια ερμηνεία. Δεν είναι τυχαίο ότι για αυτόν τον ρόλο έλαβε το Θεατρικό Βραβείο Χορν (2024).

Οι δυο τους, συνοδοιπόροι, συνένοχοι σε αυτό το θεατρικό ταξίδι, επιβεβαιώνουν την αξία της συνεργασίας πάνω στο σανίδι. Μια ευτυχής συγκυρία.