Πειράματα και πειραματισμοί

Με τις «Ικέτιδες» (φωτογραφία) του Αισχύλου που θα παρουσιαστούν την προσεχή Παρασκευή (και Σάββατο) στην Επίδαυρο ολοκληρώνεται η φετινή συγκομιδή του αρχαίου δράματος μέσα από τις παραστάσεις του Φεστιβάλ. Ελληνες και ξένοι δημιουργοί έδωσαν για άλλη μία φορά το «παρών» σε αυτό το καλοκαιρινό αντάμωμα, το οποίο του χρόνου κλείνει, επισήμως, επτά δεκαετίες ζωής και αναμένεται να εορταστεί δεόντως.

Τέσσερις τραγωδίες, «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», «Ορέστεια», «Αίας» και (λίαν συντόμως) «Ικέτιδες», δύο κωμωδίες, «Πλούτος» και «Ορνιθες», και μια σύγχρονη εκδοχή της «Εκάβης» («Hecuba, not Hecuba»), συνολικά δηλαδή επτά παραγωγές, αποτέλεσαν το φετινό υλικό. Ανάμεσα σε πειράματα, πειραματισμούς αλλά και ψύχραιμες αναγνώσεις – αναπαραστάσεις, το ενδιαφέρον γι΄ αυτό το αρχαίο θεατρικό είδος αποδεικνύεται ότι παραμένει διαχρονικό, σταθερό και αμείωτο. Κοινό και δημιουργοί το ακολουθούν, το υπηρετούν και το παρακολουθούν συστηματικά…

Αλλοτε με ρηξικέλευθες και ανατρεπτικές τακτικές, άλλοτε με καθαρές και σαφείς, ενίοτε με σύγχρονες κατ΄ όνομα ή ακόμα και με κλασικότροπες, ένα είναι σίγουρο: ότι το αρχαίο δράμα, όπως κι αν αντιμετωπίζεται, όπως κι αν ζωντανεύει επί σκηνής, παραμένει ένα μοναδικό υλικό για θεατρική δουλειά. Και η συζήτηση για το πώς μεταφέρεται στο σήμερα, στη σύγχρονη εποχή, παραμένει ανοιχτή – και θα παραμείνει. Γιατί ούτε συνταγή υπάρχει ούτε νόμοι και κανόνες, ευτυχώς. Αντιθέτως υπάρχει κάτι που γεννιέται τη στιγμή που η παράσταση συναντά το κοινό και το κοινό την παράσταση – κι αυτό από μόνο του αρκεί για να δώσει τη σκυτάλη. Γιατί το αρχαίο δράμα, όπως υπήρχε πριν από εμάς, θα υπάρχει και ύστερα από εμάς. Αλώβητο από οποιοδήποτε πείραμα και πειραματισμό ή ίσως και εξαιτίας τους, κάθε παράσταση είναι εκεί για να δηλώσει πως το κείμενο, ο μύθος, τα νοήματα ξέρουν να επιβιώνουν. Κι ίσως τελικά η τόλμη κάποιων δημιουργών – σκηνοθετών, η πρόκληση, η πίστη τους σε αυτό που έχουν αποφασίσει να κάνουν, να είναι και το εχέγγυο για το μέλλον.